toska

rusça bir sözcüktür. her şey normalken hiç sorun yokken, nedensiz yere hissedilen üzüntü, burukluk, ruh sızısı anlamına gelmektedir.

-zaman zaman yaşadığımız ve nedenini bilemediğimiz durumdur aslında. ne kadar ruhumuz yorulduysa o kadar korkar olduk mutlu olmaya.

soluk yüzlü, zayıf (kimse).

arnavutluk’taki iki büyük etnik gruptan biridir. arnavutluğun güneyinde yaşayan toskalar ortodokstur. fenotip olarak kısa ve tıknaz yapıda oldukları rivayet edilir.

bir diğer etnik grup için: (bkz: gega)

rusça olan bu kelime, hiçbir nedeni olmadan hissedilen üzüntü, keder anlamına gelmektedir.

1886 yılında çehov tarafından petersburg gazetesi'nde uçan notlar bölümünde yayınlanmış bir öyküdür.

öykü fayton sürücüsü ion potapov'un müşterilerine ölen oğlunun yokluğu ve bu yokluğun onu nasıl toska'ya sürüklediğini anlatması üzerinden, müşterilerin onu hiç dinlememesi hatta onun at arabası sürmeyi beceremediğini söylemeleri, hatta küfür etmeleri ve ion'un derdini mecburen atı ile paylaşması üzerinden ilerler...

öykü için çizilmiş bir resim


kelime olarak baktığımızda ise açık ve net şekilde, diğer dillere çevrilemeyen, karşılığı olmayan kelimedir. neden?




kelimenin türkçe'de 3 satır karşılığı var diye, bu o kelimenin türkçe'ye çevrilebilir olduğunu göstermez. ne demek istiyorum?

toska(ilk o biraz dar bir şekilde ağızdan çıkar, sondaki a'ya bastırılır ve uzatılır), sıkıntı ve üzüntü kaynaklı ağır bir gönül ağrısıdır. türkçe açıklaması, bizzatihi rusça açıklamasının, yani kelimenin değil, açıklamasının karşılığıdır. kelime olarak karşısına net bir kelime koyamazsanız bu onun çevrilemeyen bir kelime olduğunu gösterir.

türkçe'de toska yerine tek kelimelik bir karşılık yoktur. tıpkı türkçe'deki birçok kelimenin diğer dillerde kelime olarak karşılığının olmaması gibi.

bu yüzdendir ki özellikle rusça'da, diğer dillere çevrilemeyen bazı kelimeler vardır. mesela bunlardan sadece birisi olan zapoi(zaapoiyy-p,o ve iy sesleri bir bütün olarak okunur) kelimesi buna bir örnektir. zapoi kelimesine karşılık âlem kelimesi(içki içmek anlamındaki) kullanılır gibi, ama hayır o da tam karşılamaz. örneğin bizdeki hicran kelimesi. hicran kelimesi muhteşem şekilde açıklanabilir bir kelimedir, ancak tam karşılığı olarak, açıklama yapmaya gerek duymaksızın bir tane kelime koyulabilir mi rusça'da? hayır...

sözün özü, çevrilemeyen kelimeler bir gerçektir ve örnekleri vardır. toska da bu kelimelerden birisidir.

rusça bir kelime
hiç bir neden yokken çöken kederi ifade ediyor
bana zaman olarak akşam üstünü anımsatan kelime