insan belgeseli

insanların kendini küçük tanrıcıklar halinde örgütleyip, evreni tek bakışla çözdüğüne inanmasının gürültülü bir kaydıdır. kendini hem anlatıcı, hem jüri, hem de tanrı zannetme alışkanlığının bir sunumudur. bakan yoktur ama herkes izlediğini sanır. veri de yoktur ama herkes hüküm verir. bir yüz ifadesinden çocukluğa, bir cümleden travmaya, bir tercihten “ben zaten biliyordum” sonucuna varma becerisi bu belgeselin drama çatısını oluşturur. tip ile hayat hikâyesini bilgiye ihtiyaç duymadan eşleştirme özgüveni, insan türünün en gelişmiş reflekslerinden biridir. çünkü bilmek zahmetlidir; yakıştırmak hızlıdır. burada herkes karar merciidir. kimse yetkili değildir ama herkes yetkilidir. kimse süreci bilmez ama sonucu ezbere söyler. bir insanın yaşadıkları, bağlamı, zamanı, çelişkileri önem taşımaz; önemli olan seyircinin iç huzurudur. gerek duyulduğunda süreç karar mercii tarafından oluşturulur zira. “bence böyledir” cümlesi, bu belgeselde bilimsel kanıt sayılır. karar mercii olduğunu düşünenler kendilerini hiç özne sanmaz. onlar sadece “insan sarrafıdır”, “insan çözer”, “tip okur”. ama nedense bu belgeselin hiçbir bölümünde kendilerine kamera çevrilmez. çünkü kendini incelemek zahmetlidir.

çağrı merkezinde çalıştığım dönemde bi müşteriyi aradım. işte anlatıyorum böyle kanallarımız var şöyle belgesellerimiz var vs. konuşmanın bi yerinde sordum maç mı film mi belgesel mi seviyorsunuz diye. adam "insan belgeseli seviyorum ben daha çok, özellikle üreme üzerine olanları" dedi ve güldü. bilmiyorum ne düşündü ama aklı sıra beni bozacak, anlık bi dumura uğratıp kampanya tanıtımımdan yırtacağını sandı gibi algıladım. hiç istifimi bozmadan bol bol insan üremesi üzerine izleyebileceğiniz kanallarımız var, üstelik bunlara yetişkin şifresi koyarak diğer aile fertlerinden de saklayabilirsiniz diye aynen devam ettim. paket ve kampanya fiyatlarını da söyleyip hangisini seçtiğini ve adresiniz ne dediğimde kapadı telefonu yüzüme.

biz bu işin italatını, ihracatını yeri geldi imalatını yaptık. beni utandırabileceğini mi sanıyorsun sen be he hey.

(bkz: normal sözlük)

her kimse seyreden, asla dahil olmadığını sanıyor da, en başta zaten kendisi ne ise aynasında onu görüyor.

düzelicez inşallah be.