solipsizm

tekbencilik anlayışı. 'kendi' dışındaki tüm varlıkları kendi'ne bağlama bir açıdan da... bazı yorumlarda işin içine descartes'ı karıştıranlar olur berkeley ile düşüncelerinde/aralarında bir yakınlık olsa da aynı düzlemde oldukları söylenemez, sadece benzer düzlemdeler diyebiliriz. george berkeley'in kitabını tanıtırken de verdiğim örnekte olduğu gibi descartes -düşünüyorum öyleyse varım- derken; berkeley -düşünüyorum öyleyse varsınız- der. berkeley'nin anlayışında kendinden bağımsız olan tüm varlıkların varlık sebebini kendi varlığına bağlama durumu söz konusudur.

ergen egosantrizminin yetişkinliğe kadar ilerlemiş halidir.

sadece bireysel ‘ben’liğin varlığını kabul eden idealizm türü. varlığı düşünceye indirgeyen idealizm zorunlu olarak tekbenciliğe varır. her şey düşüncemizde varsa ve düşüncemiz dışında bir nesnel gerçeklik yok ise, gerçek olan sadece bizim varlığımız demekten başka çıkar yol yoktur. öteki insanlar sadece benim düşüncemde vardır öyleyse tek gerçek benim demektir.
george berkeley bu düşünce sisteminin babasıdır. duyularımızla algıladıklarımızın uzamsal gerçekliği yansıtmadığını belirtir ve şöyle bir örnekle savını açıklar;
elini masaya vurduğunda ki hissettiğin acı ile, rüyanda vurduğunda hissettiğin acıya birbirine benziyorsa, duyularımızla algıladıklarımızın nasıl uzamsal gerçekliği yansıttığını söyleyebilirsin der.
berkeley tanrının varlığı konusunu ise şöyle açıklar;
ben algılamıyorsam o nesne yoktur diyemem, zira bunu deneyim yolu ile biliyoruz. o halde o madde başka bir zihinde biliniyor. bu zihinler ölümlü – sonlu olduğuna göre bunu kavrayacak ve düzenleyecek nihai bir zihne ihtiyaç vardır ki buda tanrıdır. nesneler onun zihninde vardır.
solipsizmin değillenebilmesi mantıken imkansızdır, çünkü kimse kendi zihninin dışına çıkamaz.

çok güzel bir death note müziğidir.

çok güzel bir hikayede çok kısa ve öz biçimde işlenen felsefe.

alıntı:
solipsist / fredrıc brown

hayır yalan söylemiyorum; adamın adı gerçekten de walter b. yehova'ydı. walter hayatı boyunca bir 'solipsist' olarak yaşadı. eğer duymadıysanız hemen açıklayayım: solipsist demek, var olan yegâne şeyi kendisi sanan, diğer insanların ve tüm evrenin yalnızca kendi zihninde vücut bulduğuna ve onları zihninde canlandırmayı kestiği anda hepsinin yok olacağına inanan insan demektir.

günlerden bir gün walter b. yehova uygulamalı bir solipsist oldu. aynı hafta içinde karısı başka bir adamla kaçmış, gümrük memurluğundan atılmış ve yoluna çıkan bir kara kediyi kovalamaya çalışırken bacağını kırmıştı.

ve walter, hastane yatağında yatarken bütün herşeyi sona erdirmeye karar verdi.

pencereden yıldızlara bakarken hepsinin yok olmasını istedi ve tüm yıldızlar bir anda yok oldu. sonra bütün insanların yok olmasını istedi ve hastane, bir hastane için bile aşırı sakin bir hâle geldi. insanları dünyanın yok oluşu izledi ve walter kendini bir boşlukta buldu. bedeninden de kolayca kurtuldu. ardından son adıma geldi sıra: kendi varlığını yok edecekti.

hiç bir şey olmadı.

düşündü: "çok tuhaf; solipsizmin de bir sınırı var mıdır acaba?"

bir ses yanıt verdi buna: "evet."

walter b. yehova sordu: "sen de kimsin?"

"senin az önce yok ettiğin evreni yaratan benim. artık yerimi sen alıyorsun." derin bir iç çekilmesi duyuldu. "şimdi kendi varlığımı yok etmem ve huzura kavuşmam mümkün olabilecek. işleri sana devrediyorum."

"peki ben nasıl yok olacağım? sen de biliyorsun ki benim tüm çabam yok olmak için."

ses yanıt verdi: "evet, biliyorum. benim yaptığımı yapman gerekiyor. önce bir evren yarat. sonra yarattığın evrendeki biri senin düşündüğün gibi düşünene kadar bekle. bundan sonra emekli olup işleri ona devredebilirsin. haydi şimdi hoşçakal."

ve ses sustu.

walter b. yehova artık boşlukta yapayalnızdı ve yapabileceği bir tek şey vardı: evreni ve yeryüzünü yarattı.

bu onun yedi gününü aldı.

herkesin aklını kurcalayan konu. ya tek gerçek bensem?

tekbenciliğin amacı, bilinçlerin hiç bir şeyde var olmadığıdır

tekbencilik

ben felsefesi olarak bilinen kavram.
kuramsal bencillik olarak da adlandırılır.
buna göre bilinç içerikleriyle birlikte öznel ben varlık olarak kabul edilen tek gerçekliktir.

bir ben var benden içeri gibi bir şey.

her şeyi kendisine indirgediği için kuramsal bencillik olarak bilinen metafizik form olup salt tek gerçekliğin özne olduğunu savunur.

arasıra içine düştüğüm acaayyyip bir kuyu. kafayı boş bırakınca böyle maraz çıkarıyor. çalış köpek.

toplum olarak benimsediğimiz ideoloji