1.
lise tarih dersinde şuppiluliuma ile birlikte en sevdiğim karakterlerden biriydi.
sümer kralı ve tarihte bilinen ilk, en eski yazılı kanunları yapan kişidir. mülkiyet kavramını icat eden adamdır aynı zamanda.
sümer kralı ve tarihte bilinen ilk, en eski yazılı kanunları yapan kişidir. mülkiyet kavramını icat eden adamdır aynı zamanda.
devamını gör...
2.
urugakina , urugakine olarak da bilinen eski lagaş kralı.
o dönem için gerçekten reform olarak görülen kanunları çıkarmıştır. kanunlarda adalete ve fakirlerin haklarını korumaya çalıştığı görülmektedir. birinde diyor ki: zengin fakirin malından satın almak istiyorsa, ona gümüş vermeli. ama fakir satmak istemiyorsa güç kullanmamalı. burdan anlıyoruz ki, kanunlardan önceki dönemde fakirin malvarlığına gelişigüzel el konulabiliyormuş.
kanunları genel olarak incelediğimizde, toplumda dini görevlilerin ve zengin kesinin keyfiliğinin önüne geçilmeye çalışıldığı görünüyor.
bir fakir ölünce, onun cenaze ritüellerine herkesin katılımını sağlamaya çalışmış mesela. onlar için cenaze belli merasimle yapıldığından ve bu da belli bir maddi inkan gerektiğinden, fakir insanların bundan mahrum kalmasını istememiş.
bu kanundan bir madde:
hiçbir yerde din adamları, artık fakirin anasının bahçesine zorla giremez, eğer kralın tebâsının eşeği doğurursa, onun beyi ona “bunu senden alacağım” derse, eğer o, onunla satışa anlaşırsa, ona “istediğim parayı ver” der. o (urukagina) böyle düzenledi ve lagaşlıları hırsızlık, katil ve kuraklıktan kurtardı, hürriyeti yerleştirdi. bundan böyle kimse dul ve yetimlere haksızlık yapamaz,
din adamlarının ve zengin kesimin fakirin malına keyfi el koyması bu maddeden anlaşılıyor. en hoşuma giden madde de ‘kimse dul ve yetimlere haksızlık yapamaz’ maddesi.
dul ve öksüz artık güçlü adamın insafına kalmış değillerdi
bu kanunlarla ilgili tartışma yaratan madde, birden fazla koca alan kadının ,taşlanması yönünde olanı. önceden kadın birden fazla koca sahibi olabiliyormuş ve bu maddeyle o yasaklanmış. tevratta da bunun suçu taşlanmaktır. ama işin ilginci erkeğe verilen bir ceza yok bu konuda. tam adaletli kanun derken olmadı be*.
urukagina’nın düşüşü de şu ağıtla anlatılmış:
umma'nın adamı ( lugalzagesi ) ... ningirsu'ya karşı bir günah işledi ... girsu kralı urukagina'da suç yoktu, ama umma valisi lugal-zage-si'ye gelince , tanrıçası nisaba onu yapsın günahını boynunda taşı" (alternatif olarak - "günahını boynunda taşısın")
ah da tutmuş nitekim. bir süre sonra da lugal-zage-si sargon’a yenilmiş. sargon ayrı bir konu.
kaynak:
en.m.wikipedia.org/wiki/Uru...
ortadogu.firat.edu.tr/ortad...
o dönem için gerçekten reform olarak görülen kanunları çıkarmıştır. kanunlarda adalete ve fakirlerin haklarını korumaya çalıştığı görülmektedir. birinde diyor ki: zengin fakirin malından satın almak istiyorsa, ona gümüş vermeli. ama fakir satmak istemiyorsa güç kullanmamalı. burdan anlıyoruz ki, kanunlardan önceki dönemde fakirin malvarlığına gelişigüzel el konulabiliyormuş.
kanunları genel olarak incelediğimizde, toplumda dini görevlilerin ve zengin kesinin keyfiliğinin önüne geçilmeye çalışıldığı görünüyor.
bir fakir ölünce, onun cenaze ritüellerine herkesin katılımını sağlamaya çalışmış mesela. onlar için cenaze belli merasimle yapıldığından ve bu da belli bir maddi inkan gerektiğinden, fakir insanların bundan mahrum kalmasını istememiş.
bu kanundan bir madde:
hiçbir yerde din adamları, artık fakirin anasının bahçesine zorla giremez, eğer kralın tebâsının eşeği doğurursa, onun beyi ona “bunu senden alacağım” derse, eğer o, onunla satışa anlaşırsa, ona “istediğim parayı ver” der. o (urukagina) böyle düzenledi ve lagaşlıları hırsızlık, katil ve kuraklıktan kurtardı, hürriyeti yerleştirdi. bundan böyle kimse dul ve yetimlere haksızlık yapamaz,
din adamlarının ve zengin kesimin fakirin malına keyfi el koyması bu maddeden anlaşılıyor. en hoşuma giden madde de ‘kimse dul ve yetimlere haksızlık yapamaz’ maddesi.
dul ve öksüz artık güçlü adamın insafına kalmış değillerdi
bu kanunlarla ilgili tartışma yaratan madde, birden fazla koca alan kadının ,taşlanması yönünde olanı. önceden kadın birden fazla koca sahibi olabiliyormuş ve bu maddeyle o yasaklanmış. tevratta da bunun suçu taşlanmaktır. ama işin ilginci erkeğe verilen bir ceza yok bu konuda. tam adaletli kanun derken olmadı be*.
urukagina’nın düşüşü de şu ağıtla anlatılmış:
umma'nın adamı ( lugalzagesi ) ... ningirsu'ya karşı bir günah işledi ... girsu kralı urukagina'da suç yoktu, ama umma valisi lugal-zage-si'ye gelince , tanrıçası nisaba onu yapsın günahını boynunda taşı" (alternatif olarak - "günahını boynunda taşısın")
ah da tutmuş nitekim. bir süre sonra da lugal-zage-si sargon’a yenilmiş. sargon ayrı bir konu.
kaynak:
en.m.wikipedia.org/wiki/Uru...
ortadogu.firat.edu.tr/ortad...
devamını gör...
3.
kral bir insan.
devamını gör...