genelleme yapan insanların zeka zeviyesi

bugünlerde açılan bir çok başlıkta gördüğümüz şey bu. "genelleme". bir insan bunu yapmaktan neden zevk alır? bunu yapan bir insanın zekası ne kadar olabilir? bu kadar tepki görmesine rağmen neden yapar? evde 6 aylık muhabbet kuşu besliyorum. bir kez evdeki çiçeklere musallat oldu parmağıma alıp yapmaması gerektiğini anlattım ve kafesine geri koydum. ve o hayvancağız bir daha çiçeklere gitmedi. bu kadarcık damı anlama seviyesi yok bu arkadaşların ben anlam veremiyorum artık.

genelleme yapan başka bir insana dert olmuş zeka seviyesi.

(bkz: genelleme yapan insanların zeka seviyelerini genellemek)

kimsenin zeka seviyesini iki satır yazıdan ölçemem başlık sahibi kendisi dahil hepsini ölçmüş mesela ama o müstesna olsun;genelleme yapan adam muhtemelen bilgisizdir veya içinde o kesime karşı nefret besliyordur,mesela her çinliye yarasa yiyormuş gözüyle bakan adam hayatında hiç çinli tanımamış bir kere bile çine gitmemiş olduğundan adım gibi emin olduğum insandır benzer durum amerikada veya latin amerikada her müslüman teröristtir sananlarda da var bu insanların hepsine cahil diyemezsin,çoğunluğu bilgisizdir.

bakın hele genellemeler nelere de yol açıyor?. stigmatizasyonlar, insanları damgalamalar, aşırı hayaller, aşırı korkular, mesnetsiz ümitler daha nice hatalı ve çarpık süreçler,
bu arada bir insanı bilge yapan ana özelliğin genelleme tuzağından arınmak olduğunu biliyor muydunuz? çığır açan her buluş genel geçer inançları yere sermekten öteye ne yapmıştır? ama sonra kendini genelleyen buluşlar… ne de ironik değil mi? eh, demek insanoğlu bu genelleme virüsü ile dünyaya gelmekte.
herşeyi bilmek insanı bilge yapmadığı gibi, hiç bir şeyi bilmemek cahil de yapmaz.
tanım: genelleme cahilin cehaletinin farkında olmayışı, ve bilgenin cahil olduğunu bilememesinden kaynaklanır.

bu da bir genelleme. insanlar sadece bir şey yaptıkları, bir şeye inandıkları için salak ya da zeki olmazlar zira insanlar tipleme değildir. buna benzer tanımları yazmaktan da gerçekten bıktım.

(bkz: tip ve karakter farkı)

insan aklı tümevarım'la çalıştığı için olağan zeka seviyesidir. panik yapılacak bi durum yoktur. tümevarım genellemedir zaten. genelleme yapmadan iletişim bile kurulamaz. genelleme, anlama atılan ilk adımdır.

insan şemalarla düşünüyor. bunun istisnaları var. dahiler ve şizofreni hastaları bu şemaları oluşturmuyor. her yeni bilgi onlar için yeni bilgi.

mesela hayatında hiç silah ateşlendiğini duymamış biri ilk silah sesinde sıçrar ve irkilir. sonra beyin bunun normal bir şey olduğunu ve neye ait olduğunu öğrenir. ikinci ve sonrası seslerde bu irkilme olmaz.

özel operasyon askerlerinin üstüne canlı mermi ile ateş açılması da bunu bir derece daha ileri götürmekle ilgilidir. üstüne ateş açıldığında beyin bunun etkisine de alışır zamanla.

işte siz bahçede cır cır böceğinin sesini duyunca sizi rahatsız etmez. hatta bir yerden sonra duymazsınız. çiçekçi dükkanında burnunuz bir yerden sonra koku almaz çünkü beyin genelleme üzerine çalışır. bunu yaparak daha önemli verileri işlemeye zaman ve enerji ayırır.

dahiler çok zeki oldukları için her uyaran işleyebilir ama o kadar zeki olmayanlarda bu durum akıl sağlığını bozuyor diyor araştırmacılar.

sherlock neden bu kadar iyi gözlem yapıyor çünkü beyni her veriyi sıfırdan işliyor.

başlığı açanla aynı zeka seviyesi... genellemeyi eleştirip, genelleme içeren başlık açmakta...ne bileyim.

bu başlıkta bir tahminde bulunursanız sizde genelleme yapmış olursunuz ve tahmininiz sizin içinde geçerlidir. daddy şuan enayileri ayıklıyor. selam olsun.

tenzih etmek deyimini kullanarak zeka seviyesi yükseltilebilir dicem de onunla pek alakası olduğunu düşünmediğim olgu. ayrıca hassas olduğum konu, görüşümün herhangi bir yerinde istisnaları tenzih ettiğimi mutlaka belirtmeye çalışırım.

düzeltme: ele aldığım genelleme günlük hayatta yapılan, bilimsel yöntem ve amaç barındırmayan genellemedir.
bir çoğumuz gibi ortalama zeka seviyesine sahip insanlardır.
meselenin bence zeka seviyesiyle alakası yok. hepimiz üç aşağı beş yukarı bir meselenin sebeplerini ve sonuçlarını algılayabilecek muhakeme yeteneğine sahip insanlarız. sorun bu yeteneği bir şekilde kullanamamamız.

konuyu bir örnekle izah etmeye çalışayım. bildiğiniz gibi boğaziçi eylemlerinde bazı eylemciler polis arabalarına tekme atarak saldırdılar. candaş medya da bu olayı servis ederek 'işte bunlar anarşist, terörist gördünüz mü?' diyerek hitap ettiği kitleyi eylemlerin ne kadar kötü niyetlerle yapıldığına ikna etmeye çalıştı. elbette şiddet içeren ve demokratik saiklerle yapılan gösterilere gölge düşüren bu fiiller suç oluşturuyor ve kabul etmek mümkün değil. fakat böyle bir durumda gösterileri hepten illegal kabul edip 'boğaziçili eylemciler teröristtir derseniz' genelleme yapmış olursunuz. size sunulan bir genellemeyi direkt kabul etmeniz de çok farklı değildir.
bir insan izlediği bir haberi veya yorumu sorgusuz sualsiz doğru kabul ediyorsa burada başka bir şey aramalıyız. mesela? tarafgirlik, fanatizm, bağlı olduğu partinin akıbetini her şeyden üstün görme gibi duygusal veya pragmatist yaklaşımlar. pragmatistler bilinçli hareket ettklerinden onları ayrı tutuyorum. ama duygusal hareket edenlerin durumu başka. işin içine duygular girdiğinde hakikati görmeniz gerçekten zorlaşır. bir görüşe fanatik olarak bağlıysanız gerçekleri görmek istemeyebilirsiniz. mesela galatasaray'ın avrupada fenerbahçe'den daha başarılı olduğu gerçeği. istatistikler bunu doğrular fakat fenerbahçelilerin çoğu bunu kabul etmez. aslında bilirler böyle olduğunu fakat bu gerçek onları yer bitirir.

görüldüğü üzere örneğimizdeki genellemeyi inandırıcı bulan insanlar aslında bu genellemeyi sorgulayabilecek muhakeme yeteneğine sahip ortalama zekada insanlar fakat bahsettiğim sebepler ve bu sebeplerin kronikleşmesi sonucunda bu genellemeleri geliştiriyor ya da bu genellemelere inanıyorlar.

gayet çok zeki olabilir, bkz. azız nesin mesela. genellemesinde haklı da cıktı.

(bkz: eksik tümevarım)
akıl yürütme yönteminde hata yapmaktadır. zekadan bağımsız olduğunu düşünüyorum.

"bu dahil tüm genellemeler hatalıdır."

buyrun paradoksa.*

genelleme yapmak tamamen saçmalıktır. genelleme yapan insanda saçma insandır.

insanlar kendilerini normalleştirmek için genelleme yapıyor olabilirler.

bütün genellemeler yanlıştır, bu da dâhil.

friedrich nietzsche

3,1415.......... olan pi değerini bile zamanı gelince 3 olarak alıyoruz. genelleme nasıl yapmayalım bazı zamanlarda.