karakter aşınması

amerikalı sosyolog richard sennett'in ürettiği bir kavram olup, türkiye'de 2002 yılında ilk baskısı ayrıntı yayınları tarafından yayınlanan kitabın adıdır.
sennett'e göre yeni kapitalizmin ortaya çıkmasının temel nedeni bilgi teknolojisinin ekonominin kurallarını değiştirmesidir. karakter kendi arzularımıza ve diğer insanlarla aramızdaki ilişkilere yüklediğimiz etik değerken, yaşadığımız dünyayla bağlantısı çerçevesinde ise, kendimizde değerli bulduğumuz ve başkalarının değer vermesini beklediğimiz kişisel özelliklerimizdir. sennett karakterin uzun dönemli amaçlarla, sadakatle ve karşılıklı bağlarla ifade edilen bir kavram olduğunu belirtir ve geçici işlerle, iş güvencesinin eksikliğiyle, çalışma koşullarının sürekli değişmesiyle karakterize edilen yeni kapitalizmde artık uzun vadeli amaçlar söz konusu olmadığı için karakterin aşınmakta olduğunu savunur.

richard sennett, bugün iliklerimize kadar hissettiğimiz iş hayatını açık ve net anlatmış. bir tarafta en kısa sürede büyük kârlar elde etmeyi isteyen şirketler, diğer taraftan sahip olduğu becerileriyle o kârı yaratması beklenen çalışanlar, bireyler, personeller. hayatta kalma mücadelesinde toplumdan ve kendimizden kopuşumuz...

1. bölüm sürüklenme'den seçkiler:

"toplumun en altındakilerin serbestçe yararlanabileceği yegâne kaynak zamandır." s.14

"dünya adaletli bir yer olsaydı, saygı gören kişiler, gördükleri itibarın karşılığını aynı ölçüde geri verirdi." s.15

"insanların işyeri dışındaki duygusal yaşamlarını en fazla etkileyen olgu, yüksek teknoloji veri aktarımı, küresel hisse senedi piyasası veya serbest ticaretten ziyade yeni kapitalizmin zamansal boyutudur. uzun vade yok sloganı aile ilişkilerine aktarıldığında, bırak git, kendini adama, fedakârlıkta bulunma anlamına gelir." s.25

"hep kısa vadede yaşayan bir toplumda uzun vadeli hedefler nasıl güdülebilir? kalıcı toplumsal ilişkiler nasıl sürdürülebilir? kısa epizotlardan ve fragmanlardan oluşan bir toplumda, kişi nasıl bir kimlik anlatısı ve yaşamöyküsü geliştirilebilir? yeni ekonomi, zaman içinde oradan oraya, bir işten diğerine sürüklenen yaşantılardan besleniyor." s.26

"15. yüzyılın sonunda şair thomas hoccleve the regiment of princes'te (kralların yönetimi) nereye kayboldu bu dünyanın istikrarı? diye sorar. homeros'ta ya da eski ahit'teki yeremya kitabında da duyduğumuz bir haykırıştır bu. insanlar kendi yaşamlarının savaş veya açlık gibi felaketlerle aniden değişeceğini ve hayatta kalmak için doğaçlama yaşamak zorunda kalacaklarını biliyorlardı.
...
ancak bugünkü belirsizliğin garip yönü, bunun hiçbir korkunç tarihi felaket olmadan var olmasıdır; belirsizlik güçlü kapitalizmin gündelik işleyişine sinmiştir." s.31-32

amerikalı sosyolog ve yazar richard sennett imzalı 192 sayfalık eser olup kapitalizmden,
kapitalizmin insanın hayatını ve alışkanlıklarını, karakterini değiştirmesinden, hatta para kazanmak zorunda bırakılıp robotlaştırmak suretiyle karakterini aşındırmasından bahsettiği söylenebilir.