türkiye cumhuriyeti'nin altın yılları
başlık "archie bunker" tarafından 12.03.2026 21:41 tarihinde açılmıştır.
1.
ekonomik, siyasal, askeri ve toplumsal barış açısından türkiye cumhuriyeti'nin nispeten müreffeh, sorunların çözülme yolunda adımların atıldığı dönemler tartışmalı olsa da bugüne kadar yaptığım okumalar ve izlediğim belgesellerin ışığında cumhuriyet tarihimizde 3 altın dönem olduğunu söyleyebilirim.
1- birinci menderes hükümeti devri 1950-1954. 27 senelik tek parti ve tek adam diktatörlüğünden sonra ilk kez halk, kendi iradesi almış. türk tarihinde görülmemiş bir olay. iyi eğitimli kısmen kentli ama kırsalın nabzını da iyi tutan, anadolu delegesinin kalbi olduğu atılımcı, enerjik bir parti. başında ruhani lider konumunda cumhuriyetin kurucu kadrosunda celal bayar ve onun seçtiği karizmatik, halka yakın lider adnan menderes. amerikan ve batının sıcak bakıp, marshall yardımlarıyla desteklediği bir hükümet. tamamen ümitvar bir ortam var. bu devre aşağı yukarı 1956'ya kadar böyle gidecektir.
2- birinci süleyman demirel hükümeti 1965-1969. 1960 ihtilali ve onun ardından esen sert fırtınadan, darbe girişimlerinden ve koalisyon hükümetlerin sonra demokrat parti'nin devamı olan adalet partisi'nin genç lideri etrafında toparlanarak hlkın teveccühünü kazanması ve iktidara yürümesi. bir yandan menderes'i asan darbecile zihniyetin sallandırdığı demokles'in kılıcı, bir yandan da 1961 anayasası'nın sağladığı zengin demokratik ortamdan ötürü filizlenen sol hareketin radikal bir çizgiye doğru evrilmesine rağmen atılımlarla dolu bir dört yıl. bilhassa nüfusun neredeyse o zamanlar yüzde 70'ini oluşturan anadolu köylüsünün teveccühüne mazhar olmuş bir adalet partisi.
3- akp'nin ilk 10 yılı. 2002-2012: koalisyonlarla ve saçma sapan arayışlarla geçmiş 90'ların kaos, terör ve iç kargaşa dolu zamanlarından sonra abd'nin türkiye2de kemalizmi ve geleneksel anlamda laikliği tasviye edeceği belliydi. tüm yerleşik kalıpların manipülasyonlarına ve askerlerden tut, statükocuların provokasyonlarına rağmen ( 7 nisan e-muhtıra, hrant dink suikasti, malatya kitabevi cinayeti ) kalıpları yıkmaya çalışan bir akp ve onun kararlı lideri etrafında kümelenmiş islamcı siyasetten gelen önemli isimler. dünyada obama dönemiyle beraber dolar salınımının artması neticesinde, paramızdan altı sıfır da atılmasıyla döviz ve türk lirasının eşitlenmesi, müreffeh ve herkesin kredi alabilip, ödeyebildiği, insanların sokakta rahatça gezip tozduğu, terörün sıfıra yakın olduğu bir dönem. türkiye'nin inaçlarıyla barıştığı, sivil, katılımcı ve demokratik bir siyasetin hüküm sürdüğü bir periyot. öte yandan fethullahçılara verilen taviz ve bu çıkar amaçlı suç grubunun kılcal damarlara nüfuz etmesiyle beraber sonradan büyük gaileler açılacağından habersiz bir ak parti yönetimi. yine de söz konusu 10 yıl, bizim geleceğe ümitle baktığımız kısmen mesut yaşadığımız senelerdi. suriye savaşı ve pkk'nın kıpırdanmasıyla her şey alt üst olacaktı.
1- birinci menderes hükümeti devri 1950-1954. 27 senelik tek parti ve tek adam diktatörlüğünden sonra ilk kez halk, kendi iradesi almış. türk tarihinde görülmemiş bir olay. iyi eğitimli kısmen kentli ama kırsalın nabzını da iyi tutan, anadolu delegesinin kalbi olduğu atılımcı, enerjik bir parti. başında ruhani lider konumunda cumhuriyetin kurucu kadrosunda celal bayar ve onun seçtiği karizmatik, halka yakın lider adnan menderes. amerikan ve batının sıcak bakıp, marshall yardımlarıyla desteklediği bir hükümet. tamamen ümitvar bir ortam var. bu devre aşağı yukarı 1956'ya kadar böyle gidecektir.
2- birinci süleyman demirel hükümeti 1965-1969. 1960 ihtilali ve onun ardından esen sert fırtınadan, darbe girişimlerinden ve koalisyon hükümetlerin sonra demokrat parti'nin devamı olan adalet partisi'nin genç lideri etrafında toparlanarak hlkın teveccühünü kazanması ve iktidara yürümesi. bir yandan menderes'i asan darbecile zihniyetin sallandırdığı demokles'in kılıcı, bir yandan da 1961 anayasası'nın sağladığı zengin demokratik ortamdan ötürü filizlenen sol hareketin radikal bir çizgiye doğru evrilmesine rağmen atılımlarla dolu bir dört yıl. bilhassa nüfusun neredeyse o zamanlar yüzde 70'ini oluşturan anadolu köylüsünün teveccühüne mazhar olmuş bir adalet partisi.
3- akp'nin ilk 10 yılı. 2002-2012: koalisyonlarla ve saçma sapan arayışlarla geçmiş 90'ların kaos, terör ve iç kargaşa dolu zamanlarından sonra abd'nin türkiye2de kemalizmi ve geleneksel anlamda laikliği tasviye edeceği belliydi. tüm yerleşik kalıpların manipülasyonlarına ve askerlerden tut, statükocuların provokasyonlarına rağmen ( 7 nisan e-muhtıra, hrant dink suikasti, malatya kitabevi cinayeti ) kalıpları yıkmaya çalışan bir akp ve onun kararlı lideri etrafında kümelenmiş islamcı siyasetten gelen önemli isimler. dünyada obama dönemiyle beraber dolar salınımının artması neticesinde, paramızdan altı sıfır da atılmasıyla döviz ve türk lirasının eşitlenmesi, müreffeh ve herkesin kredi alabilip, ödeyebildiği, insanların sokakta rahatça gezip tozduğu, terörün sıfıra yakın olduğu bir dönem. türkiye'nin inaçlarıyla barıştığı, sivil, katılımcı ve demokratik bir siyasetin hüküm sürdüğü bir periyot. öte yandan fethullahçılara verilen taviz ve bu çıkar amaçlı suç grubunun kılcal damarlara nüfuz etmesiyle beraber sonradan büyük gaileler açılacağından habersiz bir ak parti yönetimi. yine de söz konusu 10 yıl, bizim geleceğe ümitle baktığımız kısmen mesut yaşadığımız senelerdi. suriye savaşı ve pkk'nın kıpırdanmasıyla her şey alt üst olacaktı.
devamını gör...