1.
beethoven ve mozart gibi bestecileri etkilemiş olan besteci.
1 mart 1732'de aşağı avusturya'nın rohrau köyünde doğan haydn, 12 çocuklu yoksul bir ailenin ikinci çocuğu olarak dünyaya geldi. babası araba mekanikçisi mathias haydn ve karısı maria haydn. her ne kadar ailesi müzik notası okumayı bilmese de, haydn'in hatıratlarına göre hem ailesi hem de komşuları sık sık şarkı söylermiş. müzikal yetenekleri daha küçükken fark edilmiş.
ailesi onu, 6 yaşında iken bir koroya katılmak üzere viyana'ya gönderdi. orada aziz stefan katedrali'indeki müzik yönetmeni georg von reutter tarafından fark edildi. reutter avusturya civarında çeşitli şehirleri gezerek haydn gibi yetenekleri keşfediyordu. sesi kalınlaştıktan sonra da viyana’da kalarak müzisyenlik yapmaya devam etti, bestecilik dersleri aldı. 1761'de esterházy ailesinin yanında iş buldu ve hayatının 30 yıldan fazlasını bu soylu aileye hizmet ederek geçirdi. işi, onların istekleri ve ihtiyaçlarına uygun müzik bestelemekti. diğer bestecilerden ve müzik çevrelerinden uzak oluşu, onun yaratıcılığını ortaya çıkardı, ününün yayılmasına ise engel olmadı. 1780'lerde besteleri tüm avrupa’da çalınmaktaydı. ününden ötürü çeşitli yerlere davet edilir ve davet edildiği şehirde ilk kez çalınmak üzere bir eser bestelemesi istenirdi. bu şekilde yazdığı paris senfonileri ve londra senfonileri en çok bilinenleridir. yaylı dörtlüleri için yazdığı eserlerde de kendinden öncekilerden farklı olarak her çalgıya eşit rol vererek yenilik getirmiş ve bu düşüncesiyle mozart’ı etkileyerek haydn’a adanmış altı kuartet bestelemesine neden olmuştur. beethoven’ın ilk dönem eserlerinde de haydn etkisi görülür. haydn ve mozart'ın 1781’de başlayan arkadaşlıkları yıllarca sürmüştür. beethoven’a ise esterhazy sarayında özel ders vermiştir.
100 kadar senfoni, çok sayıda konçerto, oda müziği eserleri, 40 sonat, şarkılar, oratoryolar bestelemiştir.
haydn, esterházy ailesinin müziksever üyesi prens nikalaus öldükten sonra emekli olmuş ve daha önce viyana’ya kadar gitmesine bile izin verilmeyen ortamdan kurtulup seyahat özgürlüğüne kavuşmuştur. 2 defa ingiltere'ye giden haydn, oxford üniversitesi’nden fahri doktor unvanını aldı; ömrünün son yıllarında ise viyana’ya yerleşerek koro ve orkestra için yaratılış oratoryosu, mevsimler oratoryosu gibi dini koro ve orkestra eserleri besteledi. 31 mayıs 1809'da viyana'da öldü.
1 mart 1732'de aşağı avusturya'nın rohrau köyünde doğan haydn, 12 çocuklu yoksul bir ailenin ikinci çocuğu olarak dünyaya geldi. babası araba mekanikçisi mathias haydn ve karısı maria haydn. her ne kadar ailesi müzik notası okumayı bilmese de, haydn'in hatıratlarına göre hem ailesi hem de komşuları sık sık şarkı söylermiş. müzikal yetenekleri daha küçükken fark edilmiş.
ailesi onu, 6 yaşında iken bir koroya katılmak üzere viyana'ya gönderdi. orada aziz stefan katedrali'indeki müzik yönetmeni georg von reutter tarafından fark edildi. reutter avusturya civarında çeşitli şehirleri gezerek haydn gibi yetenekleri keşfediyordu. sesi kalınlaştıktan sonra da viyana’da kalarak müzisyenlik yapmaya devam etti, bestecilik dersleri aldı. 1761'de esterházy ailesinin yanında iş buldu ve hayatının 30 yıldan fazlasını bu soylu aileye hizmet ederek geçirdi. işi, onların istekleri ve ihtiyaçlarına uygun müzik bestelemekti. diğer bestecilerden ve müzik çevrelerinden uzak oluşu, onun yaratıcılığını ortaya çıkardı, ününün yayılmasına ise engel olmadı. 1780'lerde besteleri tüm avrupa’da çalınmaktaydı. ününden ötürü çeşitli yerlere davet edilir ve davet edildiği şehirde ilk kez çalınmak üzere bir eser bestelemesi istenirdi. bu şekilde yazdığı paris senfonileri ve londra senfonileri en çok bilinenleridir. yaylı dörtlüleri için yazdığı eserlerde de kendinden öncekilerden farklı olarak her çalgıya eşit rol vererek yenilik getirmiş ve bu düşüncesiyle mozart’ı etkileyerek haydn’a adanmış altı kuartet bestelemesine neden olmuştur. beethoven’ın ilk dönem eserlerinde de haydn etkisi görülür. haydn ve mozart'ın 1781’de başlayan arkadaşlıkları yıllarca sürmüştür. beethoven’a ise esterhazy sarayında özel ders vermiştir.
100 kadar senfoni, çok sayıda konçerto, oda müziği eserleri, 40 sonat, şarkılar, oratoryolar bestelemiştir.
haydn, esterházy ailesinin müziksever üyesi prens nikalaus öldükten sonra emekli olmuş ve daha önce viyana’ya kadar gitmesine bile izin verilmeyen ortamdan kurtulup seyahat özgürlüğüne kavuşmuştur. 2 defa ingiltere'ye giden haydn, oxford üniversitesi’nden fahri doktor unvanını aldı; ömrünün son yıllarında ise viyana’ya yerleşerek koro ve orkestra için yaratılış oratoryosu, mevsimler oratoryosu gibi dini koro ve orkestra eserleri besteledi. 31 mayıs 1809'da viyana'da öldü.
devamını gör...
2.
3.
joseph haydn 31 mart 1732 - 31 mayıs 1809 yılları arasında yaşamış avusturya'lı bir klasik müzik bestecisi, müzisyendi. mozart, beethovan gibi isimleri etkilemiş olan haydn; 800 üzerinde besteye, yüzü aşkın senfoniye imza atarak klasik müzik tarihinin en üretken sanatçılarından biri olmuştu. zengin macar esterházy ailesi için esterházy kalesinde baş müzisyenlik yaparak kariyerinin büyük çoğunluğunu geçirdi. burada izole bir şekilde müzikler yapması onu diğer bestecilerden ve müzik akımlarından ayrı kıldı, kendine özgün eserler üretti. kariyerinin bu noktasına gelene kadar da çocukluktan itibaren müziğe yatkınlığı olduğu düşünülerek eğitim verilen haydn'ın müziği geniş çaplı bir etki yaratmıştı. paris, londra gibi büyük şehirlerde de konserler veren sanatçı mozart ile arkadaştı ve beethovan'a dersler verirdi. arkadaşı mozart ile bazen viyana'da birlikte çalarlardı. daha sonra zaten ünlü olduğu londra'ya gitti ve senfonilerine devam etti. yıllar 1795'i gösterdiğinde viyana'ya geri döndü fakat 1800'lere doğru yaşlılığı ve sağlık durumu onu yıpratmaya başladı. artık beste yapamaz hale gelmişti. her ne kadar beste yapamayacak durumda olsa da müzik, zihninde durmuyordu. biyografisini yazan dies, 1806 yılında şunları yazmıştı:
"ı must have something to do—usually musical ideas are pursuing me, to the point of torture, ı cannot escape them, they stand like walls before me. ıf it's an allegro that pursues me, my pulse keeps beating faster, ı can get no sleep. ıf it's an adagio, then ı notice my pulse beating slowly. my imagination plays on me as if ı were a clavier."[q] haydn smiled, the blood rushed to his face, and he said "ı am really just a living clavier."
''yapacak bir şeyim olmalı, genellikle müzik fikirleri beni işkence noktasına kadar takip ediyor. onlardan kaçamıyorum, karşımda bir duvar gibi duruyorlar. eğer beni takip eden tempo hızlı ise nabzım daha hızlı atıyor; uyuyamıyorum. eğer tempo yavaş ise nabzım yavaş atıyor. hayal gücüm benimle bir klavyeymişim (müzik tuşları) gibi oynuyor.
haydn gülümsedi, yüzü kızarmıştı ve şöyle söyledi: ben sadece gerçekten yaşayan bir klavyeyim.''
26 mayıs 1809 yılında haydn, emperor's hymn'ı zevk içinde üç kez çaldı ve yere yığıldı. öleceği yere taşınan sanatçı 31 mayıs 1809'da, saat 12.40, 77 yaşında hayatını kaybetti.
"ı must have something to do—usually musical ideas are pursuing me, to the point of torture, ı cannot escape them, they stand like walls before me. ıf it's an allegro that pursues me, my pulse keeps beating faster, ı can get no sleep. ıf it's an adagio, then ı notice my pulse beating slowly. my imagination plays on me as if ı were a clavier."[q] haydn smiled, the blood rushed to his face, and he said "ı am really just a living clavier."
''yapacak bir şeyim olmalı, genellikle müzik fikirleri beni işkence noktasına kadar takip ediyor. onlardan kaçamıyorum, karşımda bir duvar gibi duruyorlar. eğer beni takip eden tempo hızlı ise nabzım daha hızlı atıyor; uyuyamıyorum. eğer tempo yavaş ise nabzım yavaş atıyor. hayal gücüm benimle bir klavyeymişim (müzik tuşları) gibi oynuyor.
haydn gülümsedi, yüzü kızarmıştı ve şöyle söyledi: ben sadece gerçekten yaşayan bir klavyeyim.''
26 mayıs 1809 yılında haydn, emperor's hymn'ı zevk içinde üç kez çaldı ve yere yığıldı. öleceği yere taşınan sanatçı 31 mayıs 1809'da, saat 12.40, 77 yaşında hayatını kaybetti.
devamını gör...
4.
konçertolarından biri squid game'de kullanılmıştır.
devamını gör...