1.
binlerce yıllık hukuk uygulamasından ortaya çıkan bir kural. neyin suç kabul edilip edilmeyeceği kanun ile gösterildiği gibi, bunun karşılığı olan ceza da kanunda belirtilir.
devamını gör...
2.
latincesi “nulla poena sine lege” olan hukuksal terim.
"kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi anayasa'nın 38. maddesi ve tck 2. maddesinde düzenlenmiştir.
anayasa 38. maddesi: "kimse, işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz."
türk ceza kanunu madde 2. - (1) kanunun açıkça suç saymadığı bir fiil için kimseye ceza verilemez ve güvenlik tedbiri uygulanamaz. kanunda yazılı cezalardan ve güvenlik tedbirlerinden başka bir ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunamaz. (2) idarenin düzenleyici işlemleriyle suç ve ceza konulamaz.
"kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi anayasa'nın 38. maddesi ve tck 2. maddesinde düzenlenmiştir.
anayasa 38. maddesi: "kimse, işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz."
türk ceza kanunu madde 2. - (1) kanunun açıkça suç saymadığı bir fiil için kimseye ceza verilemez ve güvenlik tedbiri uygulanamaz. kanunda yazılı cezalardan ve güvenlik tedbirlerinden başka bir ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunamaz. (2) idarenin düzenleyici işlemleriyle suç ve ceza konulamaz.
devamını gör...
3.
orjinali nullum crimen nulla poena sine lege olan latince kavrama dayanan hukuki terimdir. kavramın latince olarak ortaya çıkmış olması, bu kavramın roma hukuku'nda yaygın şekilde kullanıldığı yanılgısını beraberinde getirir. oysa roma hukuku'nda bu ilke neredeyse hiç uygulanmamıştır. yani görüntü vardır ama ses yoktur. * yalnız mevzu üzerine ufaktan bir beyin fırtınası yapmışlar, bu noktada sezar'ın hakkını sezar'a vermek lazım. * ulpilanus konu ile ilgili temel dayanakları ortaya koymuş ancak iş sadece teoride kalmıştır. özellikle imparatorluk döneminde (bkz: ad exemplum legis) hakimin bir nevi mevcut kanunlardan yola çıkarak, kendi kanaatine göre suça uygun elbiseyi giydirdiğini düşünürsek, uygulama alanı bulmaması gayet doğaldır. sulla döneminde, kenarından köşesinden tabaktaki yemeğin dibini sıyırmaya yeltenmişlerdir ama yine de yemek olduğu gibi tabakta kalmıştır. *
kavramın uygulanma pratiği magna carta ile birlikte, daha kelli felli bir şekilde karşımıza çıkar. tabi caizse ben buradayım der. der demesine de, kralın taahhüdü son kertede pek uygulama alanı bulmaz. kral efendi; ''hiçbir özgür insanı, mevcut bir kanun bulunmadıkça cezalandırmayacağız.'' dese de, işin içine siyasal çekişmeler, iktidar mücadeleleri falan girince bu işte yaş olur. kanunsuz cezalarla milletin anası ağlar. ama bu işin de gelişime faydası olmuştur. kavram bir şekilde belleklerde yer etmiş ve amerika'ya göç eden zevat, bu fikriyatı orada biraz biraz uygulamaya sokmaya çalışmıştır. aslında kavramın ilerleyiş süreci bayağı sancılı ve meşakkatlidir. kavramın fiilen işlerlik arz etmesi için gösterilen çabalar resmen pinpon topuna dönmüştür.
kavram okyanusları aştıktan sonra bu sefer geldiği kıtaya geri dönmüş, 1789 insan ve yurttaş hakları bildirisi ile beraber daha sağlam bir temele oturmuştur. bildirinin 8. madde metniyle birlikte kavram tabiri caizse hafif bir oh çekmiştir. sonrasında insan hakları evrensel beyannamesi sayesinde ''freedom'' diye bağırmış ve huzura erdiğini zannetmiştir. oysa bu işler sadece lafz ile olmuyor. işin ruhunu kavramak lazım. garibim halen çile çekiyor ama en azından evrensel bir hukuk kuralı olma statüsünü kazandı. buna da şükür.
kavramın uygulanma pratiği magna carta ile birlikte, daha kelli felli bir şekilde karşımıza çıkar. tabi caizse ben buradayım der. der demesine de, kralın taahhüdü son kertede pek uygulama alanı bulmaz. kral efendi; ''hiçbir özgür insanı, mevcut bir kanun bulunmadıkça cezalandırmayacağız.'' dese de, işin içine siyasal çekişmeler, iktidar mücadeleleri falan girince bu işte yaş olur. kanunsuz cezalarla milletin anası ağlar. ama bu işin de gelişime faydası olmuştur. kavram bir şekilde belleklerde yer etmiş ve amerika'ya göç eden zevat, bu fikriyatı orada biraz biraz uygulamaya sokmaya çalışmıştır. aslında kavramın ilerleyiş süreci bayağı sancılı ve meşakkatlidir. kavramın fiilen işlerlik arz etmesi için gösterilen çabalar resmen pinpon topuna dönmüştür.
kavram okyanusları aştıktan sonra bu sefer geldiği kıtaya geri dönmüş, 1789 insan ve yurttaş hakları bildirisi ile beraber daha sağlam bir temele oturmuştur. bildirinin 8. madde metniyle birlikte kavram tabiri caizse hafif bir oh çekmiştir. sonrasında insan hakları evrensel beyannamesi sayesinde ''freedom'' diye bağırmış ve huzura erdiğini zannetmiştir. oysa bu işler sadece lafz ile olmuyor. işin ruhunu kavramak lazım. garibim halen çile çekiyor ama en azından evrensel bir hukuk kuralı olma statüsünü kazandı. buna da şükür.
devamını gör...