fraktal geometrinin kaotik düzeni
başlık "asi günah" tarafından 16.01.2026 21:33 tarihinde açılmıştır.
1.
doğada ki her şeyin kendisini tekrar etmesini açıklar. mesela her mevsimin dönüp dolaşıp yeniden gelmesi, veya bir ağacın, tohum bırakarak, kendi aslını taklit etmesi gibi.
devamını gör...
2.
lanet olsun atom fiziğine de profesörlüğüne de dedirten düzendir.
devamını gör...
3.
“fraktal geometrinin kaotik düzeni” ifadesi kulağa etkileyici gelse de, bilimsel olarak dikkatli tanımlanınca her şey daha anlamlı olabilir; çünkü fraktal geometri (kabaca) ölçek değişse bile benzer biçimlerin ortaya çıktığı, çoğu zaman “kesirli boyut” ile tarif edilen karmaşık örüntüleri incelerken, kaos kuramı tamamen belirli (deterministik) kurallarla işleyen ama "başlangıç koşullarına aşırı duyarlı" sistemlerin neden öngörülmesi zor şekilde davrandığını anlatır. yani “kaos” rastgelelik değil, “düzen” de her tekrar eden şey demek değildir.
mevsimlerin dönmesi de fraktal ya da kaosla değil, dünya’nın eksen eğikliği ve güneş etrafındaki yörüngesiyle açıklanan periyodik bir astronomi olayıdır. tohumla çoğalma ise “geometrik kendini tekrar” değil, genetik ve evrimsel süreçlerle yürüyen biyolojik replikasyondur (üstelik birebir kopya da değildir).
fraktala daha yakın örnek vermek gerekirse: ağacın dallanma yapısı, akarsu kolları, akciğer bronşları, şimşek izi gibi yapılarda “yaklaşık benzer” dallanmalar görülebilir.
kaotik olana örnek olaraktan: "hava durumu gibi sistemlerin kısa vadede izlenebilir olmasına karşın, uzun vadede küçük farkların büyümesiyle tahmininin aşırı zor hale gelmesi" verilebilir.
dolayısıyla başlıktaki “kaotik düzen”i en doğru okuma şu olabilir: basit kurallardan, ilk bakışta düzensiz ama matematiksel olarak yapı taşıyan karmaşık örüntüler doğabilir, fakat bu, “doğadaki her tekrar fraktaldır” ya da “her döngü kaostur” anlamına gelmez.
bu tarz konularla ilgilenen gençlerin okunmasını tavsiye ettiğim en temel düzey türkçe kaynaklar şunlardır:
* tübitak bilim genç – “ kaos” (dr. mahir e. ocak)
* tübitak bilim ve teknik e-arşiv – “bir fraktal dünya”
* matder– “ fraktal ve fraktal geometri nedir?”
* itü / kasım koçak – “kaos” ve “doğanın geometrisi - fraktal”
ek bilgi notu: sözlükteki düzeltme/redaksiyon konusunda -zerre anlam veremediğim- günlük sınırlama dolayısıyla, gerekli düzeltmeleri yapamadığım için, entry silinip tekrardan yazılmıştır.
mevsimlerin dönmesi de fraktal ya da kaosla değil, dünya’nın eksen eğikliği ve güneş etrafındaki yörüngesiyle açıklanan periyodik bir astronomi olayıdır. tohumla çoğalma ise “geometrik kendini tekrar” değil, genetik ve evrimsel süreçlerle yürüyen biyolojik replikasyondur (üstelik birebir kopya da değildir).
fraktala daha yakın örnek vermek gerekirse: ağacın dallanma yapısı, akarsu kolları, akciğer bronşları, şimşek izi gibi yapılarda “yaklaşık benzer” dallanmalar görülebilir.
kaotik olana örnek olaraktan: "hava durumu gibi sistemlerin kısa vadede izlenebilir olmasına karşın, uzun vadede küçük farkların büyümesiyle tahmininin aşırı zor hale gelmesi" verilebilir.
dolayısıyla başlıktaki “kaotik düzen”i en doğru okuma şu olabilir: basit kurallardan, ilk bakışta düzensiz ama matematiksel olarak yapı taşıyan karmaşık örüntüler doğabilir, fakat bu, “doğadaki her tekrar fraktaldır” ya da “her döngü kaostur” anlamına gelmez.
bu tarz konularla ilgilenen gençlerin okunmasını tavsiye ettiğim en temel düzey türkçe kaynaklar şunlardır:
* tübitak bilim genç – “ kaos” (dr. mahir e. ocak)
* tübitak bilim ve teknik e-arşiv – “bir fraktal dünya”
* matder– “ fraktal ve fraktal geometri nedir?”
* itü / kasım koçak – “kaos” ve “doğanın geometrisi - fraktal”
ek bilgi notu: sözlükteki düzeltme/redaksiyon konusunda -zerre anlam veremediğim- günlük sınırlama dolayısıyla, gerekli düzeltmeleri yapamadığım için, entry silinip tekrardan yazılmıştır.
devamını gör...
4.
he ya.
devamını gör...