vitus werdegast yazar profili

star wars, başarısını kurgusal unsurları mükemmel biçimde kullanmasına borçlu.

zevkime hitap ediyor mu? etmiyor. ancak; kurgusal dünya yaratımı ve karakter derinliği açısından örnek gösterilebilecek bir yapım.

yazmak mühendislik işi. yapıyı doğru kurduğunuz zaman işliyor. ortada iyi bir mühendislik var, kabul etmek lazım.

dini pratikler tedavi sürecinde rahatlama sağlayabilir.

ancak depresyon, tek başına din ile çözülebilecek bir olgu değil.

çünkü depresyon; yalnızca olgusal değil aynı zamanda nörolojik boyutu olan bir problem. ilaç tedavisi tek başına işe yaramıyor, psikoterapiye de ihtiyaç var. dindar bir insansanız ibadet etmek rahatlatıcı olur, işinizi kolaylaştırır.

ancak depresyonlu bir beynin dini nasıl algılayacağı da muamma.

şunun gibi: şizofrenik eğilimler gösteren biri kur'an'ı okuduğunda mehdi olduğuna inanabilir. burada dinle ilgili bir durumdan bahsetmiyorum, bireyin dünya algısıyla alakalı bir şeyden bahsediyorum. aynı kişi çamaşır makinesi kullanım kılavuzunu okuyarak çamaşır makinelerinde kendisini izleyen kameralar olduğunu da düşünebilir.

bu tür şeyler her zaman bizim kontrolümüzde değil. kendimden biliyorum. 35 yaşında dehb teşhisi aldım ve baya ağır bir düzeydeymiş. dünya algım değişti. zihin bedavaya çalışmıyor çünkü fiziksel bir gerçekliğe bağlı.

aman dikkat.

chp siyaset üretmiyor.

özgür özel'in bir şeyler yapmaya çalıştığına samimi olarak inanıyorum.

ancak halihazırda çürümüş ve akp korkusuna oy veren insanlar olmasa muhtarlık bile kazanamayacak bir organizasyonu özgür özel tek başına ayağa kaldıramaz.

akp, son derece çarpık ve hastalıklı da olsa ideolojik bir duruşa sahip. ama ideolojik bir anlatısı var. kılıçdaroğlu döneminde chp'nin böyle bir duruşu kalmadı. son 15 yılda chp'nin sağ siyasete yaptığı katkıyı devlet bahçeli bile yapmamıştır. üç beş sağcıya partide pozisyon vermekten bahsetmiyorum. chp, muhalif siyasette sağı söylemsel olarak meşrulaştırdı hatta bir çatı hâline getirdi.

özgür özel sosyal demokrat bir zemin inşa etmeye çalışıyor. deniyor yani. ama bunu yapabileceğini düşünmüyorum. ideolojik açıdan son derece akışkan ve akp korkusu dışında kaynağı kalmamış bir partiye dönüştü chp.

akp iktidardan indiği an chp'nin oy oranı %13'e falan düşer.

doğru bir karakter yaratımıdır.

kurgunun inandırıcı olması gerekir. 2 saat boyunca çakallığına dair hiçbir emare göstermeyen bir karakterin filmin sonunda çakal olduğunu görürsek kurgunun inandırıcılığı çöker.

ancak o çakallığa dair ufak emareler görürsek karakter izleği daha tutarlı olur.

inception'ı bu gözle tekrar izlemem lazım, onu fark ettim.

yılan hikayesi izliyorum.

bok gibi bir dizi. 90'ların amerikan polisiye senaryo şablonu üzerine köylü kızını oturtmuşlar. ama izlemeden duramıyorum. bağımlısıyım. yemin ediyorum bonsai bağımlılığı gibi bir şey.

yeşilçam'dan nefret ediyorum.

recep ivedik'in bile senaryo açısından birçok yeşilçam filminden çok daha başarılı olduğunu düşünüyorum.

progressive rock dinleyicisi olduğu izlenimine kapıldım.

#3928961

bunlar biraz yüksek iddialar değil mi hocam?

yanlış anlaşılmasın, ben de bir zamanlar benzer bir kafa yapısına sahiptim. şu an garip geliyor.

2026 yılında bilgisel deneyim arayan herhangi birinin ekşi sözlük'e veya normal sözlük'e gireceğini zannetmiyorum.

çünkü bu deneyimi yaşamak için pek çok mecra var. mesela antarktika hakkında bilgi edinmek istersem okuyabileceğim zibilyon tane makale, blog vs var. direkt oradaki istasyonlarda çalışan adamların youtube kanalları falan var. şu an istesem bir dakikada bulurum. niye normal sözlük'e geleyim bunun için?

bu sözlüğün benim için tek anlamı var: sağaltım.

aynen öyle. o esnada okuduğum bir şey varsa onu sağaltırım. yoksa geyik yaparım.

bence bu kadar büyütmemek ve büyük anlamlar yüklememek lazım.

interaktif sözlükler internetin umumi tuvaletidir.

inci sözlük'ten beri durum böyle.

bilgi paylaşımı, yorum, tanım vs bunlar 2000'li yıllarda kaldı. o güzel bkz'lar serverlarda kaybolup gittiler.

zaten buradaki hiçbir kullanıcının benim vereceğim bilgiye ihtiyacı yok. şu an buraya lokanta usulü mercimek çorbası tarifi yazarım ama bana gerek yok yani gemini bir dakikada şak diye bulur.

normal sözlük şu an umumi tuvalet olmayan tek mecra olabilir. ekşi'yle karşılaştırma yapmanız yeterli.

bence medeniyet 2011 yılında durmalıydı. o yıldan sonra hiçbir teknolojik gelişme olmamalıydı.

2006-2011 yılları arasında harika bir hayatım yoktu. hatta nispeten kötüydü bile diyebilirim. ama o yılların atmosferini hayvan gibi özlüyorum.

like acid and oil on a madman's face
reason tends to fly away

defter.

evde bir sürü defter var. ve hep yeterince defterim yokmuş gibi geliyor.

özneyi analiz edelim.

elimizde bir kız var. adı ayşe olsun.

cümleden anladığımıza göre, ayşe otuzundan önce çeşitli haltlar yemek ve otuz yaşında evlenmek istiyor.

halt kelimesi tdk sözlük'te "uygun olmayan, beğenilmeyen şey," diye tanımlanıyor.

yani ayşe otuz yaşına kadar uygun olmayan, beğenilmeyen, kötü şeyler yapmış. cümleden bunu anlıyoruz.

nedir bu haltlar?

anladığımız kadarıyla oto teyp hırsızlığı, camiye ayakkabıyla girmek ya da dolandırıcılık gibi şeyler değil. cinsel ilişki.

cümleyi tekrar yazalım: "gençken cinsel ilişki yaşayıp otuzunda evlenmek isteyen kız"

evet.

elimizdeki bilgilere göre, kadınların da cinsel ilişki gibi bir ihtiyacı var.

ancak ayşe otuzuna kadar bunu yapmazsa, bekaret kemeri takmaz, mormonlar ya da menzilciler gibi münzevi hayatı yaşamazsa, karşılıklı rıza dahilinde yaşanmış cinsel ilişkileri halt yemek olarak tanımlanıyor.

son derece çarpık, tiksinç bir bakış açısı bu.

türkiye'nin en büyük problemlerinden biri; henüz feodal kültürün alışkanlıklarını üzerimizden atamamışken yeşilçam, arabesk ve televole'ye maruz kalmış olmamız. millet kafayı yedi.

bir de içinde olmadığınız ilişkileri dert etmeyin ya.

namus bacak arasında mı, beyinde mi, omurilik soğanında mı, bunları tartışmak bile yersiz.

seni etkilemeyen, yaşamını etkilemeyen bir şeyse üzerine düşünme ya. söylem üretme. ayşe onunla olmuş, ahmet bunu yapmış, necdet o işe girmiş, mualla onu giymiş. bırakın yani.

velhasıl, insanın arada bir kendine "ben kimim?" sorusunu sorması gerekiyor.

ahlakın temeli utanç duygusudur. utanç duygusu da böyle bir yerde başlamalı.

başka bir gün tatil yapsınlar o gün gidelim.

yani bana desinler ki "vitus, senin allahsız olduğun tespit edildi, o yüzden sana bayram tatili yerine başka günlerde tatil tanımlıyoruz," ben okeyim. hiç değilse otellerin dolu olmadığı bir zaman buluruz.

modern hukuk, bütün eksiklerine rağmen şeriat'tan çok daha mantıklı bir sistemdir.

kadın meselesinden başlayalım.

şeriat rejiminde kadın çoğunlukla hukuki bir muhatap sayılmaz. şahitlik için iki kadın gerekir. kadının dengesiz, yarım akıllı bir varlık olduğu kabulüyle hareket edilir.

"kadının beyanı esastır" prensibi, kadının söylediği her şeyin doğru olduğunu değil, kadının somut delil toplama olanağı olmayan bir yerde saldırıya uğramış olabileceğini varsayar. aynısı çocuk için de geçerlidir. zaten kadın "bu beni taciz etti" deyince apar topar hapse atmazlar. olay soruşturulur.

şeriatta bu sürecin daha zorlu olacağını söylemeye gerek yok.

suç, günahın değil sosyoekonomik dengesizliğin sonucudur.

suçlunun elini kesmek belki on kişiyi suçu işlemekten alıkoyabilir. ancak ülkenin ekonomik dengesi bozuksa insanlar hırsızlık yapmaktan ya da bozuk mal satmaktan vazgeçmeyecektir. şeriat rejimi bunu "günah" gibi sığ, gerçek hayatta karşılığı olmayan bir kavrama indirger. aç kalsam, ekmek çalmak dışında bir çarem olmadığını bilsem açlıktan ölmek yerine bir elimin gitmesini tercih ederim.

şeriat, insanın en temel gereksinimlerini bile anlamaktan yoksun bir mentaliteye dayanır. dolayısıyla uygulanabilir değildir.

devam edelim.

modern hukuk; insan deneyimini esas alır. eksikleri olsa da objektif bir referans noktasına sahiptir.

şeriat ise allah'ın kanunlarını esas alır. işin en problemli kısmı burası. allah yok. yani olduğunu düşünmemiz için hiçbir somut gösterge yok. varlığına ilişkin hiçbir somut delil olmayan bir varlığın gönderdiği varsayılan birtakım emir yasaklarla modern toplumda adalet sağlayamazsınız.

-neden böyle?
-çünkü allah istedi.

modern hukuk, windows xp. son derece sorunlu. yenisini getirmek lazım. şeriat ise casio hesap makinesi. modern hukukun sorunlarını görmezden gelemiyoruz ama hesap makinesine dönmeye de gerek yok.

bir düşünce deneyi yapalım.

spor salonuna girin.

girdiniz mi? güzel. yürüyün biraz. oradaki en kaslı, en güçlü, en alfa, en kodu mu oturtan adamı alın. adı da tonguç olsun.

tonguç'u beyin yıkama makinesine bağlayın.

soyut düşünme ve sosyal ilişki kurma becerilerini elinden alın. geri kalan her şey birebir aynı olsun.

hatta tonguç'a bir kıyak yapalım, kick boks biliyor olsun tonguç. o becerisi de silinmedi. güçlü, kaslı, kodu mu oturtuyor, üstüne kick boks yapıyor. ölüm makinesi.

bir kıyak daha yapalım; tonguç'u öyle çöl, kutup ya da tropikal ormanlar gibi zorlu bir yere koymayalım. düşünce deneyini rahat yerde yapsın.

bir hafta bile hayatta kalamaz.

çünkü insanı hayatta tutan şey kas gücü değil; soyut düşünme, organizasyon ve iletişim becerisidir.

insan sadece sosyal ilişkiler içinde var olabilir. insan türünün en kaslı, güçlü, alfa, kodu mu oturtan, en tonguç bireyi bile doğada tek başına çaresizdir. çünkü ayıyı dövemez. ayıyı dövemediği gibi ondan saklanamaz ya da onu görünce topuklayamaz.

dolayısıyla insanın "kendini korumasını" sağlayan şey kas gücü değildir.

kas gücü, sosyal ilişkiler olmadığı sürece anlamsızdır.

bu arada kadınların zannedildiği kadar "korunmasız" olmadığına ilişkin tarihten ve antropolojiden birçok örnek verilebilir. avcı-toplayıcı dönemin kadın savaşçılarından tutun da osmanlı'nın ilk döneminde bursa'da asayişi sağlayan bacıyan-ı rum'a kadar sayısız örnek mevcut. kas gücü her şey değil.

dünyanın büyüsünü kaybetmesiyle alakalıdır.

mircea eliade'ın kitabında okumuştum sanırım, sanayi devriminden sonra dinsel alan boşalınca yerini astroloji, okültizm, new age gibi dinimsiler doldurmuş.

kent yaşamının getirdiği bunalımdan kaçış sağlıyor bu dinimsiler. bir nevi oyunsuluk. ben kimsenin ciddi ciddi burçlara falan inandığını düşünmüyorum. dünyanın düz olması lazım o sistemin çalışması için ve elimizdeki verilere göre değil.

yani belli zaten. akıl sağlığımızın zorlandığı bir çağda yaşıyoruz. birçok insan da gündelik hayatın sorunlarıyla yüzleşmemek için aptalca şeylere inanmayı tercih ediyor. anlaşılabilir bir şey.

kahvehane, geleneksel bir mekan.

işlevi ise "vakit öldürmek"

geleneksel sosyal ilişki modelimizde dışarıda olan erkektir. erkek sabah kalkar, dükkanını açar ya da çalışmaya gider. vakit öldürmek için kahvehaneye gider. işsiz kalan erkek de bütün gün evde oturup kafayı yememek için kahvehaneye gider. yani kahvehane işlev olarak "erkek" bir mekandır.

tabii, merkezi bir fonksiyonu da vardır.

diyelim ki bir köye gittik, birini arıyoruz, aklımıza gelen ilk yer kahvehane olur. boyacısı, sıvacısı, badanacısı da kahvede müşteri bekler. eh, bunlar da genellikle erkekler tarafından yapılan işler.

kadının sosyalleşmesi ise erkeğin olmadığı mahrem alanda gerçekleşir.

ve bu sosyal ilişkinin temel işlevi dayanışmadır.

köyde tarhana yapmak, yün dövmek yani bir şekilde ev içi üretimdeki yükü dayanışmayla azaltmak için bir araya gelir. bu ilişki biçimi zamanla altın günlerine dönüşmüş.

yani ileride bir kahvehane var. bir kadın gidip çay içse kimse kovmaz herhalde. ama neden gitsin? alt caddede üçüncü dalga kahveci var zaten.

zengin p*çi olmak dışında hiçbir özelliği ve becerisi olmayan, tiksinç, karikatür bir herif.

gündelik hayatta küfreden bir insan değilim.

sanırım futbolla ilgilenmediğim ve araba kullanmadığım için küfretmeme sebep olabilecek bir gerilim yaşamıyorum.

ancak, gemini'ye fena sövmüşlüğüm var. otuz beş yıldır bilinçaltımın derinliklerinde tuttuğum; muhtemelen pazarda, otogarda falan duyup unuttuğum bütün küfürlerin zincirini çözdürdü bana.

nasıl oldu?

otomatik kayar kapı yapan bir müşterimiz var.

adamlar engelliler günü için özel paylaşım istedi.

bu paylaşımda koltuk değnekli birinin olması lazım. çünkü adamların iddiası mekanları herkes için erişilebilir kılmak.

görseli yükledim, komutu verdim. cevap şu:

"üzgünüm, isteğiniz içerik politikaları sebebiyle reddedildi."

ulan, çıplaklık yok. telif hakkı yok. şiddet yok. neyin içerik politikası bu? diye sordum. yarım saat cebelleştikten sonra koltuk değnekli adamın içerik politikasına uygun olmadığını söyledi. insanların fiziksel kusurlarını ön plana çıkaran, saldırgan ve şiddet içerikli görsel olarak tanımlanıyormuş o.

olm çok problemli ya. ben geçen yıl ayağı kırdım ve üç ay koltuk değneğiyle dolaştım. sokağa çıkmamamız gerekiyor gemini'ye göre. çünkü sokağa çıkınca şiddet çağrışımı yapıyoruz.

neyse, iki saat sonra görseli müşterinin onayına sunmam gerekiyor. bununla baya bir kavga ettik. içerik politikasını buldum, bağlamı yanlış yorumladığını anlattım. görsel geldi ama bu sefer adamı ampüte etmiş. bacağı yok.

bacak eklemesini söyledim. ekledi. kompozisyon şu: bizim eleman ampüte biçimde takılıyor orada. arkadaşlarıyla sohbet ediyor. bacak da uçuyor. olayın içinde bağımsız bir bacak var ve havada.

baya upuzun bir küfür silsilesi yazdım. o küfürlerin bazılarını ben üretmiş bile olabilirim. o esnada bir sözlük çalışması yapılsa türkçe'ye en az 20 yeni küfür kazandırılabilirdi.

yani aslında karşımızdaki makine fazlaca gelişmiş bir hesap makinesi. ancak bilinçaltı onun insan olmadığını algılayamıyor.