thích quảng đức

1963 yılında vietnam'da budistlere yönelik baskıları protesto etmek amacıyla saigon'un ortasında kendini yakarak hayatına son veren budist keşiş. olayın en çarpıcı tarafı ise alevler içindeyken dahi neredeyse hiç hareket etmeden meditasyon pozisyonunu korumasıdır. ortaya çıkan fotoğraflar, sadece vietnam savaşı döneminin değil, dünya tarihinin de en unutulmaz kareleri arasına girmiştir.

insanın bazen tek kelime etmeden yaptığı bir şeyin, milyonlarca insanın duyacağı kadar yüksek ses çıkarabileceğinin en çarpıcı örneklerinden biri.

arap baharının başlamasına neden olan olaya benzettiğim üzücü olay.
muhammed buazizi 2010 yılında tunus'a ait bir kentte seyyar araçla işini yaparken zabıta ekiplerince şiddet görmüş ve arabasına da bu olaylarla birlikte el konulmuştur. olayın üzerine henüz 26 yaşında olan buazizi valilik binası önünde kendini yakmış ve bundan sebeple 2 hafta sonra hayatını kaybetmiştir.
bu olayın ardından ülkenin hali hazırdaki durumu ile birlikte (kötü ekonomi, adaletsizlik, yolsuzluk) halk büyük bi ayaklanma başlatmış ve iktidar başkanının (24 yıllık iktidar) ülkeden kaçmasını sağlayan yasemin devrimine neden olmuştur.
bununla birlikte bölgesel yayılım göstererek mısır, yemen, libya gibi ülkelere de sıçrayarak bazı devlet liderlerinin gitmesine neden olmuş, pek çok gösterilere ve isyanlara öncülük etmiştir.
genel sloganlarından biri ise "halk rejimi devirmek istiyor" olmuştur.
farklı coğrafyalar farklı dinler ama isyanın şekli aynı.

katolik devlet başkanı diem ve ailesinin darbe sonucu katledilmesine kadar giden yolu açan eylemdir. zira başkan diem ve ailesi 17. yüzyıldan beri katolikliğe geçmiş bulunan elit bir aileydi. budizmi manipülasyona açık zayıf bir siyasi güç olarak görüyorlardı. bir de çoğu otokrat gibi bürokrasi bende, ordu bende, polis bende, istihbarat bende. o halde ülke tamamen benim kontrolüm altında deme yanılgısına düşmüştü. oysa ki katolikler ülkenin sadece yüzde 10'uydu. bir de üstüne üstlük en büyük budist bayramında kutlama ritüellerinden olan bayrak asmayı da yasaklamışlardı. diem amerikalıların komünizmle mücadelede kendisine gebe olduğunu düşünüyordu. o yüzden amerikalıları da fazla takmamaya başlamıştı. dolayısıyla darbe için tüm koşullar olgunlaşmıştı. abd kafasını öte yana çevirdi ve olması gereken oldu.

bu arada başkan diem'in kendisi kadar fanatik bir katolik olan yengesi ( diem bekar olduğu için otomatikman first lady sayılıyordu) budist rahibin söz konusu eylemini ''barbekü partisi'' olarak nitelemişti. darbenin gerçekleşmesi eylemden 4 ay sonra oldu. diem ve akrabalarının cesetleri paramparça edildi.

rage against the machine'in aynı adı taşıyan albümünün kapağında yer alan budist keşiş.