abhazya

abhaz bir arkadaşım ve mandalina bahçesi filmi ile tanıdığım ülke. şu anda bağımsızlar ancak daha çok rusya'ya bağlı gibiler. gürcülerle kanlı bir savaş yaşamışlar ve rus desteği ile savaşı kazanmışlar. şu anda bağımsız olsalar bile rusya dışında kimse tanımıyor. nüfusları çok çok az. abhazların çoğu türkiye'de yaşıyor ve dönmeleri çok kolay değil. zira abhazya'daki abhazların çoğu ortodoks buradakiler ise sünni-hanefi. gidenler kültüre adapte olamayıp dönüyorlar. ayrıca ülkedeki ciddi rus kültürü ve rusça etkisi de kolay değil. beni şaşırtan diğer olayda ülkedeki ikinci azınlık grubunun ermeniler olması. yamulmuyorsam nüfusun yüzde 16'sı ermeni. fakirlikten burada gürcülerin boşalttığı topraklara çöktüler diye düşünüyorum.

başkenti sohum olan ülke.

(bkz: tangerines) gibi müthiş bir filmin ilham kaynağı olan ülkedir.

gürcistanın deniz yollarını kapattığı de jucte olmayan ülke.

gürcistan sınırlarında bulunan de facto devlet.

(bkz: abhaz) (bkz: apsuwa)
(bkz: abaza)

çerkezler'in ülkesi

abhazya, gürcistan'ın güneybatısında yer alan bir özerk cumhuriyettir.
abhazya, 1993 yılındaki gürcistan-abhazya savaşından sonra bağımsızlığını ilan etmiş ve bu günden beri gürcistan tarafından tanınmamaktadır. ancak, abhazya'nın bağımsızlığı, rusya, nijerya, venezüella, nikaragua, tuvalu ve vanuatu gibi bazı ülkeler tarafından tanınmaktadır. abhazya, gürcistan tarafından işgal edilmiş olan abhazya cumhuriyeti'nin eski topraklarını kapsamaktadır ve halkın çoğunluğu abhaz olarak tanımlanır. abhazya, gürcistan tarafından tanınmadığı için, uluslararası arenada pek tanınmaz ve turizm gibi sektörleri de zayıftır.

"benim bu cihandan gidişim,
hey canım, rinna nay, rinna nina nay
memleket sevdâsından"

1992-1993 yilinda gurcistan ile yapilan harpte, turkiye diasporasindaki abhaz ve cerkeslerden gonullulerin savastigi, yine o gonulluler arasindan sehitleri topraginin bagrina kabul etmis sapsadgyil, anavatanim. gonulluler arasindan sehit dusenler asagidaki gibidir:

efkan cagli (tsiba):
adapazarli. savasin cikisiyla birlikte cepheye giden ilk diaspora grubuna dahil olmus, 3 kasim 1992 tarihinde, gurcistan'a rusya tarafindan saglanan bir helikopterden acilan atesle srom bolgesinde sehit edilmistir. suleyman seba ile ayni sulaledendir. soyle demistir: "gelecekte cocuklariniz 'atalarinizin topraklarini atesler sardiginda, siz genc iken, siz dinc iken, siz guc iken bu atesi sondurmek icin ne yaptiniz?' diye sorduklarinda ne cevap vereceksiniz?" sehidimizin mezari, vasiyetine ragmen hendek / soguksu (cigerda) koyune gomulmustur. afirxatsa; nurlarda yatasin.

vedat akar (kozba):
inegollu. ocamcira'da sehitlik mertebesine kavusmustur kozba vedat. 30 kasim 1992 tarihinde hayatini kaybetmistir. soyle demistir: "buraya geldik cunku burasi bizim vatanimiz. burada bizim kardeslerimiz olduruluyor. buraya olmeye geldik, alamayacak olsak dahi abhazya'yi". sehidimizin mezari gudauta'dadir. ruhun sad olsun kozba vedat, bugunku halimiz pek umitvar olsa da sizlamasin kemiklerin. cunku aldin abhazya'yi, abhazya da seni bagrina aldi sari abregimiz.

zafer alis (argun):
26 nisan 1968, inegol dogumlu. silah arkadaslarinin hep cesaretiyle andiklari soylenir kendisini. 5 nisan 1993 tarihinde sehit olmustur. soyle demistir: "ben gelmesem turkiye'de yasayamazdim, cunku ben abazayim. abaza olduguma gore benim de bir vatanim, dilim var. bunun yasamasini, ebediyen yasamasini istedigim icin buradayim". sehidimizin mezari gudauta'dadir. ruhun sad olsun argun vedat, abhazya'nin evladi.

bahadir ozbag (abagba):
bazuka bahadir, bazukaci bahadir... turkiye'den ilk giden gruptandi, savasta buyuk basarilara imza atmistir. eskisehirlidir. kozba vedat'in sehit oldugu saldirida cok agir yaralanmis, 20 eylul 1993 tarihinde baskent sohum'a yapilan son taarruzumuzda sehit dusmustur. sehidimizin mezari gudauta'dadir. ondan geriye, fedakarligini vurgulayan su sozler kalmistir: ben eskişehir'den abagba bahadir, apsuvayım. dünyaya apsuva olarak, abaza olarak geldim. vatanım faşist işgalci gürcü güçleri tarafından işgal edilince üzerime vazife sayıp vatanımı savunmak için hemen buraya geldim. burası bizim anavatanımız, ata vatanimiz… ben devlet dairesinde çalışıyordum, güzel bir geleceğim vardı: 4 milyon maaş alıyordum. diğer arkadaşlarımın da işi gücü vardı. türkiye'de kalsaydık burada ölmezdik, sakat kalan arkadaşımız olmazdı, işimizle geçinirdik, akşamları kahvemizde okeyimizi oynardık, sabah işe giderdik... bir de güzel bir kız bulup evlenirdik, bu imkanlarımız vardı ama içimiz rahat etmedi. buraya gelen insanlar kendilerini buranın bu toprağın bir ferdi kabul ettiler o yüzden geldiler. şu unutulmamalıdır ki, faşizm her zaman hüsrana uğramıştır. gürcü faşizminin sonu da hüsran olacaktır. burası anavatanımızdır halkımızın kaderini kendimiz belirleyeceğiz.''

ruhun sad olsun yigidim.

hanefi aslan (yegoj):
uzneyleli hanefi yegoj. 1966 yilinda kayseri / pinarbasi'nda dogmustur. adigedir. mayis 1993'te abhazya'ya yerlesimci olarak gelmis, bugunku abhazya siyasetinin en tartismali yerlerinden biri olan pitsunda'ya yerlesmistir. sohum'a duzenlenen son saldirida seferberlik cagrisina uymus ve savasa katilmis, 22 eylul 1993'te gurcu ordusuna kiralanan, rusya federasyonu'na ait bir ucaktan atilan bomba ile sehit edilmistir. mucadele arkadaslari tarafindan motivasyon kabiliyetiyle anilan sehidin mezari gudauta'dadir.

ardindan su siir okunur:
"artık ne başımda kara kalpağım,
ne belimde gümüş kamam var,
rüzgarla yarışan atlarımı da vurdular,
ama hala saçlarım güneş boyalı,
gözlerim vadi yeşili
ve bedenimin onurla taşıdığı mızıka kokulu bir dağlı yüreğim var... "

önümüzdeki yaz gidip görme planları yaptığım canım memleketim, biricik vatanım.

coğrafi olarak bir rivieradır. aynı zamanda, halkın sokağa dökülmesi ve meclisi işgâl etmesi ile rus yanlısı cumhurbaşkanını istifaya zorlamış ve geçici bir hükûmet kurmuşlardır. bu olaylar sırasında hiçbir şekilde kan dökülmemiş, silah patlamamıştır. tabii ki bu hoş durumun belli başlı sosyolojik ve kültürel sebepleri mevcuttur amma uzun lafın kısası benim her şeyin en iyisine lâyık halkım, adeta bir doğrudan demokrasi dersi vermiştir dünyanın kalanına.

neyse, bir de bana milli duygularımın olmadığını söylerler. pehey.

milli duygularım elbette var arkadaşlar. sadece siz yanlış yerde arıyorsunuz. *

osetya ile birlikte rus emperyalizmi neticesinde gürcistan'dan koparılan yapay ülkemsi yazınca sözlükteki bazı mensuplarının kudurduğu ülkemsi.

bugün abhazya denilen bölgede abhazların çoğunluk haline gelmesi 2010'lu yıllarda gerçekleşmiş bir durum. bugün toplam 250 bin nüfuslardan zar zor bahsedebileceğimiz bölgede 1989'daki gürcü nüfusu 250 bin.

hadi bu bir gürcü yönetimindeki sscb döneminde oldu diyelim. lan 1800'lü yıllarda bile senin buradaki nüfusun %50'yi geçmemiş. bugün başkentim dediğin sohum'un o dönemki abhaz nüfusu kentin 3'te 1'i.

hele bugünkü sınırların güneyinde yer alan ve savaş döneminde harabaye dönen, %98 gürcü nüfuslu bölgeler falan var ki bölgedeki rusya tahribatının net bir örneği.

abhaz militanlar ise bugün bölgede rusların paralı askerliğini yapmakta, gürcistan her kafasını kaldırdığında ezmek için maşa olarak kullanılmakta. yalansa yalan deyin? aynısı osetler için de geçerlidir.

turkiye'deki baska bir azinlik konusunda fikir ayriligina dustugum atsizci bir hiyar basligin altinda kulaktan dolma apir sapir spekulasyonlar ile def-i hacetini gidermis ancak kendisi uctugu icin kendisine yanit vermemin bir anlami yok gibi.

kiyamam. tuh be.

tanim: memleket.

yerli halki abhazlarin yani sira hemsinli ermeniler de burada yasadigi icin abhazcanin yaninda ermenicenin hemsin agzini siklikla duyabilirsiniz. abhazlar ile ermeniler kendi aralarinda anlasabilmek icin rusca konusurdu ancak bildigim kadari ile yapilan son hukuki duzenlemelerde azinliklara da abhazca ogrenme zorunlulugu getirildiginden bu durum 5-10 yila degisir.

rusya'nın batı yanlısı liberal saakaşvili rejimini çökertmek için desteklediği dünyanın en küçük devleti. gürcüler bu toprakları kendilerinin sayıyorlar. putin gidip daha düşük profilli bir lider gelir de rusya sallanmaya başlarsa abhazlarla gürcüler yine birbirlerine girer. bende de on altıda bir rusluk var ama rusları sevmem. zalim ve ahitlerine emanet etmeyen bir kavimdir. özi kalesi olayı rus'un karakteri hakkında fikir verir. ne yazıktır ki çeçenya'nın bağımsızlığına izin vermeyen rusya abhazya'yı devlet yapmıştır. bana kalsa denize kıyısı olmayan ve yeterli nüfusla ekonomik gücü olmayan hiçbir kavim bağımsız devlet olmasın. madem öyle dayasınlar sırtlarını ruslara.

abi, misha* hapiste yalniz. gurcistan'in bugune kadarki en avrupa yanlisi lideri salomé zourabichvili saakasvili'ye kendisinin doneminde asla ve asla af cikmayacagini beyan etmisti hatta 2021 yilinda.

haliyle bati yanlisi saakasvili rejimini cokertmek icin rusya'nin abhazya'yi destekledigi iddiasi kaduk kaliyor.

neyse efendim. rusya abhazya'yi devlet yapmamistir. abhaz-rus iliskilerinin gunumuzdeki sekle burunmesi siyaset tarihi acisindan eski bir olgu degildir. hatta ve hatta abhazya 2008 gurcistan savasina kadar rusya tarafindan taninmiyordu. ayrica yine 2008 yilina kadar ulke bilfiil rus ambargosu altindaydi rusya'nin 1996'da gurcistan ile imzaladigi anlasma geregi.

abhaz-gurcu savasinda rus donanmasi gelip sohum limanini abluka altina aldi mal / mulk ve insan gecmesin diye. savas sirasinda ruslarin gurculere sattigi silah / ucak / tank vs. ye girmiyorum bile.

boyle mi devlet yapti rusya abhazya'yi? yapmayin etmeyin yahu.

edit: baslik surekli uplanamasin diye buradan cevap verecegim. 92-93 savasinda rusya'nin gurcistan'a yaptigi silah yardimlari icin sizi soyle alalim:

1992 tarihli taskent anlasmasi. bu anlasma dahilinde rusya, sovyet doneminden artakalan agir silahlari gurcistan'a transfer etmistir. bu transferin muhteviyati olan envanter 220 tank, 220 zirhli personel araci, 250 top, 100 savas ucagi ve 50 helikopter seklindedir.

(kaynak: ian anthony, "military-technical cooperation between the cis member states" (1998)).

1992, akhaltsikhe ussunun transferi. bu transfer baglaminda rusya, 10. motorize tumeninin tum askeri varligini gurcistan'a devretmeye baslamis ve bu devir sureci bilahare savas ciktiginda bilhassa hizlandirilmistir.

(kaynak: geabconflict.net)

herkes bilirkisi ya. adam kaynak bile vermeden rusya abhazya'da kukla devlet kurdu diyor. inanilmaz.

ha bir de daha birkac yil once ruslara yapilmasi planlanan pitsunda'daki arazi satisi yuzunden halk meclis basip hukumet devirdi abhazya'da. yersen rus kuklasi ama.

kendi devletindeki rehin cumhurbaskani adayini hapisten cikaramayanlar gelip abazalara bagimsizlik dersi vermesin.

2008'de saakaşvili'nin sinirinden kıravatını ısırdığı savaş neticesinde gürcistan'da rusya fiilen kukla bir abhazya kurdu. ancak bu devlet zannedersem bm tarafından tanınmıyor. onun öncesinde rusya, gürcistan'daki abhaz ayrılıkçı güçleri destekliyordu.yani rusya 2008'de birden hidayete erip '' aaa şu gürcistan'ı parçalayıp, orada bir kukla abhazya kuralım '' demedi. işin ironik tarafı bizde büyük kahraman olarak bilinen cevher dudayev rusya himayesinde 1993'te gürcü şehri sohum'a girip oradan gürcüleri kovdu. ancak aynı dudayev 1 sene sonra çeçenistan'ın bağımsızlığı için savaşırken rusya'nın baş düşmanı oldu. yani o coğrafyada uzun vadede rusya'nın dediği oldu.

gürcücesi apkhazeti.