1.
literatürde the battle of borodino olarak gecen savas. napolyon'un 6. seferi olan meshur rusya seferi'nde yer alan savaslardan sadece bir tanesi gibi görünse de önemli bir savastir.
7 eylül 1812 günü gerçekleşen borodino savaşı, moskova’nın yaklaşık 110 km. batısında, moskova nehri üstündeki köprübaşında yapılmıştır. napolyon ordusu 130 bin kişilik bir kuvvet ve 500 top desteğinde, 120 bin asker ve 600 top ile savunulan rus cephesine saldırmıştır. sabahın ilk ışıklarıyla napolyon orduları direkt bir taarruza kalkışmışlar, öğlene kadar süren çatışmalarda 5 km.lik cephe hattında belirgin bir ilerleme sağlayamamışlardır. savaş, öğleden sonraki safhasında karşılıklı top salvolarıyla sürmüştür. fransız topçusunun etkili atışı ardından yeniden taarruza geçen fransız birlikleri yine etkili bir sonuç alamamışlardır. napolyon, 30 bin kişilik yedek birliklerini savaşa sürmezken general kutuzov tüm güçleriyle fransız saldırılarını karşılamaktaydı. bununla birlikte fransız taarruzlarının durdurulmasında 2. rus ordusu komutanı prens pyotr ivanoviç bagration’un çabaları etkili olmuştur. prens bagration savaş alanında yaralandıktan 17 gün sonra ölmüştür.
gün boyu süren çatışmalar ve topçu salvoları sonucu fransız kayıpları 30 bin kişi iken rus kayıpları 45 bin dolayındadır. savaş alanında karşı tarafın ateşi sonucu kullanılamaz duruma gelen top sayısı yönünden de rus ordusu çok daha ağır kayıplara uğramıştır.
kutuzov, gece boyunca borodino mevzilerini boşaltarak moskova gerilerine çekilmiştir. her ne kadar fransız ordusunun ilerleyişini o gün için durdurabilmişse de rus ordusu, uğradığı ağır kayıplar dolayısıyla mevzileri izleyen günlerde de tutabilecek gücü kaybetmiş bulunmaktadır. dolayısıyla kutuzov’un geri çekilmesi askeri prensiplere uygun bulunmaktadır. taktik anlamda “günü kurtaran” rus ordusu, operatif anlamda, izleyen günleri kurtaramayacak durumda olması nedeniyle cepheyi boşaltmıştır.
izleyen günlerde moskova'yı istila eden napolyon orduları, rus çarı'nın barış antlaşmasına yanaşmaması, rus ordusu'nun imha edilmemiş olması ve kış koşullarında ordunun ikmalinin sağlanamaması nedeniyle rusya'dan çekilmek zorunda kalmıştır.
napolyon'un rusya seferinin bitişinin ilk işaretlerinden de biridir ve gündoğumundan akşamın ilk karanliğina kadar bu muharebede resmen bir insan kıyımı yaşanmistir öyle ki 1 günde 70 bin askerin kaybindan bahsediliyor.
7 eylül 1812 günü gerçekleşen borodino savaşı, moskova’nın yaklaşık 110 km. batısında, moskova nehri üstündeki köprübaşında yapılmıştır. napolyon ordusu 130 bin kişilik bir kuvvet ve 500 top desteğinde, 120 bin asker ve 600 top ile savunulan rus cephesine saldırmıştır. sabahın ilk ışıklarıyla napolyon orduları direkt bir taarruza kalkışmışlar, öğlene kadar süren çatışmalarda 5 km.lik cephe hattında belirgin bir ilerleme sağlayamamışlardır. savaş, öğleden sonraki safhasında karşılıklı top salvolarıyla sürmüştür. fransız topçusunun etkili atışı ardından yeniden taarruza geçen fransız birlikleri yine etkili bir sonuç alamamışlardır. napolyon, 30 bin kişilik yedek birliklerini savaşa sürmezken general kutuzov tüm güçleriyle fransız saldırılarını karşılamaktaydı. bununla birlikte fransız taarruzlarının durdurulmasında 2. rus ordusu komutanı prens pyotr ivanoviç bagration’un çabaları etkili olmuştur. prens bagration savaş alanında yaralandıktan 17 gün sonra ölmüştür.
gün boyu süren çatışmalar ve topçu salvoları sonucu fransız kayıpları 30 bin kişi iken rus kayıpları 45 bin dolayındadır. savaş alanında karşı tarafın ateşi sonucu kullanılamaz duruma gelen top sayısı yönünden de rus ordusu çok daha ağır kayıplara uğramıştır.
kutuzov, gece boyunca borodino mevzilerini boşaltarak moskova gerilerine çekilmiştir. her ne kadar fransız ordusunun ilerleyişini o gün için durdurabilmişse de rus ordusu, uğradığı ağır kayıplar dolayısıyla mevzileri izleyen günlerde de tutabilecek gücü kaybetmiş bulunmaktadır. dolayısıyla kutuzov’un geri çekilmesi askeri prensiplere uygun bulunmaktadır. taktik anlamda “günü kurtaran” rus ordusu, operatif anlamda, izleyen günleri kurtaramayacak durumda olması nedeniyle cepheyi boşaltmıştır.
izleyen günlerde moskova'yı istila eden napolyon orduları, rus çarı'nın barış antlaşmasına yanaşmaması, rus ordusu'nun imha edilmemiş olması ve kış koşullarında ordunun ikmalinin sağlanamaması nedeniyle rusya'dan çekilmek zorunda kalmıştır.
napolyon'un rusya seferinin bitişinin ilk işaretlerinden de biridir ve gündoğumundan akşamın ilk karanliğina kadar bu muharebede resmen bir insan kıyımı yaşanmistir öyle ki 1 günde 70 bin askerin kaybindan bahsediliyor.
devamını gör...
2.
yunanlılar, nasıl ki anadolu içlerine, kısa zamanda elde edecekleri kolay bir zafer ümidiyle heveslenip girmeleri ardından hiç beklemedikleri bir bozgunla kaçıp gitmişlerse aynı şekilde strateji dehası napolyon'un birçok askerini kaybetmesi pahasına moskova'ya kadar ilerleyerek, sonra umduğunu bulamadan geri döndüğü, fransızların aslında yenildikleri, fiyasko ile sonuçlanmış bir savaştır.
savaşı kazanıp, ruslara boyun eğdirselerdi onları tilsit anlaşmasına zorlayacaklardı. napolyon, ingiltere karşısında rusya'nın desteğini alarak sömürge kapma yarışında elini kuvvetlendirecekti, destekçisi imiş gibi davrandığı osmanlı'yı da ruslarla bölüşecekti. 1. aleksander, osmanlı pastasını yemeye sabırsızlanıp napolyon'un da kendini oyaladığını düşününce, evdeki hesap çarşıya uymadı. fransız-rus ittifakı kurulamadı. napolyon, borodino'da tilsit'e yanaşmayıp ingilizler karşısında destekçi olmayı kabul etmeyen ruslara hem iyi bir ders verecekti hem de savaşı kazanıp başka imtiyazlar koparacaktı; ama olmadı. ne rusları yeni bir anlaşma masasına oturtabildi, ne de gittiği uzak diyarlarda kalıcı olabildi.
napolyon, moskova'da ancak 35 gün kalabilmiş. geri çekilirken de rusların takibine uğramış, yine mevzii savaşlar yapılmış. geri çekilme esnasında en son berezina muharebesiyle fransızlar, ruslar karşısında ağır bir yenilgi alarak fransız-rus kavgası son bulmuş.
savaşı kazanıp, ruslara boyun eğdirselerdi onları tilsit anlaşmasına zorlayacaklardı. napolyon, ingiltere karşısında rusya'nın desteğini alarak sömürge kapma yarışında elini kuvvetlendirecekti, destekçisi imiş gibi davrandığı osmanlı'yı da ruslarla bölüşecekti. 1. aleksander, osmanlı pastasını yemeye sabırsızlanıp napolyon'un da kendini oyaladığını düşününce, evdeki hesap çarşıya uymadı. fransız-rus ittifakı kurulamadı. napolyon, borodino'da tilsit'e yanaşmayıp ingilizler karşısında destekçi olmayı kabul etmeyen ruslara hem iyi bir ders verecekti hem de savaşı kazanıp başka imtiyazlar koparacaktı; ama olmadı. ne rusları yeni bir anlaşma masasına oturtabildi, ne de gittiği uzak diyarlarda kalıcı olabildi.
napolyon, moskova'da ancak 35 gün kalabilmiş. geri çekilirken de rusların takibine uğramış, yine mevzii savaşlar yapılmış. geri çekilme esnasında en son berezina muharebesiyle fransızlar, ruslar karşısında ağır bir yenilgi alarak fransız-rus kavgası son bulmuş.
devamını gör...
3.
tolstoy'un "savaş ve barış" adlı ölümsüz romanının da konusudur.
devamını gör...
4.
napolyon'un sonunun başlangıcı, rus ulusunun da doğuşu olan savaş
savaşın başında i. alexandr başkanlığında toplanan savaş heyeti, savaş bakanı barclay de toli'nin çekilme ve düşmanın tedarik ve iletişim hattını yok ederek kış şartları ile baş başa bırakma şeklinde kabaca özetleyebileceğim savaş stratejisi yerine, morali son derece bozuk olan rus ordusu ve halkındaki krizi daha da derinleştirmemek için askerleri vatan, çar ve ortodoks inancı etrafında birleştirip, coşturabilecek ve savaşa girmeye hazır olan kutuzov'u savaş bakanı olarak atamıştır. kayıpların büyüklüğüne rağmen askeri rical başarı ile gerçekleşmiş, boşaltılan moskova'ya giren napolyon ise ertesi gün şehri yanmış halde bulup tutunamayacaktır...
benim açımdan da, 13 eylül 1683'de viyana kapılarında durdurulan ve ricali beceremeyen türkler'in (bkz: ilber ortaylı) avrupadan sökülüp atılma süreci 238 sene sonra yine başka bir 13 eylül'de (bkz: ismail habip sevük) üstelik kütahya ve eskişehir'de yenilmiş olmasına rağmen mustafa kemal önderliğinde cepeheyi 110 km. geriye sakarya'nın doğusuna kaydırarak durdurmuş olması nedeniyle sakarya meydan muharebesi ile de benzerlikler olduğunu düşündüğüm savaştır.
bonuz:
savaşın şiddetini başarıyla anlatan, 120.000 civarında asker ve figüran kullanılarak çekilen 1967 rus yapımı ve ukraynalı sergei bondarchuk'un yönettiği 6 saatlik savaş ve barış filmi;
savaşın başında i. alexandr başkanlığında toplanan savaş heyeti, savaş bakanı barclay de toli'nin çekilme ve düşmanın tedarik ve iletişim hattını yok ederek kış şartları ile baş başa bırakma şeklinde kabaca özetleyebileceğim savaş stratejisi yerine, morali son derece bozuk olan rus ordusu ve halkındaki krizi daha da derinleştirmemek için askerleri vatan, çar ve ortodoks inancı etrafında birleştirip, coşturabilecek ve savaşa girmeye hazır olan kutuzov'u savaş bakanı olarak atamıştır. kayıpların büyüklüğüne rağmen askeri rical başarı ile gerçekleşmiş, boşaltılan moskova'ya giren napolyon ise ertesi gün şehri yanmış halde bulup tutunamayacaktır...
benim açımdan da, 13 eylül 1683'de viyana kapılarında durdurulan ve ricali beceremeyen türkler'in (bkz: ilber ortaylı) avrupadan sökülüp atılma süreci 238 sene sonra yine başka bir 13 eylül'de (bkz: ismail habip sevük) üstelik kütahya ve eskişehir'de yenilmiş olmasına rağmen mustafa kemal önderliğinde cepeheyi 110 km. geriye sakarya'nın doğusuna kaydırarak durdurmuş olması nedeniyle sakarya meydan muharebesi ile de benzerlikler olduğunu düşündüğüm savaştır.
bonuz:
savaşın şiddetini başarıyla anlatan, 120.000 civarında asker ve figüran kullanılarak çekilen 1967 rus yapımı ve ukraynalı sergei bondarchuk'un yönettiği 6 saatlik savaş ve barış filmi;
devamını gör...