1.
davranış bilimlerinin bir konusu.
bireylerin, çevresinde bulunan kişilerin etkisiyle davranışlarını değiştirmesi durumudur. insanlar genellikle yalnızken farklı, grup halinde veya başkalarıyla birlikteyken farklı davranmaktadır. sosyal etki karşısında kişilerin bilerek davranışlarını değiştirmesine "uyma davranışı" denir. uyma davranışını gösterenler genellikle aidiyet ve dışlanmamak amacıyla bunu yapar.
örneğin: otobüs durağında beklerken çevresindekilerin kendisini izlediğini bildiği için insanların davranışları değişir.
ya da arkadaşlarının beğendiği bir filmi beğenmeyen kişinin dışlanmamak amacıyla beğendiğini söylemesi uyma davranışına örnek verilebilir. (bkz: sürü psikolojisi)
internette de buna benzer durumlar olabildiği için pazarlamada da bu yöntem kullanılır. örneğin internette araştırma yapıp kullanıcı yorumlarını okumak bir sosyal etkidir. internetten bir ürün alan insanların genellikle daha çok yorumu olan seçeneği tercih etmesi sosyal etkiye örnek verilebilir.
bazen de grup içindeki azınlık grubun, çoğunluk grubu etkilemesi durumu ortaya çıkmaktadır. buna "azınlık etkisi" deniyor.
uyma davranışı 3 şekilde gerçekleşebilir:
1- grup kabulü için uyma (normatif)
kişilerin içinde bulunduğu grubun onayını alma, takdir kazanma, rıza alma, dışlanmamak ve cezalandırılmamak amacıyla uyma davranışı göstermesidir. insanlar zaman zaman toplum içinde kabul görmek, dışlanmamak için gerçek düşüncelerini belli etmeyerek çoğunluğun düşündüğü gibi düşündüklerini gösterirler, buna da sürü psikolojisi denir.
(bkz: asch deneyi)
2- içselleştirme (bilişsel)
belirsizliğini giderme amacıyla uyma davranışı gösterme ve kişinin kendi değer sistemi ile örtüşmesi durumudur. kararsız olan birinin arkadaşlarının etkisiyle beğendiğini söylemesi buna örnek verilebilir.
(bkz: otokinetik etki deneyi)
3- özdeşleştirme (normatif)
grupla tatmin edici bir ilişki sürdürme ve sosyal rollerin beklentilerine uyma amacıyla uyma davranışı gösterilmesi durumudur.
(bkz: stanford hapishane deneyi)
uyma davranışını etkileyen faktörler:
bireysel, grupsal ve ortamsal olarak 3'e ayrılıyor.
bireysel: bağlanma ihtiyacı, otorite, kendine güven, grubun kişi için önemi, grup tarafından benimsenme, grup içindeki statü.
grupsal: grubun büyüklüğü, söz birliği, statü ve prestijin etkisi.
ortamsal: belirsizlik, yakınlık.
örneğin, internetten alışveriş örneğinde, yorumların hepsi olumlu ise söz birliği, 1200 yorumun çoğunluğu olumluysa grubun büyüklüğü sağlanmış oluyor.
bireylerin, çevresinde bulunan kişilerin etkisiyle davranışlarını değiştirmesi durumudur. insanlar genellikle yalnızken farklı, grup halinde veya başkalarıyla birlikteyken farklı davranmaktadır. sosyal etki karşısında kişilerin bilerek davranışlarını değiştirmesine "uyma davranışı" denir. uyma davranışını gösterenler genellikle aidiyet ve dışlanmamak amacıyla bunu yapar.
örneğin: otobüs durağında beklerken çevresindekilerin kendisini izlediğini bildiği için insanların davranışları değişir.
ya da arkadaşlarının beğendiği bir filmi beğenmeyen kişinin dışlanmamak amacıyla beğendiğini söylemesi uyma davranışına örnek verilebilir. (bkz: sürü psikolojisi)
internette de buna benzer durumlar olabildiği için pazarlamada da bu yöntem kullanılır. örneğin internette araştırma yapıp kullanıcı yorumlarını okumak bir sosyal etkidir. internetten bir ürün alan insanların genellikle daha çok yorumu olan seçeneği tercih etmesi sosyal etkiye örnek verilebilir.
bazen de grup içindeki azınlık grubun, çoğunluk grubu etkilemesi durumu ortaya çıkmaktadır. buna "azınlık etkisi" deniyor.
uyma davranışı 3 şekilde gerçekleşebilir:
1- grup kabulü için uyma (normatif)
kişilerin içinde bulunduğu grubun onayını alma, takdir kazanma, rıza alma, dışlanmamak ve cezalandırılmamak amacıyla uyma davranışı göstermesidir. insanlar zaman zaman toplum içinde kabul görmek, dışlanmamak için gerçek düşüncelerini belli etmeyerek çoğunluğun düşündüğü gibi düşündüklerini gösterirler, buna da sürü psikolojisi denir.
(bkz: asch deneyi)
2- içselleştirme (bilişsel)
belirsizliğini giderme amacıyla uyma davranışı gösterme ve kişinin kendi değer sistemi ile örtüşmesi durumudur. kararsız olan birinin arkadaşlarının etkisiyle beğendiğini söylemesi buna örnek verilebilir.
(bkz: otokinetik etki deneyi)
3- özdeşleştirme (normatif)
grupla tatmin edici bir ilişki sürdürme ve sosyal rollerin beklentilerine uyma amacıyla uyma davranışı gösterilmesi durumudur.
(bkz: stanford hapishane deneyi)
uyma davranışını etkileyen faktörler:
bireysel, grupsal ve ortamsal olarak 3'e ayrılıyor.
bireysel: bağlanma ihtiyacı, otorite, kendine güven, grubun kişi için önemi, grup tarafından benimsenme, grup içindeki statü.
grupsal: grubun büyüklüğü, söz birliği, statü ve prestijin etkisi.
ortamsal: belirsizlik, yakınlık.
örneğin, internetten alışveriş örneğinde, yorumların hepsi olumlu ise söz birliği, 1200 yorumun çoğunluğu olumluysa grubun büyüklüğü sağlanmış oluyor.
devamını gör...
2.
sosyal etki toplumda merkezi bir rol oynar. biz insanlar doğamız gereği sosyal yaratıklarız ve uyum sağlama eğilimindeyiz. sosyal etkinin bir yönü olarak uyum, kişinin davranışlarını veya görüşlerini bir grubun normlarına veya beklentilerine uyarlamasını içerir.
devamını gör...