fidel castro vs che guevara

1- ikisinin de soyunda ispanyol tarafı baskındır. ikisi de bask ve galiçya'ya dayanan soy geçmişlerine sahipti. ancak guevara'nın babası irlanda kökenliydi.

2- castro'nun ideolojik birikimi son derece yetersizdi. devrimden sonra bile henüz sosyalizmi benimsemiş değildi. abd'nin sert tavrı, onu kruşçev'in kucağına itti. guevara çok erken yaşlardan beri sosyalist idi.

2- castro'nun dedesi ve babası toprak işçisi olarak bu devasa adaya gelmiş ve doğru stratejilerle mülk ve arazi sahibi olup zenginleşmişti. che'nin babası ekonomik başarı sağlayamamış ama yarı aydın birisiydi. evdeki demokrat, okumaya ve kültüre teşvik eden ortam guevara'nın bilgisini erken arttırmasına sebep olmuştur.

4- devrimde castro'nun liderliği ve karizması tartışılmazken, guevara daha ziyade devrimin pop yüzü olmuştur. sembolik fotoğrafının ardında afrika kültürüyle harmanlanmış latin amerika katolikliğinin zihnindeki kendini feda eden isa imajı baskındır. guevara'nın etkisi küba dışında daha fazladır.

5- castro pragmatik ve akılcı bir liderdi. ülkede kontrolü sağladıktan sonra sscb'nin uslu ve küçük oğlu olmayı tercih etti. önce devrimin 3. adamı olan camilo cienfuegos şüpheli bir uçak kazasında öldü. sonrasında da che guevara kamuoyuna çok sonra açıklanan bir kararla devrimi yaymak için afrika'ya gitti. tabi ki bu kararın castro'nun telkiniyle alındığı çok açıktı. küba'da kalsaydı muhtemelen o da ani bir şekilde ortadan kalkacaktı.

6- bir önceki maddede anlattıklarıma paralel olarak che guevara, devrimi önce latin amerika'da sonra da tüm dünyada ihraç etmek düşüncesinde bir enternasyonalistti. ayrıca guevara'nın sovyetler birliği'ne de eleştirileri vardı. castro ise önce küba diyordu ve merkeziyetçilikle, ordu gücüne dayanan bir yapı kurmak istemekteydi.

7- guevara'nın sosyalizm inşası ahlaki bir temeli de içermekte olup, tüm halkın, sosyalizm ülküsü etrafında bir çeşit feda kültürüyle ülkeyi, sosyalizmden komünizme götürmesini ihtiva ediyordu. castro ise muhtemelen kitlelerin pavlov'un şartlı refleks deneyindeki köpekler gibi olmadığının farkındaydı. siyasi baskı ve ekonomik sıkıntılar tartışılmasa da castro, arnavutluk'ta veya kamboçya'da marksist liderlerin yaptığı şekilde geleneksel yapılarla değerleri ezip geçmedi. samba, beyzbol ve din el altından desteklendi yahut halkın sosyalizm ülküsünden kopmasına sebep olan dejenere uğraşlar olarak görülmedi. fuhuşa ise el altından göz yumuldu. daha ziyade anti emperyalizm, abd karşıtlığı ve kübalı olmanın gururu üzerinden sosyalizme bulanmış bir aile diktatörlüğü oluşturuldu.

8- yukarıdaki maddeye bağlı olarak ülkeye che zihniyeti hakim olsa da fazla bir şey değişmezdi. belki fanatik yüzde 10'luk bir komünist elitle, onlara yaltaklanan yüzde 30'luk orta sınıf partililer küba'da hüküm sürerdi. kesinlikle çok daha fazla kan dökülürdü. troçki gibi guavara da oldukça kan dökücü birisiydi. zaten afrika ve bolivya'daki başarısızlığının temel sebebi de son derece dediği dedik bir komutan olması, astlarına ve yerel sempatizanlara kötü davranmasıydı. üstüne cia tarafında eğitilmiş iyi bir bolivya ordusu ile kendilerinden pek de hoşlanmayan bolivyalıların etkisiyle kaçınılmaz akibetine ulaştı.

dünya devrimci hareketinin iki yürekli kahramanıdırlar.. şöyle ya da böyle bu iki kahraman için kimi bilerek kimi bilmeden kimi de sanki biliyormuşçasına ansiklopedik ezber klişelerle konuşur..konuşmuştur.
çok önemli de değildir.
onlar che ve casto'dur değişmezler. ötekilerse ötekiler işte.. kim oldukları bile bilinmez.. ama acısak da ötekilere de hak veriyoruz. che ve castro gibi iki devrim güneşinin ışığı karşısında istese bile kim ne yapabilir ki..

ikisi de kapatılsın.
denendi olmadı kardeşim.
olmayacak duaya amin demeyelim.
boş hayaller kurmayalım.