1.
latince "selam sezar, ölmek üzere olanlar seni selamlıyor"* anlamına gelen meşhur ifade.
halk arasında gladyatörlerin arenaya çıkmadan önce imparatora söyledikleri bir itaat selamı olarak bilinse de işin aslı biraz daha farklıdır.
öncelikle belirtmek gerekir ki, bu selam roma gladyatör dövüşlerinde yaygın bir gelenek değildi. hatta bilinen kaynaklara göre bu söz yalnızca ms 52 yılında imparator claudius döneminde belgelenmiş tek bir olayda geçiyor.
tarihçi suetonius'un "life of the divine claudius" başlıklı eserinde aktardığına göre claudius'un fucine gölü'nü tarım arazisine çevirmek amacıyla başlattığı büyük bir kamu projesi (30.000 işçinin çalıştığı 11 yıl süren bir çalışma) tamamlandığında bu başarıyı kutlamak için bir naumachia (yani sahte bir deniz savaşı) düzenleniyor. idama mahkum edilen binlerce suçlu gölde sahte bir deniz savaşı yapacaklar.
savaştan önce mahkumlar claudius'a dönüp haykırıyor:
"ave imperator, morituri te salutant!"
("hail emperor, those who are about to die salute you!")
("selam imparator, ölmek üzere olanlar seni selamlıyor!")
claudius'un cevabı ise mahkumlar için biraz kafa karıştırıcı oluyor:
"aut non"
("or not")
("ya da değil")*
mahkumlar claudius'un bu sözünden affedildikleri anlamını çıkararak savaşmaktan vazgeçiyorlar. claudius ise mahkumları ikna ya da tehdit ederek (kaynağa göre değişiyor) savaşı başlatmak zorunda kalıyor.
dolayısıyla bu selamın popüler kültürdeki gibi her gladyatör dövüşünden önce sarf edilen standart bir söz olmadığı, aksine çok özel bir olayda geçen istisnai bir replik olduğu varsayılabilir.
kaynak
halk arasında gladyatörlerin arenaya çıkmadan önce imparatora söyledikleri bir itaat selamı olarak bilinse de işin aslı biraz daha farklıdır.
öncelikle belirtmek gerekir ki, bu selam roma gladyatör dövüşlerinde yaygın bir gelenek değildi. hatta bilinen kaynaklara göre bu söz yalnızca ms 52 yılında imparator claudius döneminde belgelenmiş tek bir olayda geçiyor.
tarihçi suetonius'un "life of the divine claudius" başlıklı eserinde aktardığına göre claudius'un fucine gölü'nü tarım arazisine çevirmek amacıyla başlattığı büyük bir kamu projesi (30.000 işçinin çalıştığı 11 yıl süren bir çalışma) tamamlandığında bu başarıyı kutlamak için bir naumachia (yani sahte bir deniz savaşı) düzenleniyor. idama mahkum edilen binlerce suçlu gölde sahte bir deniz savaşı yapacaklar.
savaştan önce mahkumlar claudius'a dönüp haykırıyor:
"ave imperator, morituri te salutant!"
("hail emperor, those who are about to die salute you!")
("selam imparator, ölmek üzere olanlar seni selamlıyor!")
claudius'un cevabı ise mahkumlar için biraz kafa karıştırıcı oluyor:
"aut non"
("or not")
("ya da değil")*
mahkumlar claudius'un bu sözünden affedildikleri anlamını çıkararak savaşmaktan vazgeçiyorlar. claudius ise mahkumları ikna ya da tehdit ederek (kaynağa göre değişiyor) savaşı başlatmak zorunda kalıyor.
dolayısıyla bu selamın popüler kültürdeki gibi her gladyatör dövüşünden önce sarf edilen standart bir söz olmadığı, aksine çok özel bir olayda geçen istisnai bir replik olduğu varsayılabilir.
kaynak
devamını gör...