araba sevdası

yanlış batılılaşmanın tillahı olan bu kitabı okurken fransızca sözcüklerden gına gelmişti. konusu güzel ama akıcı ilerlemiyor hele ki az sadeleştirilmiş bir yayınevinden aldıysanız. bir arkadaşımın önerisiyle sonra çok daha sadesini aldım o çok daha iyiydi. okuyacaksanız iskele yay. çok sadedir -dili bakımından- tavsiye ederim.

millet olarak her devirde aynı karakterde olduğumuzu gösteren kitaptır. bu milli karakterimiz o dönemde at arabasıyla hava atma şeklindeyken bugün nargilecide masaya bmw anahtarı koymak olarak karşımıza çıkıyor.

lise zamanlarında sevgili edebiyat öğretmenlerimizin zorla okutmaya çalıştığı romanlardan biriydi bu. hala da devam ediyorlar mı bilmiyorum ama o zamanlarda ve daha sonraki eğitim hayatım boyunca ve öğretmen olduğumda da edebiyat öğretmenlerinin neden böyle bir şey yaptığına tam olarak anlam veremedim. ( edebiyatı seven edebiyat öğretmenlerini tenzih ederek yazıyorum bunları. ) bana çok şey katan bir edebiyat öğretmenim olmadı maalesef. bana zorla bir şeyler okutmaya çalışanlardı çoğunluğu öğretmenlerimin.

yıllar sonra kitabı tekrar okuduğumda biraz daha sinirlenmiş olabilirim onlara. bu kitap eğer bir şeylerin ilki olmasaydı okunacak bir kitap olmazdı. üzgünüm ama hissettiklerimi yazmak zorundayım, yalan söyleyecek halim yok. beğenmedim. çok zorlama bir kitap. ama sizin de kendi fikriniz oldun istiyorsanız okuyun.

edebiyatımızdaki şu ilklerden. türk dizilerinden hoşlanıyorsanız bu kitabı da okuyabilirsiniz, hiçbir farkı yok. kitabın anlattığı gerçekten hiçbir şey yok. bir şey anlatmayacaksa, bir şey hissettirmeyecekse neden kitap, neden sanat falan filan.

roman günümüz dizileriyle karşılaştırılmış ve beğenilmemiş galiba. haksızlık ediliyor. çünkü araba sevdası gayet de yazıldığı dönemdeki insanların hal ve hareketlerini, yaşayış biçimlerini yansıtan bir kitap ve bu yüzden de önem arz ediyor.

araba sevdası recaizade mahmut ekrem tarafından yazılmıştır. türk edebiyatının ilk realist romanı olan araba sevdası yanlış batılılaşmayı anlatmaktadır. bu durum yani yanlış batılılaşma günümüzün de bir sorunudur ve yıllarca çözülememiştir.

okumaya yeltenip sevdasının at arabası olduğunu öğrenince vazgeçtiğim kitap. ne olacaktı ferrarimi olacaktı demeyin sevdası ferrari olsa da okumazdım. biraz abartılan kitaplar arsında benim gözümde kısaca.

bu kitabı okuduğumda şu an yaşadığımız döneme ne kadar benzediğini fark ettim. 2. abdülhamid döneminin bir bölümünde de yine aynı akp dönemindeki gibi bir ekonomik refah dönemi yaşanmış. muhtemelen yurtdışından borç alınarak finansman sağlanmıştır. ancak o zaman da gelen paralar lüzumsuz harcamalarla, yolsuzluklarla boşa harcanıp ekonomik buhran içine girilmiş. üzerine bir de türk italyan savaşı, balkan savaşları, 1. dünya savaşı eklenince, tabii ki ülke yıkılmış. bu sorunları tespit eden osmanlı'nın eğitimli ve zeki kadroları da buralardan dersler çıkartarak büyük önder atatürk liderliğinde yeni bir devlet kurmuşlar. ancak onların torunları olan kuşak, sanki bunlar hiç yaşanmamış gibi sil baştan yine aynı havayı çalıyor. içinde yaşadığımız durum o nedenle çok benzer. ayrıca türk insanının gösteriş merakının toplumsal bir karakter olduğu da aslında bu kitap sayesinde kanıtlanıyor. itibardan tasarruf olmaz mantığı milletimizin damarlarında var.

bihruz’un yaşadığı aşk sandığı şeyin aslında kendi hayal dünyası olduğu anlaşılır. aşkı da hayatı da tiyatro sahnesi gibi yaşar. bir nevi ‘görüntü’nün peşinden koşan ilk karakterdir türk edebiyatında.

günümüz sosyal medya züppelerine selam çakan bir yapıt. değişen sadece arabanın markası, geri kalan her şey aynı kalmış.