sözdebilim

bilimsel çıkış noktaları kullanılarak ileri sürülen ancak kendisi bilimsel olmaktan uzak olan iddia.

terimin orijinali pseudoscience. latince olan pseudo (sahte) ve scientia (bilgi) kelimelerinin birleşmesiyle ortaya çıkmış.

genellikle kötü niyetli kişilerce, bilimsel destek olmaksızın ortaya atılan fikirlerden oluşur. daha doğrusu, yukarıda da dediğim gibi, bilimin kullandığı bazı kanıtları kullanmak suretiyle ortaya atılır ama fikrin tamamı bilimsel olmaktan ve kanıtlanmaktan uzaktır. ancak yine de öne süren kişiler tarafından bilimsel olduğu iddia edilir. altında genellikle ticari bir amaç yatar. kuantum düşünce, astroloji, alternatif tıp, düz dünya iddiası türünden bazı kavramlar bu grubun en bilinen örnekleridir.

kadir mısıroğlu ya da yavuz bahadıroğlu'nun sözde tarihçilikleri de pek tabii örnek gösterilebilir buna. tarih gayet de bir bilimse; örneğin, herhangi bir savaşın kazanılmasını sergilenen stratejik üstünlükten çok askerlerin namaz kılmasına ya da içlerindeki allah aşkına bağlamak, düpedüz sözdebilim örneği sayılsa gerek.

bir de kendilerine "araştırmacı tarihçi", "tarihçi yazar" falan diyorlar ya, bitiyorum. diğer ve esas tarihçiler araştırma yapmıyorlar, yazmıyorlar sanki. kendilerini kanıtlamak istemekten kaynaklanan bir kompleks herhalde, "öz hakiki tarihçilik" gibi.

pseudoscience olarak bilinen sahte bilim, bilimsel yöntemleri kullanma iddiasında olmasına rağmen, test edilemezliği sebebiyle tefe konmuştur. bilimde pozitivist anlayış(bkz: viyanacı abiler, carnap,hempel, neurath, hahn vs) ve beraberindeki popperyen yanlışlamacılığın bi üretimi olan metafizikten arınmış bilim anlayışının ortaya koyduğu sahte bi ayrımdır bu. bilim otoritelerinin, sahte bilimi ve pozitif bilimi birbirinde ayırabilmek için araya çektikleri set tamamıyla “sahte”dir. araya çekilen set olarak yanlışlamacılık- pozitif bilimlerin denetlendiği yöntem-iddiaya göre sahte bilimleri denetleyemez imiş. sanki pozitif bilimleri çok iyi denetleyebiliyomuş gibi. bilimin önce kendi içindeki kavramsal sınırlarını belirlemesi ve konvansiyonel olmayan tanımlarını netleştirmesi gerekir. olması gerek bu iken, her defasında otoritesini kullanıp, belirsiz sınırlarıyla diğer disiplinlere sınır çekmeye çalışır. kendilerini esefle kınıyoruz.

(bkz: pseudoscience)

sahtebilim olarak da bilinen, doğrulanabilirlik standartı taşımayan iddialara verilen ad. örnek verecek olursak, simya bir sözdebilimdir. astroloji bir sözdebilimdir. kehanetler de sözdebilim olarak kabul edilir. akıllı tasarım da (her ne kadar ben de inansam bile) bir sözdebilimdir. alternatif tıp bir sözdebilimdir. hiv'in aids'e neden olduğunu reddetmek bir sözdebilimciliktir. oyuk dünya teorisi de bir sözdebilimdir. apiterapi de bir sözdebilimdir. düz dünya teorisi de sözdebilime dahildir. ezoterik enerji de bir sözdebilimdir. astral seyahat sözdebilimdir. parapsikoloji sözdebilimdir.

(bkz: demonoloji)