sanatçı julian fałat 1881

emel sayın yaaa*

3 kez sünnet olacak demek!
o değil de herkesin aklında tek bir soru...

yahu yok mu bir zaman makinesi bir şeyler falan, ışınlansak şu yıllara.

nasıl gideceğimizi de söylemişler mi?

okulları taşıdılar; öğrenciler sabahın köründe otobüslere, dolmuşlara binip 2 saatte okula anca gelip ilk derslere geç kaldılar.

hastaneleri taşıdılar; mesela gece yarısı acil bir durum olduğunda arabası, taksiye verecek dünya kadar parası olmayanlar hastaneye gidemez oldu. hatta geceyi geçtim, covid diye bir şey çıktı, gündüz sıkış sıkış toplu taşımaya binmek istemediği için gidemeyenler oldu.

şimdi sıra buna mı geldi?

şehir dışına bir şey taşıyacaksanız parti binalarınızı falan taşıyın. hepinizin altında arabası var, ulaşım derdiniz yok. kabak hep bizim başımıza patlıyor.

küçük esnafı korumaksa maksat, o da böyle olmaz zaten.

nereden baksan tutarsızlık...

fransız ve belçika'nın sömürgesi olan, iki halkı bir birine düşürüp katliamlara sebebiyet vermiş iki kan emici ülke, bunlar birde herkese,hak hukuk,insan hakları diye ders vermeye kalkışır.
ruanda'da ne yaşandı ise tek suçluları belçika ve fransa'dır.

sözlükteki sıcaklığını hissettiğim yazar, tabi ki iş radyoda sesini duymaya geldiği vakit sıcaklık daha da kendisini hissettiriyor.

her gün günlüğünün bir sayfasında sevdiği insanlardan bahsetti çoğu yoktur artık.
bir gün bir bakar ki yazacak kimsesi kalmamıştır. yazıp da bitirdiğinden değil gidişlerini kaleme almayı istemediğinden, oysa o defalarca yazabilirdi onları. her zamanki gibi...
ama artık yazacak mecali kalmamıştır. ne gidişlerini ne de arkalarında bıraktıkları enkazı yazacak hali yoktur. çünkü birgün herkes gider ve siz sadece gidişlerini izlersiniz...

harry potter and the deathly hallows part 2 filminde, hogwarts saldırı altındayken minerva mcgonagall'ın kullandığı büyü.

"piertotum locomotor. hogwarts is threatened, man the boundaries. protect us, do your duty to our school.
i always wanted to use that spell."

yıkılmadım ama ayakta da değilim, günaydın sözlükçüm.

madem daha önce kimse söylememiş, o halde merhaba.

çok tanımıyorum ama mahlasından dolayı ne kadar samimi olduğu aşikâr.

(bkz: say hi to my little friend)

z kuşağı şahsımı kahkahalara boğan istektir. buradayız, burada olacağız, bizden rahatsız olan boomerlara inat varlığımızı sizlere hatırlatacağız.

nedir bu nesil kavgası, azıcık gelişin, azıcık zeka belirtisi gösterin artık. hani kafa sözlükte ayrışma, ötekileştirme yoktu? eğer varsa buradan gitmesi gereken onuruyla yazarlık yapan z kuşağı değil, sizsiniz. hadi bakalım let the challenge begin

yıldızımız güneş'in yaklaşık 4,5 milyar yıl sonraki durumu.

tüm yıldızlar doğar, büyür ve ölür. bazılarının, daha doğrusu çok büyük kütleli olanların yaşamı evren ölçeğinde oldukça kısayken, küçük kütleli yıldızlar çok daha uzun süre yaşamlarına devam ederler.

güneş büyük bir yıldız değildir. o nedenle yaşamı milyarlarca yıllar mertebesindedir. şu anda yaklaşık 4,5 milyar yaşında ve sistemimiz içerisinde bambaşka bir sürpriz gerçekleşmezse bir bu kadar yıl daha yaşayacağını hesaplayabiliyoruz.

***

bütün yıldızlar, çekirdeklerinde hidrojen yakarak enerji üretirler ve bu sayede ışık saçarlar. güneş için de durum aynıdır. ancak elbette yıldız dediğimiz şey sadece bir plazma küresidir ve sınırlı yakıtı bulunur. günün birinde çekirdekteki hidrojen biter.

hidrojeni yakmaktan kastımız aslında şudur: burada bildiğimiz anlamda, mesela kâğıt yakmak gibi kimyasal bir yanma olmaz. bu nükleer bir yanmadır. 4 hidrojen atomu, yüksek sıcaklık ve basınç koşulları altında birbiriyle kaynaştırılır ve ortaya 1 helyum atomu çıkar. 4 hidrojenin toplam kütlesi, 1 helyumun kütlesinden daha fazladır. aradaki fark enerji olarak açığa çıkar. *

çekirdekteki hidrojenler bitince yıldız ne yapar? bu kez helyumları birbiriyle birleştirerek karbon atomu oluşturmaya başlar. eğer yıldızın kütlesi büyükse bu süreç demir elementine kadar sürer. eğer güneş boyutlarında bir yıldızdan bahsediyorsak, süreç helyumu karbona dönüştürme evresinde tıkanır. zira bu atom çekirdeği kaynaştırma işlemleri, atom numarasının artmasıyla birlikte çok daha yüksek sıcaklıklara ihtiyaç duyan bir süreçtir. oysa küçük yıldızlarda bu koşullar gerçekleşmez ve yıldızın yapısında birtakım değişimler başlar.

***

yıldızların ölüm süreci başlayana kadar olay, kütle çekiminin yıldızın enerji üretimiyle ortaya çıkan ışınım basıncıyla dengede tutulmasıdır. bu 2 kuvvetten biri içeriye, yıldızın merkezine doğru, diğeri dışarıya, uzaya doğrudur. dengede oldukları sürece sorun yoktur. yakıtın bitmesiyle denge bozulur. ışınım basıncı ortadan kalkar. kütle çekimi baskın hale gelir ve yıldızı oluşturan maddeler onun merkezine doğru çekilir. bu durum kısa süreliğine bir farklılık yaratır: merkezde sıcaklık, normalde olduğundan daha yükseğe fırlar. bu ani sıcaklık artışı, helyumu karbona çevirmek için gereken daha yüksek sıcaklığı sağlamış olur. böylece yıldız çok kısa bir süreliğine helyumu "yakar".

ancak bunlar olurken, yıldızın görünüşü de değişir. içeriye doğru çöken çekirdeğe karşılık, yıldızın zarf dediğimiz dış yüzeyi genişlemeye başlar. güneş için bu durum, merkür, venüs ve dünya'nın yörüngelerinin, güneş'in içerisinde kalması anlamına gelir.

genişleme, yoğunluğun ve dolayısıyla sıcaklığın azalması demektir. sıcaklık azalması yıldızın rengini kırmızıya doğru çevirir. karşımızda eskisine kıyasla iyice genişlemiş ve yine eskisine kıyasla rengi kızarmış bir yıldız vardır artık. buna kırmızı dev denir. işte güneş'in merkezinde hidrojeni bittiğinde başına gelecek olan budur.

***

olay bununla kalmaz. helyumun bir anda bir süreliğine yanması için gerekli şartlar oluşmuş olsa da bu durum çok uzun sürmez. uzun sürmediği için yıldızın enerji üretim mekanizması yeniden kesintiye uğrar ve kütle çekimi yeniden baskın hale gelir. artık çöküşü durduracak bir şey kalmamıştır. yıldızın çekirdeği kendi üzerine büyük bir hızla çöker. dış zarf ile içte çökmekte olan çekirdek arasında kısa süreliğine bir boşluk oluşur. dış zarf da çekirdeğin üzerine çökmek isterken, çekirdekte oluşan şok dalgaları bunu engeller ve yıldızın zarfı büyük bir patlamayla uzaya dağılır. geriye bir gezegenimsi bulutsu ve çekirdekten geriye kalan beyaz cüce kalır. güneş'in ömrünün en son aşaması budur. beyaz cüce de -eğer yeterli zamanı olursa, yani evren o kadar uzun süre "hayatta" kalırsa- zamanla soğur ve soğuk, kara bir cüceye dönüşür.

işte size güzel bir gezegenimsi bulutsu:

görselin kaynağı

güneş ve kırmızı dev karşılaştırması:

görselin kaynağı

en rezil olanının migren olduğunu düşündüğüm ağrı. ağrıdan ağlayıp ağladıkça da ağrının artması, tam bir keşmekeş mesela. üstüne mide bulantısı, ses ve ışığın da etkiyi katlaması... of diyorum. sağ tarafım komple nasıl ağrıyor, anlamıyorum. başımdan ayak parmaklarıma kadar nası etki ediyor, onu da. burnumun bile bir tarafı ağrıyor, diğer tarafında tık yok.

neyse ağrıdan saçmalamış olabilirim.

nickini yanlis secen reklamci yazarimsi.

ucuruldu.

armağan’ın aşk, sevda bunların benim gözümde değeri sıfır demesi üzerine haydar dehasıyla aşkı tanımlamıştır:
“sıfır bir değer değildir. bir sayı bile degildir. ancak başka bir sayının yanına gelince değer yaratır, tıpkı sevda gibi. sevdanın da tek başına değeri yok. ille de biri olmalı. sıfır ne kadar çoksa sayı o kadar çoğalır. sevda ne kadar çoksa insan o kadar çoğalır, büyür.
sana dese ki biri, "sevdamı al, kendine ekle, bir ömür ile çarp, sonra sonsuza eşitle". yine değeri sıfır mı olur senin için?

sürekli olarak hayal kurma hastalığıdır. hastalık olarak kabul etmeyenler de vardır. şizofreni ile karıştırılmaması gerekir. kişi hayal kurduğunun farkında olmakla birlikte hayalinde kurduğu dünyayı tercih eder. bazıları evlenir çoluk çocuğa karışır hayallerinde, bazıları fantastik dünyalardaki kahramanlar olup çıkıverirler. bu durum fazla abartıldığında gece uyuyamama, gerçek dünyadaki insanlarla iletişimde sıkıntılar, sorumlulukların yerine getirilememesi gibi sonuçlar doğurabilir. bu insanlar sokakta yürürken ejderhalarla savaşabilir, yatakta uzanırken kafalarında uydurdukları senaryolarda kaybolabilirler. her gün bir senaryo seçerler, bazen birkaç gün devam ettirilir aynı senaryo, hatta birkaç yıl devam ettireni de vardır.