1.
batı avrupa'nın dini yönden kaderini değiştiren savaş. 732 yılında yaşanmıştır, savaşan taraflar franklar ve emeviler'dir. emeviler muaviye'nin akıl oyunları ile islam devleti'nin başına geçmiş, devleti bir cumhuriyetten monarşiye çevirmişlerdi. yaklaşık 70 senedir hükmettikleri bölgelerde pek iyi bir yönetim sergiledikleri söylenemezdi ancak fetih odaklı siyasetleri sayesinde devletin sınırlarını, özellikle de batıda, epeyce genişletmişlerdi. 700'lerde bu genişleme atlas okyanusu'na varılması ile son buldu, yeni rotanın ise karşı kıyı yani iberya olacağı kesindi.
iberya'da ise bölgeye kavimler göçü ile gelen vizigotlar'ın kurduğu krallık hükmetmekteydi ancak kötü bir yönetimi olan kraldan* halk hazzetmiyordu. bu karışıklık ortamı, müslümanlar'ın aradığı şeydi. 711'de tarık bin ziyad komutasındaki müslüman orduları iberya'ya çıktılar*. yaşanan kadiks muharebesi'ni müslümanlar kazandı, bölge tamamen emevi kontrolüne geçti. bazı vizigot soylular kuzeye çekilip asturyas krallığı'nı kurdular.
emeviler bölgeyi fethedip bir sistem ve düzen getirdikten sonra yeni bir rota* belirlediler, burası avrupa'nın daha da içleriydi. amaç kuzeydeki frank topraklarını ele geçirmekti. buradaki krallık ise vizigotlar'a nispeten daha güçlü olan frank krallığı idi, charles martel tarafından yönetilen krallık doğudan tengrist avarlar ve pagan cermenler, güneyden müslüman araplar, kuzeyden ise pagan vikingler'in istila ve işgalleriyle en kötü günlerini yaşayan avrupa'nın son güçlü krallığıydı. emeviler ise bu yeni düşmanlarını vizigotlar ile bir tutma hatasına düştüler.
uzunca bir süre bölge sık sık akın yaptıkları bir bölge oldu. bu akınların birinde ülkenin epeyce içlerine sokulmuş ve ikmal hatlarından kopmuş arap orduları charles martel ve ordusu ile aniden karşılaştı. martel'in amacı bu tip bir karşılaşma ile ani savaştı, bir bozgun ile akınları tamamen kesmeyi amaçladı. yine de araplar ile franklar'ın sayısı eşit kadardı, yani emevi ordusu komutanı abdurrahman el-gefiki geri çekilmeyi tercih etse franklar engel olamazdı. kendine ve ordusuna çok güvenen komutan ise hücum etmeyi tercih etti, savaş ise frank galibiyeti ile sona erdi. araplar bozguna uğradılar, büyük kayıplar verdiler ve geri çekildiler.
savaşın araplar açısından en önemli sonucu bu bozgun ile akınlarının tamamen kesilmesi oldu ancak araplar iberya'ya, daha doğrusu kendi verdikleri isimle endülüs'e yaklaşık 800 sene daha hükmettiler. kendi içlerindeki güçleri 1000'li yıllara dek eksilmeden sürdü, bu tarihten itibaren iç çekişmeler ve kuzeydeki ispanyol krallıkların güçlenmeleriyle toprak kayıpları başladı ve 1492'de tamamen iberya'dan atıldılar. şu an ispanya'da ciddi bir müslüman-arap azınlığın bulunmama sebebi, ispanyol krallıkların endülüs emevileri'nden aldığı topraklardaki müslümanlar'ı güneye sürmelerinden ya da katletmelerinden kaynaklıdır. 1492'den sonra bölgede hiç müslüman toprağı kalmayınca gidecek yeri kalmayan ahaliyi osmanlı devleti kabul etmiştir*.
savaşın franklar açısından en önemli sonucu ise güçlerine güç katmaları ile iyice yükselmeleri, nihayetinde martel'in torunu charlemagne döneminde* avrupa'nın yeni imparatorluğu olmalarını sağladı. imparatorluk döneminde charlemagne yani şarlman avarlar'ı durdurdu, müslümanlar ile ilişkiler kurdu ve cermenler'i denetim altına aldı.
savaşın avrupa açısından önemi ise dini yöndendir. frank krallığı'nın tıpkı vizigotlar'ın yaşadığı gibi bir savaş ile ordusunu kaybedip tarihe gömülmesi, tüm avrupa'yı müslüman-arap akınlarına açabilirdi. kendileri avrupa'daki son güçlü hristiyan devletti, bunun da ortadan kalkması müslümanlar'a direnebilecek herhangi bir gücün olmamasını sağlayacak, italya'yı tamamen müslümanlar'a açacak ve zaman içinde hristiyanlık'ı benimseyen pagan cermenler'in ve tengrist avarlar'ın* hristiyan değil müslüman olma ihtimalleri doğacaktı. kısacası katolik mezhebinin şu an çok daha az inanana sahip olmasına ve batı avrupa'daki pek çok halk ile devletin müslüman olmasına sebep olacaktı. aynı şekilde çoğu halkın arap kültüründen etkilenmesine, özellikle de frank ve vizigotlar'ın araplaşmasına sebep olacaktı* doğu avrupa'da ise bizans egemenliğinden dolayı aynı şeyleri söylemek pek mümkün değil, osmanlı ve selçuklu'ya dek ortodokslar'ı tehdit eden bir güç oluşmadı.
iberya'da ise bölgeye kavimler göçü ile gelen vizigotlar'ın kurduğu krallık hükmetmekteydi ancak kötü bir yönetimi olan kraldan* halk hazzetmiyordu. bu karışıklık ortamı, müslümanlar'ın aradığı şeydi. 711'de tarık bin ziyad komutasındaki müslüman orduları iberya'ya çıktılar*. yaşanan kadiks muharebesi'ni müslümanlar kazandı, bölge tamamen emevi kontrolüne geçti. bazı vizigot soylular kuzeye çekilip asturyas krallığı'nı kurdular.
emeviler bölgeyi fethedip bir sistem ve düzen getirdikten sonra yeni bir rota* belirlediler, burası avrupa'nın daha da içleriydi. amaç kuzeydeki frank topraklarını ele geçirmekti. buradaki krallık ise vizigotlar'a nispeten daha güçlü olan frank krallığı idi, charles martel tarafından yönetilen krallık doğudan tengrist avarlar ve pagan cermenler, güneyden müslüman araplar, kuzeyden ise pagan vikingler'in istila ve işgalleriyle en kötü günlerini yaşayan avrupa'nın son güçlü krallığıydı. emeviler ise bu yeni düşmanlarını vizigotlar ile bir tutma hatasına düştüler.
uzunca bir süre bölge sık sık akın yaptıkları bir bölge oldu. bu akınların birinde ülkenin epeyce içlerine sokulmuş ve ikmal hatlarından kopmuş arap orduları charles martel ve ordusu ile aniden karşılaştı. martel'in amacı bu tip bir karşılaşma ile ani savaştı, bir bozgun ile akınları tamamen kesmeyi amaçladı. yine de araplar ile franklar'ın sayısı eşit kadardı, yani emevi ordusu komutanı abdurrahman el-gefiki geri çekilmeyi tercih etse franklar engel olamazdı. kendine ve ordusuna çok güvenen komutan ise hücum etmeyi tercih etti, savaş ise frank galibiyeti ile sona erdi. araplar bozguna uğradılar, büyük kayıplar verdiler ve geri çekildiler.
savaşın araplar açısından en önemli sonucu bu bozgun ile akınlarının tamamen kesilmesi oldu ancak araplar iberya'ya, daha doğrusu kendi verdikleri isimle endülüs'e yaklaşık 800 sene daha hükmettiler. kendi içlerindeki güçleri 1000'li yıllara dek eksilmeden sürdü, bu tarihten itibaren iç çekişmeler ve kuzeydeki ispanyol krallıkların güçlenmeleriyle toprak kayıpları başladı ve 1492'de tamamen iberya'dan atıldılar. şu an ispanya'da ciddi bir müslüman-arap azınlığın bulunmama sebebi, ispanyol krallıkların endülüs emevileri'nden aldığı topraklardaki müslümanlar'ı güneye sürmelerinden ya da katletmelerinden kaynaklıdır. 1492'den sonra bölgede hiç müslüman toprağı kalmayınca gidecek yeri kalmayan ahaliyi osmanlı devleti kabul etmiştir*.
savaşın franklar açısından en önemli sonucu ise güçlerine güç katmaları ile iyice yükselmeleri, nihayetinde martel'in torunu charlemagne döneminde* avrupa'nın yeni imparatorluğu olmalarını sağladı. imparatorluk döneminde charlemagne yani şarlman avarlar'ı durdurdu, müslümanlar ile ilişkiler kurdu ve cermenler'i denetim altına aldı.
savaşın avrupa açısından önemi ise dini yöndendir. frank krallığı'nın tıpkı vizigotlar'ın yaşadığı gibi bir savaş ile ordusunu kaybedip tarihe gömülmesi, tüm avrupa'yı müslüman-arap akınlarına açabilirdi. kendileri avrupa'daki son güçlü hristiyan devletti, bunun da ortadan kalkması müslümanlar'a direnebilecek herhangi bir gücün olmamasını sağlayacak, italya'yı tamamen müslümanlar'a açacak ve zaman içinde hristiyanlık'ı benimseyen pagan cermenler'in ve tengrist avarlar'ın* hristiyan değil müslüman olma ihtimalleri doğacaktı. kısacası katolik mezhebinin şu an çok daha az inanana sahip olmasına ve batı avrupa'daki pek çok halk ile devletin müslüman olmasına sebep olacaktı. aynı şekilde çoğu halkın arap kültüründen etkilenmesine, özellikle de frank ve vizigotlar'ın araplaşmasına sebep olacaktı* doğu avrupa'da ise bizans egemenliğinden dolayı aynı şeyleri söylemek pek mümkün değil, osmanlı ve selçuklu'ya dek ortodokslar'ı tehdit eden bir güç oluşmadı.
devamını gör...
2.
puvatya muharebesi'nde emevi ordusu, arap çoğunluk olmasına rağmen orduda sadece araplar yoktu, bunu yanında berberiler de vardı. bilindiği üzere 711'de vizigot kırallığı'nı yıkan tarık bin ziyad, aslen bir berberidir. yine aynı şekilde, murabıtlar da berberi hanedanıdır. puvatya savaşı'nı emevi arapları, frank kıralı charles martel'e karşı kaybetmiştir.
devamını gör...