1.
yarım bırakılan diziler

sıfırın geometrik bükülmesi
(koordinat üreten sıfır modeli)
1. sıfır artık bir nokta değil
birinci dosyada sıfırın esneyen bir denge olduğunu söyledik. bu dosyada bir adım daha ileri gidiyoruz.
sıfır, sabit bir nokta değil; geometri üreten dinamik bir yapıdır.
yani sıfır:
bir başlangıçtır,
bir sonuçtur,
ve aynı zamanda üretim yüzeyidir.
başlangıç ile sonuç birbirinden bağımsız değildir. esneme tamamlandığında sonuç, yeni bir başlangıcın sıfırına dönüşebilir. böylece süreç doğrusal değil, kendini sürekli yenileyen dinamik bir döngü hâline gelir.
2. noktanın bükülmesi
klasik geometride:
nokta boyutsuzdur.
çizgi iki nokta arasındadır.
alan ise çizginin hareketiyle oluşur.
bu modelde ise farklı bir yaklaşım öneriyoruz.
eğer sıfır dinamik bir yapıysa, geometri de onun iç hareketinden doğabilir.
sıfırın dengesi bozulduğunda:
bir taraf genişleme eğilimi gösterir,
diğer taraf yoğunlaşma eğilimi gösterir,
aralarında ise bir gerilim alanı oluşur.
bu gerilim, sistemin yeni geometrisini oluşturmaya başlar.
3. koordinat nasıl oluşur?
klasik anlayışta koordinat sistemi önceden vardır ve hareket ona göre tanımlanır.
bu modelde ise öneri şudur:
koordinat sistemi, sıfırın iç dinamiğinin sonucunda ortaya çıkar.
yani:
esneme oluşursa yön oluşur.
yön oluşursa eksen oluşur.
eksen oluşursa koordinat oluşur.
koordinat oluşursa mekân tanımlanabilir.
4. düz çizgi neden özeldir?
biz düz çizgiyi doğal kabul ederiz.
bu modele göre ise:
düz çizgi, sıfırın tam dengede olduğu özel durumdur.
sağ-sol,
yukarı-aşağı,
iç-dış
tam dengedeyse sistem doğrusal görünür.
denge değiştiğinde ise geometri de değişmeye başlar.
5. zamanın rolü
önceki dosyada ortaya çıkan temel düşünce:
"zaman varsa mekân vardır. mekân varsa koordinat vardır. zaman yoksa yön de yoktur."
bu model içerisinde buna şu öneri eklenebilir:
zaman, esnemenin algılanış biçimidir.
mekân ise bu esnemenin oluşturduğu geometrik düzen olarak düşünülebilir.
bu nedenle zaman ve mekân birbirinden tamamen bağımsız değil; aynı sürecin farklı görünümleri olabilir.
6. çapraz hareket örneği
duvara çapraz yürüyen bir insanı düşünelim.
dışarıdan bakan biri onun çapraz hareket ettiğini görür.
fakat koordinat sistemi değişirse, aynı hareket içeriden bakıldığında düz bir hareket olarak tanımlanabilir.
buradan şu sonuç çıkar:
hareketin biçimi, yalnızca hareket eden cisme değil; kullanılan referans sistemine de bağlıdır.
7. dosyanın temel önermesi
bu çalışmada önerilen temel düşünce şudur:
sıfır, yalnızca yokluğu ifade eden sabit bir nokta değildir. başlangıç ve sonuç arasında, geometriyi ve koordinatları üretebilen dinamik bir denge alanı olarak düşünülebilir.
8. sonraki çalışma
bu dosyanın devamında araştırılabilecek başlıklar:
esnemenin matematiksel modeli
zaman ile esneme arasındaki ilişki
koordinatın oluşum mekanizması
"biz ölçeği" ile merkez kaymasının geometrik yorumu
devamını gör...









