gnostiklerin "bilgi kurtarır" diye yutturduğu, ıı. yüzyılda ortaya çıkmış, hristiyanlığı kendine çatı yapmış ama kilise babalarını çıldırtmış mistik akım. temelinde yatan fikir şu: maddi dünya kötüdür, ruh iyidir, aradaki farkı anlayan kurtulur.
demiurgos denilen zavallı, yarattığı dünyayı idare eden ama kendisi de sınırlı bir tanrı figürü var. yahve falan diyorlar bazılarına. asıl tanrı ise öteki tarafta, ışık aleminde, ulaşılması zor. arada pleroma diye bir doluluk var, oradan parçalar düşmüş dünyaya, insanın içindeki kıvılcım işte o.
gnosis dedikleri gizli bilgi, kitaplarda yazmaz. kendi kendine gelir, uyandırma gibi bir şey. nag hammadi kitaplığı bulunmasaydı bunların çoğu "hurafe" diye geçecekti ama şimdi akademik tez konusu oldu.
marcion, valentinus, mani gibi adamlar çeşitli okullar kurmuş. bazıları her şeyi reddediyor, bazıları orta yol. hepsinin ortak noktası: kiliseyi sevmezler, otoriteye güvenmezler, kendi kurtuluşunu kendi arayan tipler.
modernde matrix falan izleyip "bu gnostikmiş" diyenler var. haklılar aslında, simülasyon teorisiyle el ele giden bir dünya algısı var ortada.
özetle: bedeni hapishane gören, ruhu kaçış planı yapan, resmi dine şüpheyle bakan herkesin içinde bir gnostik vardır. kimi uyandırır, kimi uyumaya devam eder.
(bkz:
demiurgos)
(bkz:
pleroma)
(bkz:
nag hammadi)
(bkz:
marcion)
(bkz:
manicilik)
(bkz:
simülasyon teorisi
(bkz: dualizm)
(bkz:
kabbala)
(bkz:
hermetizm)
(bkz:
gnostik inciller)
devamını gör...