alfredo yazar profili

2022 yapımı, scott mann yönetmenliğinde çekilmiş ve tamamen yükseklik korkusu konseptine oynayan, izleyeni sürekli diken üstünde tutan bir gerilim filmi. hikaye, iki yakın arkadaş olan becky ve hunter’ın, bir felaketle sonuçlanan tırmanış deneyiminin ardından yaşadıkları travmayı atlatma çabasıyla başlıyor. kendilerini zorlamak ve hayata tekrar tutunmak için 600 metre yüksekliğindeki terk edilmiş bir televizyon kulesine tırmanmaya karar veriyorlar. olaylar, buraya çıkmalarıyla beraber kabusa dönüşüyor. ipler kopuyor, merdiven kırılıyor, telefon çekmiyor, aşağıya inmek imkânsız. film, baştan sona “hayatta kalma içgüdüsü” ve psikolojik gerilim üzerine kurulu.

fall, aslında basit bir senaryoya sahip ama izleyiciyi sürekli yükseklik korkusunun tam ortasına bırakmasıyla fark yaratıyor. kameranın kullandığı açıların ve gerçekçi efektlerin bunda payı büyük. sahnelerin çoğu green screen değil, gerçek yüksek platformlarda çekilmiş, bu da tansiyonu katlıyor. film boyunca karakterlerin hem fiziksel sınırlarıyla hem de geçmiş travmalarıyla yüzleştiğini görüyoruz.

çok fazla mekân değişikliği yok, neredeyse tüm film bu kulenin tepesinde geçiyor. bu da izleyende klostrofobiye benzer bir gerilim yaratıyor. eleştirmenler, filmin hikâyesini klişe bulsa da gerilim atmosferini ve yüksekliğin verdiği mideni kaldıran sahnelerini başarılı bulmuş durumda.

avrupa yakası 2004’te başladı, 2009’da bitti ama hâlâ hafızalarda “efsane sitcom” olarak yaşıyor. gülse birsel’in hem yazıp hem oynadığı bir işin bu kadar tutması aslında şaşırtıcı değil. çünkü hem dönemin şehirli mizahını, hem de aile içi çatışmaları çok ince bir dille işledi. sütçüoğlu ailesinin ev halleri ile dergi ekibinin absürt dünyası arasında gidip gelmek, izleyiciye iki farklı sitcomu tek pakette sunuyordu.

kadrosu zaten yıldızlar geçidi gibiydi. gazanfer özcan, hümeyra, engin günaydın, binnur kaya, tolga çevik, gülse birsel, ata demirer, peker açıkalın, hasibe eren... liste uzar gider. her karakterin kendi repliği, kendi geyiği, kendi enerjisi vardı. taklit edeni çok oldu ama hiçbiri aynı etkiyi yaratamadı.

ödül işine gelirsek, dizi neredeyse yayınlandığı her yıl altın kelebek’te “en iyi komedi dizisi” ödülünü aldı. oyuncular da tek tek ödülleri topladı: gülse birsel, ata demirer, engin günaydın, peker açıkalın, binnur kaya, hasibe eren... hatta gazanfer özcan’a “onur ödülü” verildi. yani sadece izleyici değil, sektör de diziyi alkışladı.

kısacası avrupa yakası, türk televizyonunda “sitcom” kelimesini gerçekten hak eden ender yapımlardan biri oldu. bugün bile tekrarları açıldığında güncel bir şaka duymuş gibi güldürebilmesi, onun en büyük başarısı.

alper mestçi’nin elinden çıkan sahipli dizisi aslında türk korku sektörünün “uzun format” denemelerinden en cesurlarından biri. mestçi zaten musallat’tan beri cin–büyü–muska hattında bir “korku evreni” kurmuştu. siccin serisiyle iyice yükselen ivmesini, bu sefer dizi formuna taşımaya çalıştı. işte sahipli de burada devreye giriyor.

dizi, klasik mestçi işlerinde olduğu gibi sıradan insanların hayatına musallat olan tekinsiz varlıkları merkezine alıyor. ama farkı şu: sinema filminde 1,5–2 saate sığan korku unsurlarını burada bölüm bölüm, yavaş yavaş örüyor. ritmi düşük bulan çok oldu, ama aslında bu tempo mestçi’nin bilinçli tercihi gibi: korku sadece “çığlık attırma” değil, aynı zamanda izleyiciyi ağır ağır huzursuz etme sanatı.

dizide köy–şehir arasındaki kültürel çatışma, “atalardan gelen lanet” fikri ve insanların bilinçaltına kazınan dini motifler sürekli ön planda. mestçi’nin en sevdiği şeylerden biri de izleyiciyi “ya bu gerçekten oluyor olabilir mi?” diye düşündürmek. sahipli bunu iyi başarıyor.

ama elbette kusurları da var. düşük bütçenin izleri, diyalogların bazı sahnelerde yapay kalması, oyunculukların zaman zaman “fazla kasması” çok konuşuldu. yine de, türk dizi dünyasında bu kadar “niş” bir alana girip cesurca iş yapabilen pek az yönetmen var.

özetle: sahipli, mainstream bir korku dizisi olmaktan çok, alper mestçi’nin kendi külliyatına açtığı yeni bir defter. sinemadaki tek atımlık korkuları bir kenara bırakıp, hikâyeyi katman katman açmayı denedi. sevenine “vay be” dedirtti, sevmeyenine “bu ne yavaşlık” dedirtti. ama kimse görmezden gelemedi.

2004 yapımı del toro versiyonu, gotik atmosferi, detaylı yaratık tasarımları ve hellboy’un alaycı tavırlarıyla kültleşmiş bir klasik. karakterin sürekli espri yapan, ama aynı zamanda ciddi ve güçlü duruş sergileyen halleri, filmi sadece bir süper kahraman uyarlaması olmaktan çıkarıp, görsel ve duygusal bir deneyime dönüştürüyor. del toro, fantastik öğeleri, grotesk ve karanlık ögelerle harmanlayarak izleyiciye hem korku hem mizah hem de estetik bir şölen sunuyor.

2008’de gelen hellboy ıı: the golden army ise görselliğin zirvesi sayılabilir. masalsı anlatımı ve yaratıcı mekan tasarımları, del toro’nun hayal gücünün sınırlarını zorladığını gösteriyor. hikaye bazen hafif ve masalsı kaçsa da, yaratık tasarımları, aksiyon sahneleri ve karakter dinamikleri izleyiciyi ekrana kilitliyor. film, fantastik sinema için görselliğin ve atmosferin ön plana çıktığı bir başyapıt niteliğinde.

2019’da yapılan reboot ise çoğu izleyici tarafından pek beğenilmedi. hikaye ve karakterler eski filmlerin atmosferine uzak, aksiyon ve mizah dengesi tutturulamamış, çoğu sahne gereksiz ve kafa karıştırıcı bulunmuş. seyirci sık sık bu film niye çekildi? sorusunu soruyordu. karakterin o karizmatik ve alaycı havası kaybolmuş hissi veriyordu.

özetle 2004 ve 2008 filmleri hem çizgi roman hayranları hem de fantastik sinema meraklıları için mutlaka izlenmesi gereken yapımlar, 2019 versiyonu ise unutulmaya yakın bir deneme, izlemek isteyenler için daha çok meraktan ibaret.