perikles

william shakespeare'in prince of tyre* adı ile olgunluk dönemine denk gelen yıllarda* kaleme aldığı oyununun adıdır. diğer oyunlarından farklı olarak macera unsurlarının yüksek olduğu, dostluk, kıskançlık, vefa ve erdem temalı jakoben dönemi oyunudur.

bazı editörlerce yazarının shakespeare olmadığı yönünde şaibeler bulunan oyununun, ilk iki perdesinin anonim* bir ortak yazar tarafından düzenlendiği, diğer kısımlarının shakespeare tarafından yazıldığı düşünülmektedir. oyun bu şaibeden ötürü 1. folyo*da bulunmamaktadır ancak sonraki orijinal baskılarda yer almaktadır.

oyunun ana kahramanı olan perikles, antik yunanda atinalı soylu, asker ve devlet adamıdır. atinalı demokratların liderinin öldürülmesiyle 30 yaşında siyaset hayatına girmiş, antik yunan ve atinaya lider seçilmiştir. atinadan muhalifleri sürerek bir dikta rejimi kurmuş, muhalefetin ortadan kalkmasıyla kendisini diktatör ilan etmiştir. ülkesinde yeni reformlara imza atmış ve atinayı kültür, sanat şehri haline getirmiştir. spartalılar ve peloponez* birliğiyle savaşan perikles tüm düşmanlarını mağlup etmiştir. savaşta yakalandığı veba hastalığı sonucunda da ölmüştür. oyunda ki perikles tyre* kenti kralı olarak karşımıza çıkmaktadır ancak oyunda ki ve tarihte ki perikles arasında fazla bir bağlantı bulunmamaktadır.

- perde 1 -
oyun antakya* kralı olan antiokus'un sarayında başlıyor. kral bir bilmece hazırlamış ve cevabı doğru bilen ile kızını evlendireceğini, bilemeyenlerin idam edileceğini ilan etmiştir.
ı am no viper, yet ı feed------------------------------ben engerek değilim, ama etini yerim
on mother's flesh which did me breed----------beni dünyaya getiren ananın.
ı sought a husband, in which labour -------------bir koca aradım. bu çaba ile
ı found that kindness in a father ------------------bir koca buldum bir babada.
he's father, son, and husband mild---------------o hem baba, hem oğul ve hem de iyi huylu bir koca
ı mother, wife, and yet his child--------------------ben hem anne, hem karı ve ayni zamanda onun kızı.
how they may be, and yet in two------------------bu nasıl olur. yine de her ikisi
as you will live, resolve it you-----------------------sen yaşamaktayken, sen çözümü bul.

o zamanlar genç bir prens olan perikles bu olayı duyar ve ver elini antakya. antakyaya vardığında bu saçma bilmeceyi duyar duymaz cevabını hemen anlar. kral ve kızı arasında ensest bir ilişki vardır. bu gerçeği açıkladığı taktirde idam edileceğini, cevap olarak bunu söylemese yanlış cevap vermiş olacağı için de idam edileceğini bilen perikles, cevabı bildiğini ancak emin olmak için zaman istediğini söyler. kral düşünmesi için perikles'e 40 gün izin verir ve cevabının doğru olabileceğini düşündüğü için perikles'in peşine suikastçiler takar. perikles antakyadan kaçarak sur'a oradan da tarsus*a gitmek üzere bir gemi ile denize açılır. tarsus'ta kıtlık baş göstermiştir ve cömert olan perikles gemisinde ki erzakları şehrin hakimi olan cleon ve karısı dioniza'ya halka dağıtması için vererek kıtlığın önüne geçmiş olur.

- perde 2 -
perikles'in gemisi fırtınaya yakalanır, balıkçılar tarafından kurtarılır. balıkçılardan, pentapolis kralı simonides'in kızı thaisa'yı evlendirmek için bir turnuva düzenleyeceğini duyar ve katılmaya karar verir. turnuvayı kazanıp kendisini çok çekici bulan thaisa ile evlenmeye hak kazanır. simonides ilk başta karşı çıkar ancak sonradan evlenmelerine izin verir. bu arada antiokus ve kızının yıldırım çarpması sonucu yanarak öldüklerini haber alan sur soyluları prenslerini aramak ve geri çağırmak için her yere mektuplar göndermeye başlarlar.

- perde 3 -
mektuplardan birisi perikles'in eline ulaşması ile hamile olan karısını alır ve gemiyle sur'a gitmek için yola çıkar. gemi yine bir fırtınaya denk gelir. thaisa bu fırtına sırasında marina adını verdikleri kızlarını doğurur; fakat doğumdan sonra ölür. perikles karşı çıkmaya çalışsa da, gemi mürettebatı fırtınanın dinmesi için thaisa'nin cesedini bir tabutla denize bırakırlar. gemi tarsus'a geldiğinde bebeğin daha fazla dayanamayacağını bildiği için kızıyla birlikte gemiden iner. thaisa'nın tabutu karaya vurur ve bir sihirbaz olan cerimon tarafından bulunur. cerimon thaisa'ya yeniden can verir. kocası ve çocuğunun fırtınada öldüğünün düşünen thaisa diana tapınağında rahibe olur. perikles kızını tarsusta cleon ve karısı dioniza'ya bırakarak sur'a dönüp tekrar hükümdarlığa başlar.

- perde 4 -
marina büyür güzel bir kız olur. cleon ve dioniza kendi kızlarından daha güzel olduğu için marina'yı öldürmeyi planlar. bu planı uygulayamadan marina korsanlar tarafından kaçırılır ve midilli'de bir geneleve satılır. marina oranın sahiplerini kandırarak bakireliğini korumayı başarır. marina'dan para kazanamayan genel ev sahipleri diğer sermayelerine kötü örnek olmaması için marina'yı genel evden uzaklaştırarak adada ki diğer kızlara öğretmenlik yapmasını sağlarlar. marina burada müziğe ve eğlencelere olan büyük katkısından dolayı çok ünlenir.

- perde 5 -
perikles kızını bulmak için tarsus'a döner ancak bulamaz. tekrar denizlere açılarak akdeniz'i ve egeyi dolaşarak sonunda midilliye gelir. midilli kralı lysimakus perikles'i eğlendirmek için marina'yi çağırır. marina ile tanış karşılıklı acıklı hikayelerini dinledikten sonra baba-kız olduklarını anlarlar. daha sonra bir gece rüyasında tanrıça diyana'yı gören perikles, tanrıçadan thaisa'nin yaşadığını ve rahibe olduğu tapınağın yerini öğrenir. böylece perikles thaisa'yı da bulur..

- kritik -
keloğlan masallarında da benzer prensesle evlenme çekişmeleri vardı, hatta aynısı. kralların prensesleri bu tip yarışmalar, bilmeceler ve turnuvalarla evlendirmeye kalkmaları ne enteresan. hep en iyisini istemişler anlaşılan. en zekisi, en akıllısı, en güçlüsü olacak kızlarının kocası he.!
pamuk prenses 2 kısa filminde erkan can'ın dediği gibi 'cüceler pamuk helva yiyemez, yok ya'..

eski yunan politik lideri.

sivri kafalı olmasından dolayı görünüşünü beğenmezdi, bu yüzden tüm heykellerini miğferli yaptırttı.

bugün abd/israil - iran savaşlarını görünce aklıma gelen tarihi kişilik. batı dünyasında farsların atası olan perslere ilk defa yenilgiyi tattırmış kişidir. gelibolu'yu yunanlıların deyimiyle barbarların elinden almış, peloponessos savaşı'nda persleri durdurmuştur.

atina'da boule meclisini kurmasının yanı sıra, tiyatroyu yaygınlaştırmış, atina'nın her bir tarafına tiyatro amfileri diktirmiştir.

ayrıntılı bilgi için aristoteles - atinalıların devleti okunabilir.