1.
şeyh bedreddin’in idamından sonra dervişleri tarafından kaleme alınan ve çoğunlukla bedrettin’in görüşlerini anlatan eserdir. eserin dili arapçadır. varidat’ın tam olarak sufi literatüründe karşılığı ’’ içe doğuşlar’’ demektir.
eserin temel anlatıları göz önüne alındığında, şeyh bedrettin’in gerçek manada yeni platonculuk’tan etkilendiği söylenebilir.
batınilik ve hurafilik gibi çoğu akımında varidat’tan etkilendiği ve bu eserin anadolu’daki heterodoks islamın ana eksenini oluşturduğu anlaşılmaktadır.
plotinos’a göre tanrı- insan- evren ilişkisinde var olan ‘’her şey kendi varlığını, bir’den (hen) alır’’ temel öğretisi, şeyh bedrettin felsefesinde evrenin ve âlemin hakk’ın bir tecellisi olarak görülmesi ile aynı paralelde düşünülebilir.
allah kavramının eserdeki yansıması, mazhar yani iyiliğe erişmiş kimsenin varlığı ile eşdeğer tutulur. dolayısıyla her mazhar “ben allah’ım” dese, bu söz doğru olur. çünkü her şey onun, yani o mazharın aslından, gerçeğinden ortaya çıkmıştır. burada “allahların sayıya sığması” gerekmez. çokluk görünüşte değil, mazharlardadır.
varidat’ın bir diğer öykündüğü felsefi değer maddeciliktir. cennet ve cehennem alegorisi de bu anlayış üzerine tanımlanır. var oluş ve yok oluş maddeden oluşan bir suretin yok olması, onun yerine başka bir suretin ortaya çıkmasından ibarettir.
bu durum ezelî ve ebedîdir. dolayısıyla dünya ve ahiret göreceli bir durumdur. görünen suretler fani dünyayı, batınî suretler de ahireti teşkil eder. dünya ile ahiret, ezelî ve ebedî olarak mevcuttur. ancak genel olarak dünyaya fani, ahirete de baki adı verilmiştir.
eserin temel anlatıları göz önüne alındığında, şeyh bedrettin’in gerçek manada yeni platonculuk’tan etkilendiği söylenebilir.
batınilik ve hurafilik gibi çoğu akımında varidat’tan etkilendiği ve bu eserin anadolu’daki heterodoks islamın ana eksenini oluşturduğu anlaşılmaktadır.
plotinos’a göre tanrı- insan- evren ilişkisinde var olan ‘’her şey kendi varlığını, bir’den (hen) alır’’ temel öğretisi, şeyh bedrettin felsefesinde evrenin ve âlemin hakk’ın bir tecellisi olarak görülmesi ile aynı paralelde düşünülebilir.
allah kavramının eserdeki yansıması, mazhar yani iyiliğe erişmiş kimsenin varlığı ile eşdeğer tutulur. dolayısıyla her mazhar “ben allah’ım” dese, bu söz doğru olur. çünkü her şey onun, yani o mazharın aslından, gerçeğinden ortaya çıkmıştır. burada “allahların sayıya sığması” gerekmez. çokluk görünüşte değil, mazharlardadır.
varidat’ın bir diğer öykündüğü felsefi değer maddeciliktir. cennet ve cehennem alegorisi de bu anlayış üzerine tanımlanır. var oluş ve yok oluş maddeden oluşan bir suretin yok olması, onun yerine başka bir suretin ortaya çıkmasından ibarettir.
bu durum ezelî ve ebedîdir. dolayısıyla dünya ve ahiret göreceli bir durumdur. görünen suretler fani dünyayı, batınî suretler de ahireti teşkil eder. dünya ile ahiret, ezelî ve ebedî olarak mevcuttur. ancak genel olarak dünyaya fani, ahirete de baki adı verilmiştir.
devamını gör...
"varidat (kitap)" ile benzer başlıklar
varidat
1