resim sergilerinde resimlere genelde boş boş bakılması

günümüze kadar iştirak ettiğim çok sayıdaki resim sergisinde dikkatimi çeken tuhaf durum. bence insanların çoğu o resimleri anlamıyor ve beğenmiyor ama kral çıplak ya da ben denyoyum diyen de yok. herkes elindeki şampanyayı bitirip yenisini kapma ve flörtleşme derdinde. resim bahane.

sanat anlamak değildir yorumlamaktır. insanlar boş boş bakarken zihinlerinden bir sürü düşünce akıyor olabilir.

sen anlamıyorsun, anlamsız bakıyorsun diye herkes senin gibi görecek değil.

boş insandır.

üniversitede, sergi açılışlarına sırf şarap ikramı yapıldığı için katıldığımızı düşününce, doğru bulduğum ifade.

kişide onu yorumlayacak bir entelektüel durum yoksa boş boş bakması gayet normaldir. yoksa ilgilisi o resimleri incelerken yapıldığı dönemi, ressamın tarzını, kullandığı tekniği, bu teknikte ne kadar başarılı olduğunu inceler. neredeyse ressamın ne anlatmaya çalıştığı yani yorumlama kısmı çok çok çok sonradan gelir. söz gelimi 19.yy'da yapılmış bir tablo ile 18. yüzyılda yapılmış bir tabloda çok büyük farklar olabilir. üzerinde o döneme has objeler olacaktır örneğin. kimisinde ise şu çok tartışılan ressamın iç dünyasını tuvale nasıl yansıttığı konuşulur ki bu çok öyle entelektüellik gerektiren bir şey değil. tabii ki ressamın kültürünü biliyorsan. bir türk ile bir fransızın iç dünyası ve çeşitli simgelerin onun için ne ifade ettiği konuları farklıdır. biz salyangoz yemezken fransız yer. fransızın resimde kullandığı salyangoz imajı yemeği simgelerken türk için doğayı simgeleyebilir.

bunların yanında altın oran, pi sayısı gibi teknikler de kullanılır. bu açıdan da incelenebilir bir tablo. ressamın ne kadar başarılı olup olmadığı incelenebilir. ya da insanın anatomisini ne kadar iyi kullandığı ya da kullanmadığı tartışılabilir. bazen de gizli mesajlar içerir tablolar. bunları çözmeye çalışrsın. subliminal dediğimiz bu şeylerde alt metni okumak için bir resim sergisi gezmek yetmeyebilir.

tabii ki bu konularda ilgilileri böyle davranır. ilgilisi değilseniz boş boş bakarsınız ki bu küçümsenecek bir şey değildir. ben de araba kaputunu açınca boş boş bakıyorum. onu yorumlayacak bilgiye sahip değilim çünkü. ha şu var günümüzün çakma entelleri aşırı çöğaldı diyebilirsiniz ki bu bence de yerinde bir tespittir. benim gibi internetten okuyup okuyup hava atma peşinde olan çok insan var. dikkat ettiysen bir tane tablo ismi vermedim. neden? çünkü çakma entellik bunu gerektirir.

nedeni bilgisizliktir,ilber ortaylının durumu çok güzel açıkladığı şu videoya bir bakın derim.

gidilecek serginin içeriği önceden araştırıp, yer alan sanatçılar ve sanatsal bakış açıları hakkında bilgi sahibi olunarak gidilmesiyle çözülecek problemdir. sevgili sayın yazara saygısızlık etmek istemem ama youtube’daki “canlı derste burdayımm xd” “ben de canlı derste ne izlesem diyodumm xxdd” seviyesinde bir başlık olmuş.

ben fırçamı yanımda götürüp eleştirel darbeler atıyorum. şampanyayı da proseco değilse içmiyorum hıh. yapılması gerekendir. iyi bir resim sergisine flört ve şampanya uğruna giden yok denecek kadar azdır.

uzun uzun bakayım da resimden anlıyorum sansınlar, düşüncesi.

(bkz: kürk mantolu madonna) aklıma geldi, raif efendinin maria puder portresine günlerce bakışını anımsattı.

estetik haz duymak için ille de analitik incelemesini yapması gerekmiyor insanların. çok mutlu olurum eli belinde müdür yürüyüşüyle gezen halktan amcaları teyzeleri sergide gördüğümde. sizin gördüğünüz şeyleri göremiyor olabilirler bu yüzden kimseyi yargılayamayız. havalı gözükmek için gitmiş de olabilirler. ama sanatla ilgileniyor oldukları kısmını kaçırmayınız derim. bence yeterince güzel bu. bırakın boş boş baksınlar " kız nazife bu senin eniştene benziyor huaha" desinler van gogh'a, eğlensinler.

ınsan çevresi ile bağlantılı ve canlı enerji sahibi bir varlıktır. kimileri bir şiirle döker içini, kimileri bir şarkıyla, kimileri bir çizimle.

sürrealizm, sanat sanat içindir akımının kominist destekçisi olarak doğmuş ancak zamanla kapitalizmin uşağı olmuş bir resim çeşididir. maksat ortaya çıkan eserin yararlı yada zararlı olması yahut bir şeye benzeyip benzememesi değil sanatçının ruh halini anlamak ve yorumcunun resimde ayna misali kendini bulmasıdır.

zamanla isimlerin markalaşması, ruhdan uzaklaşan ve kitlelersen bir para harcama sahasına dönüştü. hala bu alanın önemli temsilcileri olmakla beraber. çoğunlukla yapan neden yaptığını bilmiyor, alan daha zengin gözükmek için satın alıp bir köşeye asıyor.

sürrealizmin acısı bizim acımızdır!

başını kıçını anlamaya çalışıyorumdur.

ülkede ilk-orta ve lise düzeyinde insanlara sanat eğitimi, sanat tarihi veyahutta sanatta sembolizm hakkında ne öğretiliyor ki ne bilsin halk? ancak kendi kişisel çaba ve ilgileri sayesinde bir şeyler öğrenip bir kazanım gösteriyorlarsa okuyabilirler tabloları. ayrıca bir sanat ürünü izleyici ile buluştuktan sonra sanatçıdan çıkmıştır artık. izleyicinin onunla kurduğu bağ önemlidir. eserin izleyiciye hissettirdikleri, düşündürdükleri önemlidir. sanatçı istediğini anlatmaya çalışsın isterse afişe etsin ana fikri veyahut da düşünceyi izleyici anlamak istediğini anlar.

ayrıca bir niyet okuyucusu değilseniz, insanların düşüncelerini okuma gibi bir yetiniz yoksa o insanların ne düşündüğü hakkında böyle cümleler de kurmanız biraz abartılı sanki. hak vermiyor değilim de yine de bu denli olduğunu düşünmüyorum. daha söynelecek konuşulacak çok şey var bu konuda lakin özetle bu hem devletin hem de toplumun ve toplumun içinde bulunduğu kültürün ayıbı bence. bir insan oraya gelip o tablolara bakabiliyor ve öyle veya böyle, şu sebepten veya bu sebepten bir ilgi duyuyorsa sanata artık buna bile şükür edecek vaziyetteyiz.

modern sanat müzelerindeki bakışım olabilir bu.

ulan bende yaparım bunu iki fırça sallamış kaç para kazanmış düşüncesi beliriyor bende. ama sanat camiası şöyle yorumluyor. nasıl bir fırça darbesi o öyle adeta afrika’da ki açlığı anlatmış. bizi bu tablo aldı şuraya götürdü. tablo orta okulda ölen balığımı* hatırlattılar neler neler. sanat camiası böyle birşey…

ben resimlere değil de küratöre uyuz oluyorum. adamlar ciddi ciddi mekan tasarımı yapıp parayı götürüyor. al resimi as duvara emenike. bizzat kendim harbiye askeri müzesinde 5 saat boyunca 4 metrelik bir tabloyu aydınlatmak için uğraşsam da küratörlüğü saçma buluyorum.

resim kısmına gelirsek tabi boş boş bakıcaz halk olarak. aksi olsaydı zaten saçma olurdu. beni nasa'nın müzesine götür ona da boş boş bakarım. havacı mıyım ben? ya da 10 bin yıllık anfora göster ona da boş boş bakarım. arkeolog muyum ben? konunun uzmanı birisiyle benim konuya bakışım elbette bir olmayacak.

sanatçıya yapılan bir saygısızlık. bakarsınız tamam anlarız ama bir de boş boş konuşuyorsanız işte o sıkıntı. yapılan her şey geçmişten bir iz alarak ortaya konulur. evet her fırça darbesinde bir anlam vardır. ama sanatçı burda bunu anlatıyorum derse eserin önemi kalmaz. o tablo sen ne görmek istersen onu verir sana.