kafamda bir tuhaflık

(bkz: orhan pamuk)'un bir dönem eleştirisini hissettirmekle beraber, istanbul'un farklı bir açıdan panoramik fotoğrafını çektiği eserdir. bedrettin dalan dönemi talan politikalarına, cumhuriyet dönemi iskan politikalarına da göndermeler bolca bulunmaktadır. şahsıma göre pamuk'un siyasi düşüncesini en çok işlediği romanlarındandır. doğrudur, yanlıştır tartışılır ama kurgu olarak enfes bir kitaptır. hemen her kitabında olduğu gibi bu eserinde de dil kullanımı yönünden türkçe'nin birçok yanlış ifadesine bolca rastlanır ve bunu bilinçli olarak yaptığı da göz önüne alındığı zaman çok sırıtmamaktadır. özetle, bir dönem eseridir; iyisiyle, kötüsüyle toplumu, inşaat sektörünün ne şekilde bugünlere geldiğini pasaj pasaj anlatan, kıymetli bir kitaptır.

nobel ödüllü,kurgu ve cümle mühendisi orhan pamuk'un altı yılda yazdığı ilk defa sıradan birinin hikayesini konu aldığı kitabı.sevilir

orhan pamuk kitapları bir bütündür.kitabin son cümlesini okuduğunuzda kitap biter.butun taşlar o zaman yerini bulur.diger yazarlar gibi hikaye örülerek ilerlemez,spiraldir.son cümlede en baştan geniş bir çember alır öyle anlamlandirirsiniz konuyu.neden bu özelliğinden bahsettim.cunku kitap tam da son cümleyi okuduğunuzda bitiyor.tum etki,çözüm son cümleye yüklenmiş.
o yüzden o bir kurgu ve cümle mühendisidir.

--- spoiler ---

sokaklarda pilav satan mevlut'un aşk ve anlam hikayesidir kafamda bir tuhaflık.

bir adamın kafasındaki tuhaflığı anlamlandırma çabası.

bir düğünde tek bir an göz göze geldiği kıza aşık olan, üç yıl o kız sanarak aslında kızın ablasına aşk mektupları yazan, bu durumu ancak kızı kacirdiktan sonra anlayan mevlut 'un hikayesi.

rayiha, kardeşinin gözleri düşünülerek yazılan mektupları kendine sanan; kendi hikayesinin bile figurani bir kadın.


hikaye o kadar dramatik ve o kadar dramatizmden uzak anlatılıyor ki orhan pamuk'a hayranliğiniz artıyor.

sahneyi düşünün:
üç yıldır biri size nasıl aşık olduğunu anlatan mektuplar yazıyor ve ilk karşılaşmanız:

rayiha:araç sokak lambalarının altından geçerken yüzünü gördüm.bana nasıl da şaşkınlıkla ve hayranlıkla bakıyordu.evet ben bu adamı seviyordum.

mevlüt: araç sokak lambalarının altından geçerken yüzünü gördüm.bu kız düğünde gördüğüm kız değildi.mektuplari bu kıza yazmamistim.

mevlut'ün gerçek aşkı kimdi?

üç yıl boyunca bir an göz göze gelip,hayalini kurarak aşk mektupları yazdığı semiha miydi?

yoksa üç yıl boyunca yazdığı o mektuplara cevap veren, onu sevmekten başka hiçbir hikayesi olmayan rayiha mıydı?

mevlut'ün kafasında taşıdığı tuhaflık bu sorunun cevabinda anlamlanacakti.

rayiha ile evlenmişti.
sevmisti de.
ama hep kafasında hep bir tuhaflık...
kader bu ya.
mevlüt semiha'yla da evlendi.

ama kafasındaki tuhaflık hiç geçmedi.

arayis,anlamlandırma çabası sürdü ve sonunda her şeyi anladı:

sehre,bir gün bile sokaklarını yalnız birakmadigi bu sokaklara, bir şey söylemek istese bu ne olurdu?

"ben bu alemde en çok rayiha'yı sevdim "

rayiha:üçüncü çocuğuna hamileyken öldü.eşinin oturduğu yerden kardeşinin aynadan yansımasını izlediğini fark etmişti.mektuplardaki güzel göz övgüsü ile kardeşinin güzel gözleri birleştiğinde her şeyi anlamıştı.


mevlut kafasındaki tuhaflığı belki çözdü ama rayiha bunu hiç bilmedi.
hep eksik sevildi.

--- spoiler ---

nobel edebiyat ödülü sahibi orhan pamuk'un 2014 yılında yayınlanan ve 60'lı yıllar ile 2012 arasında geçen romanı. romanın baş kahramanı mevlut. mesleği bozacılık. istanbul henüz boş iken babasının yanına yardım için istanbul'a gidiyor. o dönemlerde her gelen kendine bir arsa çeviriyor ve içine bir gecekondu yaparak sahibi oluyor. ardından muhtardan bir kağıt alıp ilerisi için de tapu sahibi olmayı garantiliyor. böyle bir dönemde yoğurtçuluk ve çeşitli sokak satıcıları yaparak babası ile tek göz bir evde yaşamaya çalışıyorlar. babası ile aynı zamanda istanbul'a gelen amcası ise daha iyi bir hayat yaşamaya başlıyor. çünkü inşaat ya resulullah diyen bir adamın yanında oğulları kendine yer ediniyor. büyük kuzeninin düğününde gördüğü bir genç kıza aşık olan mevlut'un bir kere gördüğü bir kıza üç yıl mektup yazması ve ona kavuştuğu zaman kandırıldığını ve devamında yaşananları anlatan bir roman. aşk yönü çok güzel anlatılırken kitapta en güzel anlatılan şeyin istanbul'un yaşadığı değişim olduğunu düşünüyorum. ve bu değişime tanık olan bir insanın yaşadığı psikolojik değişimler. mevlut kafasında bir tuhaflık olduğunu düşünüyor ama tuhaflık bence yaşadığımız ülkede ve istanbul'a bunu yapanlarda. çok sevdim ve sonunu da beğendim. orhan pamuk'un okuması kolay kitaplarından biri.

orhan pamuk un 2014 yılında cıkan romanı.
benim icin masumiyet muzesi nezhimde pamuk un birinci romanıysa kafamda bir tuhaflık ikinci romanıdır: