kış savaşı

fin ve sscb ordusu arasında 1939-1940 yılları arasında gerçekleşen savaştır. teçhizat bakımından kötü durumda olan fin ordusu, ikmali iyi yapılmış, ağır silahlara sahip sscb ordusu karşısında büyük başarılar gösterdi.

başlamadan önce robnaja adlı yazara çok teşekkür ederim bu yazıyı okuyabilmenizi sağladığı için.

30 kasım 1939 ile 13 mart 1940 arasındaki 3 aylık süre içinde finlandiya ve sovyetler arasında gerçekleşen oldukça kanlı bir savaştır. polonya'nın almanlar ve sovyetler arasında pay edilmesi ve sovyet baskısına dayanamayan baltık ülkelerinin ilhakından sonra sovyetler gözünü finlandiyaya dikmiş ve leningrad için ön savunma yapılabilecek alan oluşturmaya hemde finlandiya körfezindeki üstleri talep ederek finlandiya için ağır bir talepte bulunmuştur.

finlerin stalin'in talebini reddetmesi üzerine sınır çatışması olarak başlayan bu savaş mannerheim hattı üzerinde en şiddetli haline ulaşmıştır. bu hat zamanın en destansı hatlarından biridir her ne kadar uzun vadede sayıca tükenmek bilmeyen sovyetler karşısında çöksede dönemin eni olarak kabul edilen maginot hattı'na kıyasla çok daha başarılı olmuştur. ayrıca ileri safhalarda devam savaşı almanlar tarafından barbarossa harekatı sırasında leningrad kuşatmasında kullanılmıştır.

finler hava ve tank anlamında sovyetler ile aralarında uçurum olmasına rağmen tarihin şanlı direnişlerinden birine imza atarak tam anlamıyla sovyetler için kabus olmuşlardır. kendilerinden 4 kat daha fazla olan ve ekipman açısından üstün sovyetlere karşı gerilla taktikleri ile sürekli yıpratma operasyonları düzenliyen finler oldukça başarılı olmuş özellikle sovyet tanklarını ele geçirerek onlara kendi silahlarını tattırmışlardır lakin uzun vadede savunma hatlarının çökmesiyle iki taraf arasında antlaşma yapılmıştır. her ne kadar finler antlaşma ile karelia'yı kaybetseler de sovyetler için bedeli hesapladıklarından çok daha ağır olmuştur. farklı rakamlar söylense de ortalama 450 bin sovyet askerinin hayatını kaybettiği veya kaybolduğunu söyleyene bilir öte yandan finlerde 60 bin civarında kayıp vermiştir. savaş başı 40 tankı ve 100 avcı uçağı olan finlandiya ise yaklaşık 2000 tank ve 200 uçak ele geçirmeyi başarmıştır.

bu savaşın ön ünlü ismi ise fin hatlarından çıkan simo häyhä'dır, kendisi sovyet askerleri tarafından beyaz ölüm olarak adlandırılmış vatan sevdalısı bir finlandiyalıdır. mevzu bahis vatan olduğunda bir insanın neler yapabileceğini tüm dünyaya göstermiştir. yerini belli ettiği için silahına dürbün takmayan ve atış öncesi nefesi gözükmesin diye ağzına bir avuç kar dolduran bu adam resmi olarak 260 sovyet askerini öldürmeyi başarmıştır, kendi kişisel günlüğünde ise yaklaşık 500 kişiyi vurduğunu belirtmiştir.

öte yandan kış savaşından sonra hitler sovyetlerin askeri açıdan o kadar da korktuğu kadar güçlü olmadığını izlenimine kapılmıştır ki sonra olanlar malum tabi bunda stalin'in kendi kendine acaba bu ülkenin deneyimli komutanları nereye kayboldu diye sorarak aklını başına almasının etkisi olduğu da kaçınılmaz bir gerçek.

3.5 milyonluk miniminnacık finlandiya'nın 160 milyon nüfuslu sovyetlere direndiği destansı savaş. savaş 1939 kışında, sovyetlerin finlandiya'dan bir takım toprak taleplerinin kabul edilmemesi üzerine çıkmıştır. o dönem fin sınırları leningrad'ın dibine kadar girdiğinden sovyetler bu sınırı 30 km batıya çekmek istemiş, ayrıca kuzeyde ve fin körfezinde bazı adacıkları istemiş, karşılık olarak finlandiya'ya doğu karelya'dan iki misli toprak önermişlerdi. finlerin ünlü generali mannerheim da teklifin kabul edilmesini istiyordu. aslında teklif kabul edilebilirdi fakat sovyetler mannerheim hattının da yok edilmesini talep ediyordu. bu durumda finlandiya'nın doğusunda hiç savunma bariyeri kalmayacaktı. ayrıca daladier-chamberlain dangalaklarının boş vaatleri de finlandiya'yı biraz cesaretlendirdi desek yanlış olmaz.

savaşta sovyetlerin kullandığı taktik insan dalgaları taktiğiydi. dalgalar halinde piyadeler durmaksızın taarruz ediyordu. finlerin en büyük sıkıntısı bitmek bilmeyen bu dalgalara karşı dinlenme şansı bulamamalarıydı. bildiğin uykusuzluktan ölme noktasına gelmişlerdi. ayrıca ciddi bir mühimmat sıkıntısı da vardı. sovyetlere savaşı kazandıran şey ise zırhlıların mannerheim hattı'nı yarmasıdır. gerçi sovyetler zırhlıları hala tek başlarına kullanmayı bilmiyordu, piyadeyle desteklendiler.

finler 70 bin kayba karşılık sovyetlere 350 bin kayıp verdirse de insan harcama konusunda hiçbir sıkıntısı olmayan bir rejimi yenemeyeceklerini anladıkları anda barış istediler. sovyetler başlarda barış isteklerine cevap vermese de savaşın ülkenin prestijini yerle bir etmesinden dolayı çok geçmeden barış masasına oturdular. finlandiya'ya savaş öncesinde talep edilenden çok daha ağır bir anlaşma imzalatıldı. bütün karelya kıstağı ve ladoga gölü civarındaki topraklar viipuri şehriyle birlikte sovyetlere bırakıldı. bu bölge finlandiya nüfusunun %12'sini barındırıyordu. sovyetler bölgenin iki hafta içinde boşaltılmasını şart koştu. isteyenler kalabilecekti. fakat 450 bin finin tek biri dahi kalmayı seçmedi. hepsi finlandiya'da evsiz olmayı tercih etti.

fin-rus savaşı olarak da bilinen 1939-1940 yılları arasındaki savaştır. kış savaşı'nı finlandiya kazanmıştır.