1.
toros dağları’nın adıyla ilgili ilginç bir araştırma var. biraz önce okudum. alman coğrafyacı heinrich kiepert’e göre ‘toros’ kelimesinin kökü, sami dil ailesinden eski aramice’deki ‘tür’ kelimesine dayanıyormuş. bu kelime hem boğa hem de dağ anlamına geliyor. zamanla bu kelime anadolu üzerinden eski yunancaya geçmiş ve ‘toros’ şeklini almış…
aslında birçok dilde dağ, tepe ya da yüksek yer anlamına gelen kelimelerin başındaki “t” veya “tor/tar” benzerliği dikkat çekiyor. aynı şekilde yunanca tauras, latince taurus, ispanyolca toro gibi kelimeler de boğa anlamına geliyor. yani tarih boyunca boğa ile dağ kavramı arasında sembolik bir bağ kurulmuş…
boğa, eski uygarlıklarda güç, bereket, yeniden doğuş ve üretkenliğin sembolüydü. mısır’da kutsal sayılmış, mezopotamya’da tanrılarla ilişkilendirilmiş, akdeniz kültürlerinde de önemli bir figür olmuş. anadolu’da da bu kült oldukça güçlü. hatta torosların kuzeyindeki bir sıradağın bugün hala binboğa diye anılması da buna örnek gösteriliyor. araştırmada ayrıca dağların insanlık tarihinde kutsal kabul edildiği de anlatılıyor. antik yunan’da olimpos, musevilerde sina, müslümanlarda hira, orta asya türklerinde han tengri gibi dağlar hep kutsal sayılmış. çünkü insanlar tarih boyunca yüksek yerleri tanrılara ve vahye daha yakın görmüşler.
toroslar da sadece bir dağ silsilesi değil, aynı zamanda mezopotamya’yı besleyen fırat ve dicle nehirlerinin kaynağı olduğu için, birçok uygarlığın doğuşunda önemli rol oynamış. bu yüzden bazı araştırmacılar torosları, kültür ve medeniyetlerin doğuşuna katkı sağlayan kadim bir coğrafya olarak görüyor…
bana gelince… toroslar; köklerimin en derine ağ gibi yayıldığı, rüzgarında serinlediğim, güneşinde yandığım, karında ferahladığım… yazı ayrı, kışı ayrı bir muamma güzellikte, yörüklüğümle gurur duyduğum sıcacık evimdir. o zaman hadi, en afillisinden bir “toro!” nidasıyla selamlıyorum ana gibi, baba gibi muhteşem dağlarımı…
kaynak:
“içel sanat kulübü” aylık bülteni “ekim 1995 – 40. sayı”prof. dr. tuncay neyişçi kevser yeşiltaş cem küncü
o zaman kocaman bir selam gönderelim… toro…
aslında birçok dilde dağ, tepe ya da yüksek yer anlamına gelen kelimelerin başındaki “t” veya “tor/tar” benzerliği dikkat çekiyor. aynı şekilde yunanca tauras, latince taurus, ispanyolca toro gibi kelimeler de boğa anlamına geliyor. yani tarih boyunca boğa ile dağ kavramı arasında sembolik bir bağ kurulmuş…
boğa, eski uygarlıklarda güç, bereket, yeniden doğuş ve üretkenliğin sembolüydü. mısır’da kutsal sayılmış, mezopotamya’da tanrılarla ilişkilendirilmiş, akdeniz kültürlerinde de önemli bir figür olmuş. anadolu’da da bu kült oldukça güçlü. hatta torosların kuzeyindeki bir sıradağın bugün hala binboğa diye anılması da buna örnek gösteriliyor. araştırmada ayrıca dağların insanlık tarihinde kutsal kabul edildiği de anlatılıyor. antik yunan’da olimpos, musevilerde sina, müslümanlarda hira, orta asya türklerinde han tengri gibi dağlar hep kutsal sayılmış. çünkü insanlar tarih boyunca yüksek yerleri tanrılara ve vahye daha yakın görmüşler.
toroslar da sadece bir dağ silsilesi değil, aynı zamanda mezopotamya’yı besleyen fırat ve dicle nehirlerinin kaynağı olduğu için, birçok uygarlığın doğuşunda önemli rol oynamış. bu yüzden bazı araştırmacılar torosları, kültür ve medeniyetlerin doğuşuna katkı sağlayan kadim bir coğrafya olarak görüyor…
bana gelince… toroslar; köklerimin en derine ağ gibi yayıldığı, rüzgarında serinlediğim, güneşinde yandığım, karında ferahladığım… yazı ayrı, kışı ayrı bir muamma güzellikte, yörüklüğümle gurur duyduğum sıcacık evimdir. o zaman hadi, en afillisinden bir “toro!” nidasıyla selamlıyorum ana gibi, baba gibi muhteşem dağlarımı…
kaynak:
“içel sanat kulübü” aylık bülteni “ekim 1995 – 40. sayı”prof. dr. tuncay neyişçi kevser yeşiltaş cem küncü
o zaman kocaman bir selam gönderelim… toro…
devamını gör...