1.
bir ağrı yakıldıkça sevilmeli ukdesidir.
gazzeye gitti mi merak ettiğim hanımefendi yani. neyse.
(bkz: favcılık)
(bkz: sözlük kankacılığı)
(bkz: seri artı oy)
doğamın zihnimizin ödül mekanizmasının baş aktörlerinden biri. dopamin salınımının yeterli / yetersiz veya düzenli / düzensiz oluşu insanın motivasyonu, yaşamdan keyif alıp almayışı, ruh hali üzerinde önemli etkiye sahip. aynı zamanda buradaki düzensizlik anksiyete gibi, paranoya gibi veya mutsuzluk (depresyon?) gibi zihinsel süreçleri etkiliyor.
zihnimizin bir haz alma sistemi var. dopamin bağımlılığı bu haz merkezini sürekli uyaran şeyleri tekrarla yapmak ile ortaya çıkıyor. burada sosyal medya çok dikkat çekse de bağımlılıkların hepsi temelde bununla ilişkili zaten. yeme bozukluklarından tutun da seks bağımlılığına, madde kullanımına dek götürürsünüz. hepsi zihnin ödül ve haz sisteminin tetiklenmesi üzerinden insanın keyifli ve tatmin hissetmesini sağlayan şeyler.
normal koşullarda bu sistem şöyle çalışıyor-muş, çok açsınız, geyik avlayıp yiyorsunuz ve hoop yemekten haz alıyorsunuz. ama tabi insan zekasının dönüşümü ile birlikte haz kaynaklarımız da değişim gösterdi. daha soyut şeylerin de buraları dürttüğünü öğrendik. mesela sınavınızda başarı sağlamak gibi, mesela spor yapıp kaslarınızı geliştirdiğinizde aynadaki görüntünüzden keyif almanız gibi ve mesela insanların sizi onaylaması gibi.
şu anda temelde sorun bunu tetikleyebilecek çok fazla şey olması. bilgisayar oyunları ile birkaç saatte kendinizi büyük işler başarmış hissedebilir, 15 saniyelik bir reel videosuna gülebilir, kendinizi internetin dehlizlerine savurarak hiç bilmediğiniz pek çok insan tarafından görünür olabilir ve beğeni toplayabilirsiniz.
bununla alakalı temel sıkıntı ise zihnin adapte olabilmesi. artık maddeye tolerans geliştirmesi ve bunu daha sık veya daha çok talep eder hale gelmesi. bu nedenle de hızlı ve kolay elde edilen mütemadi dopaminin bunu hayat boyu bir ivmeyle sürdürmek mümkün olmayabileceği ve yaşam zaten doğası gereği her zaman ödüllendirici olmadığı için de kişiyi günün sonunda tatmin olamadığı bir yaşam edinmeye itmesi. uzun süreli uğraşların keyif vermemesi, dikkat süresinin azalması, okuma oranlarındaki düşüş, hafif ve hızlıca sindirilen fastfood içeriklerin izlenmesindeki artış ve sürekli alış-veriş yapma veya görünür olma ihtiyacı gibi şeyler dolayısıyla hep bununla ilişkilendiriliyor.
bağımlılar bilirler, bir favori bağımlılık nesneniz olur. mesela bir madde bağımlısı eline ne geçiyorsa kullanabilir ancak bir favorisi vardır. bir alkolik için de aynı şey geçerlidir, mecbursa kolonya da içebilir ama esas tercihi viski olacaktır mesela.
bunun gibi kimimiz için yemek yemek, kimimiz için instagramda fotoğrafımızın beğeni alması, kimimiz için kısa videolar izlemek, kimimiz için bir oyunda bölüm geçmek, kimimiz içinse sözlükte drama ve fav kovalamak bu kısa yoldan bol dopamin için seçtiğimiz gözde yol olabiliyor.
ben mesela bir şeyleri örseledikçe dopamin sağlıyorum :d fark etmiş olabilirsiniz. sadece sözlükte zorbalık gibi düşünmeyin, kimseye zorbalık ettiğim de yok zaten ama okuduğum & dinlediğim & izlediğim herhangi bir şeyi örselemek de büyük keyif veriyor bana gkjfdnjkg. bağımlılıklarıyla da barışık birisiyim. :d
gazzeye gitti mi merak ettiğim hanımefendi yani. neyse.
(bkz: favcılık)
(bkz: sözlük kankacılığı)
(bkz: seri artı oy)
doğamın zihnimizin ödül mekanizmasının baş aktörlerinden biri. dopamin salınımının yeterli / yetersiz veya düzenli / düzensiz oluşu insanın motivasyonu, yaşamdan keyif alıp almayışı, ruh hali üzerinde önemli etkiye sahip. aynı zamanda buradaki düzensizlik anksiyete gibi, paranoya gibi veya mutsuzluk (depresyon?) gibi zihinsel süreçleri etkiliyor.
zihnimizin bir haz alma sistemi var. dopamin bağımlılığı bu haz merkezini sürekli uyaran şeyleri tekrarla yapmak ile ortaya çıkıyor. burada sosyal medya çok dikkat çekse de bağımlılıkların hepsi temelde bununla ilişkili zaten. yeme bozukluklarından tutun da seks bağımlılığına, madde kullanımına dek götürürsünüz. hepsi zihnin ödül ve haz sisteminin tetiklenmesi üzerinden insanın keyifli ve tatmin hissetmesini sağlayan şeyler.
normal koşullarda bu sistem şöyle çalışıyor-muş, çok açsınız, geyik avlayıp yiyorsunuz ve hoop yemekten haz alıyorsunuz. ama tabi insan zekasının dönüşümü ile birlikte haz kaynaklarımız da değişim gösterdi. daha soyut şeylerin de buraları dürttüğünü öğrendik. mesela sınavınızda başarı sağlamak gibi, mesela spor yapıp kaslarınızı geliştirdiğinizde aynadaki görüntünüzden keyif almanız gibi ve mesela insanların sizi onaylaması gibi.
şu anda temelde sorun bunu tetikleyebilecek çok fazla şey olması. bilgisayar oyunları ile birkaç saatte kendinizi büyük işler başarmış hissedebilir, 15 saniyelik bir reel videosuna gülebilir, kendinizi internetin dehlizlerine savurarak hiç bilmediğiniz pek çok insan tarafından görünür olabilir ve beğeni toplayabilirsiniz.
bununla alakalı temel sıkıntı ise zihnin adapte olabilmesi. artık maddeye tolerans geliştirmesi ve bunu daha sık veya daha çok talep eder hale gelmesi. bu nedenle de hızlı ve kolay elde edilen mütemadi dopaminin bunu hayat boyu bir ivmeyle sürdürmek mümkün olmayabileceği ve yaşam zaten doğası gereği her zaman ödüllendirici olmadığı için de kişiyi günün sonunda tatmin olamadığı bir yaşam edinmeye itmesi. uzun süreli uğraşların keyif vermemesi, dikkat süresinin azalması, okuma oranlarındaki düşüş, hafif ve hızlıca sindirilen fastfood içeriklerin izlenmesindeki artış ve sürekli alış-veriş yapma veya görünür olma ihtiyacı gibi şeyler dolayısıyla hep bununla ilişkilendiriliyor.
bağımlılar bilirler, bir favori bağımlılık nesneniz olur. mesela bir madde bağımlısı eline ne geçiyorsa kullanabilir ancak bir favorisi vardır. bir alkolik için de aynı şey geçerlidir, mecbursa kolonya da içebilir ama esas tercihi viski olacaktır mesela.
bunun gibi kimimiz için yemek yemek, kimimiz için instagramda fotoğrafımızın beğeni alması, kimimiz için kısa videolar izlemek, kimimiz için bir oyunda bölüm geçmek, kimimiz içinse sözlükte drama ve fav kovalamak bu kısa yoldan bol dopamin için seçtiğimiz gözde yol olabiliyor.
ben mesela bir şeyleri örseledikçe dopamin sağlıyorum :d fark etmiş olabilirsiniz. sadece sözlükte zorbalık gibi düşünmeyin, kimseye zorbalık ettiğim de yok zaten ama okuduğum & dinlediğim & izlediğim herhangi bir şeyi örselemek de büyük keyif veriyor bana gkjfdnjkg. bağımlılıklarıyla da barışık birisiyim. :d
devamını gör...