figan

lûgat365'te şöyle ifade edilmektedir: acıyla haykırma, bağırarak ağlama. inleme. feryat. dilimize farsaçadan geçmiştir. acıyla bağırma mânâsındaki efgan kelimesinden evrilmiştir.

bugün dinlediğim bir candan erçetin şarkısı sayesinde daha çok düşünmeye başladığım, "acıyla inleme, feryat" anlamına gelen kelime.

feryat û figan, afgan. afgan ismi için iki görüşten biri de bu figanla aynı kökten çığlık, ağlayiş anlamında olduğu orta soğdça əfɣaːn alıntı olduğunu söylüyorlar. bunun orta farsça eşdeğeri ab'xwa:n veya 'bxwan oluyor buradaki anlamı çağırmak, to call, ağlamak yine. daha da kurcalasak kürtçede çıkıyor karşımıza kürtçede okumak xwandin fiili. kökü xwan- yani o in/în/dîn/din mastar, bu xwan fiili farsçada da xân- şeklinde ama onunda asıl manası to call, yani çağırmak. daha temel hali hwanh* sözcüğü iranî dillerde seslenmek, ses demek. 'bxwan yani abxwan yani afgan'a dönecek olursak bi- ön eki emir veya geniş zaman edatı olan kiptir kürtçede ve bu ab' , b' ise bunun eski bir versiyonu. yani afgan demek: bixwin,bixwan,bwan,ab'xwan seslenen; çağıran, feryat figan eden demek oluyor. he bir diğer görüş ise zamanında afganistan'da konuşulmuş eski bir dil olan yabancıların bactrian dediği iranî bir dilde abaga(uzak yer, uzak mekan)+ ana(ırk,topluluk) birleşiminden abagana=uzak ülkeden insanlar demek olduğunu söylüyorlar. ama bu dil o çevrede konuşulmuş, ve afgan o çevrenin adı; millet niye kendi kendine uzak ülkenin insanları desin. ayrıca yazılı bir destekleyicisi yok ikincil iddiaya dair.