1.
ingilizcesi: antlion
myrmeleontidae familyasından 2000 civarı türü olan böcek ailesidir. benim rastladıklarım hep aynı gibiydi ama demek ki dünyanın çeşitli yerlerinde farklı birçok türü var. genelde tropik veya işte sıcak/ılıman iklimi olan coğrafyalarda olurlarmış ama soğuk iklimli yerlerde barınabilen türleri de yok değilmiş. myrmeleon formicarius, en bilinen türüymüş bunların ve kuzey amerika ile avrupa'da bunlara rastlanırken ingiltere'de rastlanmazmış ve yazları yetişkinliğe erişirmiş bu tür.
larva hallerinin avcılık tarzı büyük ilgi çeker, hatta antik/klasik zamanların literatürüne de girmişler bu haseple ve karınca vb. hayvanlarla beslendiklerindendir herhalde bu isim konmuştur bunlara. larvalıktan çıktıktan sonra kısa süre, kız böcekleri ve yusufçuklara benzer bir formda takılırlar, genelde geceleri uçarak. bu uçan halleriyle beslenemedikleri için larva iken çok iyi beslenmeleri gerekir. larva iken tükettikleri karınca vb. canlıların ise kuru derilerini çukurdan dışarı atarlar. biz de öyle kurumuş karıncalar falan görürdük bunların tuzak yuvalarının çevresinde. avlanma yöntemleri gereğince avları belirsiz/kaotik aralıklarla geldiğinden metabolizmaları yavaş çalışırmış ve uzun süreler (aylarca) beslenmeden de hayatta kalabilirlermiş. yaşam döngüleri birkaç sene sürebilirmiş ve çok iyi beslenirlerse daha hızlı yetişkin olurlarmış. soğuk iklimlerdeki türleri kışın çok soğuklarda derinlere inip hareketsizce beklermiş.
yukarıdaki bilgilerde wikipedia ve britannica'dan yararlandım. şimdi kişisel gözlem ve deneyimlerimle şekillenen kısmı gelsin yazının.
söke'de en çok "oynadığım" hayvandı. ince kumlarda çukurlar oluşturur ve buralara düşen karıncaları ağız kıskacıyla yakalar, çukurun çeperlerine şimşek hızında çarpa çarpa sersemletir ve sonra kuma çekip afiyetle yer. yalnız yakalaması zordu bunları. öncelikle zaten çukurun hemen çevresinde avlarını beklemezler ki çukurdaki bombeli hareketlenmeler tuzak sahibinin kumun derinliklerinden gelmekte olduğunun habercisidir. ince bir otla falan sanki karınca düşmüş gibi tuzak çukurunun iç yüzeyine ince dokunuşlar yaparsanız yarısı falan buna kanmaz. hadi kandı diyelim, yüzeye ağız kıskacını çıkarmadan önce duruma uyanıp kumun derinliklerine hızlıca kaçabilir, hadi kıskacını da çıkardı, siz yakalamak için kumu avuçlarken hızla gene kaçabilir. özellikle irileri çok çeviktir ve kum içinde çok hızlı ilerleyebilirler. etrafta karınca varsa onu yem olarak kullanıp yakalaması daha kolaydır ama gene de kimisi sizin varlığınızı bir şekilde sezebilir. bir keresinde bir tanesini saksıda besleyelim dedik ama olmadı. bir daha da denemedik.
peki biz bunlarla nasıl oynardık... valla karınca yuvalarının yanına kum yığardık ve karıncaaslanını karıncalara atardık ama kumun hemen yanında. ya karıncalar galip gelirdi ve bunu yuvalarına götürürlerdi ve sonra yerlerdi herhalde ya da karıncaaslanı, birkaç karınca bunu ısırırken kumun içine kaçmayı başarabilirdi. daha önce sözlükte itiraf etmiştim sanırım; çocukken böcek ve benzeri hayvanlara karşı direkt sadisttim. (bkz: çocuk sadizmi)
güllübahçe'de de böyle koni biçiminde çukurlar görünce sevinmiştik ama onların içinden sarı, ince ve küçük kurtlar çıkıyordu ve o hayvancıklar nasıl avlanabiliyordu diye merak etmiştik...
aslında karıncaaslanı, büyüyünce yazının da başlarında dediğim gibi kızböceği benzeri bir şey olur ki biz bunu çocukken bilmezdik; bu bilgiyi öğrenince dumur olmuştuk. yani karıncaaslanı diye bildiğimiz şey aslında bir tül kanatlının larva haliymiş. aşağı iki evresinin fotolarını bırakıyorum.
myrmeleontidae familyasından 2000 civarı türü olan böcek ailesidir. benim rastladıklarım hep aynı gibiydi ama demek ki dünyanın çeşitli yerlerinde farklı birçok türü var. genelde tropik veya işte sıcak/ılıman iklimi olan coğrafyalarda olurlarmış ama soğuk iklimli yerlerde barınabilen türleri de yok değilmiş. myrmeleon formicarius, en bilinen türüymüş bunların ve kuzey amerika ile avrupa'da bunlara rastlanırken ingiltere'de rastlanmazmış ve yazları yetişkinliğe erişirmiş bu tür.
larva hallerinin avcılık tarzı büyük ilgi çeker, hatta antik/klasik zamanların literatürüne de girmişler bu haseple ve karınca vb. hayvanlarla beslendiklerindendir herhalde bu isim konmuştur bunlara. larvalıktan çıktıktan sonra kısa süre, kız böcekleri ve yusufçuklara benzer bir formda takılırlar, genelde geceleri uçarak. bu uçan halleriyle beslenemedikleri için larva iken çok iyi beslenmeleri gerekir. larva iken tükettikleri karınca vb. canlıların ise kuru derilerini çukurdan dışarı atarlar. biz de öyle kurumuş karıncalar falan görürdük bunların tuzak yuvalarının çevresinde. avlanma yöntemleri gereğince avları belirsiz/kaotik aralıklarla geldiğinden metabolizmaları yavaş çalışırmış ve uzun süreler (aylarca) beslenmeden de hayatta kalabilirlermiş. yaşam döngüleri birkaç sene sürebilirmiş ve çok iyi beslenirlerse daha hızlı yetişkin olurlarmış. soğuk iklimlerdeki türleri kışın çok soğuklarda derinlere inip hareketsizce beklermiş.
yukarıdaki bilgilerde wikipedia ve britannica'dan yararlandım. şimdi kişisel gözlem ve deneyimlerimle şekillenen kısmı gelsin yazının.
söke'de en çok "oynadığım" hayvandı. ince kumlarda çukurlar oluşturur ve buralara düşen karıncaları ağız kıskacıyla yakalar, çukurun çeperlerine şimşek hızında çarpa çarpa sersemletir ve sonra kuma çekip afiyetle yer. yalnız yakalaması zordu bunları. öncelikle zaten çukurun hemen çevresinde avlarını beklemezler ki çukurdaki bombeli hareketlenmeler tuzak sahibinin kumun derinliklerinden gelmekte olduğunun habercisidir. ince bir otla falan sanki karınca düşmüş gibi tuzak çukurunun iç yüzeyine ince dokunuşlar yaparsanız yarısı falan buna kanmaz. hadi kandı diyelim, yüzeye ağız kıskacını çıkarmadan önce duruma uyanıp kumun derinliklerine hızlıca kaçabilir, hadi kıskacını da çıkardı, siz yakalamak için kumu avuçlarken hızla gene kaçabilir. özellikle irileri çok çeviktir ve kum içinde çok hızlı ilerleyebilirler. etrafta karınca varsa onu yem olarak kullanıp yakalaması daha kolaydır ama gene de kimisi sizin varlığınızı bir şekilde sezebilir. bir keresinde bir tanesini saksıda besleyelim dedik ama olmadı. bir daha da denemedik.
peki biz bunlarla nasıl oynardık... valla karınca yuvalarının yanına kum yığardık ve karıncaaslanını karıncalara atardık ama kumun hemen yanında. ya karıncalar galip gelirdi ve bunu yuvalarına götürürlerdi ve sonra yerlerdi herhalde ya da karıncaaslanı, birkaç karınca bunu ısırırken kumun içine kaçmayı başarabilirdi. daha önce sözlükte itiraf etmiştim sanırım; çocukken böcek ve benzeri hayvanlara karşı direkt sadisttim. (bkz: çocuk sadizmi)
güllübahçe'de de böyle koni biçiminde çukurlar görünce sevinmiştik ama onların içinden sarı, ince ve küçük kurtlar çıkıyordu ve o hayvancıklar nasıl avlanabiliyordu diye merak etmiştik...
aslında karıncaaslanı, büyüyünce yazının da başlarında dediğim gibi kızböceği benzeri bir şey olur ki biz bunu çocukken bilmezdik; bu bilgiyi öğrenince dumur olmuştuk. yani karıncaaslanı diye bildiğimiz şey aslında bir tül kanatlının larva haliymiş. aşağı iki evresinin fotolarını bırakıyorum.
devamını gör...
2.
gerçek hayatta hiç karşılaşmadığım, yalnızca ansiklopedilerde ve belgesellerde fotoğraf ve görüntüsüne rastladığım, karıncayiyen ve pangolinden başka karınca düşmanı bir canlı. tırtıldan sonraki aşama nasıl kelebekse, bunun sonraki aşaması da helikopter böceği oluyormuş, çok ilginç.
devamını gör...