malazgirt bir islam zaferi midir sorunsalı

kısmen ve dolaylı olarak evet, lakin dönemin şartlarına baktığımızda "hayır".

malazgirt meydan muharebesinde hiçbir baskın dini ekolün varlığından söz edemeyiz. bunun sebebi, malazgirt savaşını yürüten türk ordusunun büyük çoğunluğunun müslüman değil tengrici türklerden oluşmasıdır. zira selçuk bey islam dinini kabul ettiğinde, oğuz türklerinin neredeyse tamamı tengricilik dinine mensuptu. selçuk bey, islam dinine girerek aslında oğuz yabgu devleti'ne baş kaldırma bahanesi yaratmıştır.

"ben artık müslüman oldum, müslüman kafire vergi vermez" diyerek yabguya isyan etmiş, bölgedeki islam emirliklerinin siyasi ve maddi desteğini almıştır. burada bana "selçuk bey sırf menfaati için müslümanım demişti" demek düşmez. kimsenin kalbinin içini bilemeyiz. lakin şu bir gerçek ki selçuk bey her ne kadar diğer oğuzlara müslüman olmaları için bir örnek teşkil etmişse de o devirdeki lojistik ve iletişimsel imkansızlıklardan ötürü ne islama geçişler bugünkü kadar seri olmuştur ne de müslüman olanlar hakikaten müslüman olabilmiştir. askeri elitler çok hızlı bir şekilde dine uyum sağlasa da görece daha eğitimsiz olan ve haliyle atalarından kalan inançları devam ettiren kesim ağırlıklıdır. dolayısıyla malazgirt boylarındaki selçuklu ordusu bu şekildedir.

lakin ben bir bahis daha açmak istiyorum müsaadenizle. bu da nedir biliyor musunuz, normalde doğu roma imparatorluğu için paralı askerlik yapan fakat malazgirt savaşı sırasında karşıdaki ordunun türk olduğunu öğrenince selçuklu saflarına katılan peçenekler ve uzlar. bakınız bunlar da avrupada ikamet eden göçebe türk boylarıdır ve bunların çoğunluğu avrupa etkisiyle hristiyanlaşmıştır, bir kısmı da tengricidir. lakin bunlar iman ettikleri ortodoks kilisesine sırt çevirip, damarlarında akan kanın sesini dinlemiş ve soydaşlarının yardımına koşmuşlardır.

burada ben şunu demek istiyorum. malazgirt savaşı, dini ne olursa olsun tüm türklerin ortak bir akılla ve yürekle hareket ettiği bir savaştır. bu yüzden ben buna bir islam zaferi diyemem, türk zaferi derim. ben türklerin dinlerinden bağımsız, milli şuur zemininde beraber hareket edebileceğini savunurken işte bu savaşı örnek gösteririm. yazımın başında dolaylı olarak islamın zaferiyle sonuçlandığını ifade etmiştim, çünkü tabii neticede türklerin anadoluyu fethiyle doğudan anadoluya sayısız imam ve din adamı göçmüş, 4 ila 7 asır sonra bu topraklarda hakim din islam haline gelmiştir.

bir başka yazımda, osmanlı dönemindeki tengrici kesimden söz açmayı umuyorum. vesselam.