yazar: aziz nesin
yıl: 1976
türk edebiyatında düğün-dernek vb. şölen ve sevinçli olaylar hakkında yazılan yazılara surnâme denirken aziz nesin'in surnâme'sinde olay halka açık bir idam cezasıdır. aziz nesin, ana karakter berber hayri ekseninde suç ve idam gibi kavramları irdelerken alt metinde toplumdaki bazı kurumları mizahi bir dille eleştiriyor.
yıl: 1976
türk edebiyatında düğün-dernek vb. şölen ve sevinçli olaylar hakkında yazılan yazılara surnâme denirken aziz nesin'in surnâme'sinde olay halka açık bir idam cezasıdır. aziz nesin, ana karakter berber hayri ekseninde suç ve idam gibi kavramları irdelerken alt metinde toplumdaki bazı kurumları mizahi bir dille eleştiriyor.
öne çıkanlar | diğer yorumlar
başlık "mahlassızım" tarafından 05.12.2020 20:50 tarihinde açılmıştır.
1.
surname, osmanlılar döneminde evlenme, düğün-dernek, sünnet gibi sevinçli olaylar dolayısıyla halkın toplanmasını, birkaç gün süren şölenleri, renkli törenleri anlatan kitaplardır. aziz nesin bu surnameyi yazarken taşlama yapmış ve kitabında düğün yerine 1970 lerde asılan son kişilerden biri olan berber hayri'den bahsetmiş. onun hapse girişinden, yerinin değişilmesinden, hapishane günlerinden ve en sonunda idam gününden bahsetmiş. aziz nesin ülkenin o dönemdeki çarpıklığını, saçmalıklarını çok güzel açıklamış.
devamını gör...
2.
6 yaşında ki erkek çocuğunun ırzına geçip boğarak öldüren ve suçunun bedeli olarak idam cezasına çarptırılan berber hayri’nin bir şölen eşliğinde idam edilişinin hikayesini anlatır. cezaevinde ki çarpık düzeni mahkumları, insanları suça iten etkenleri anlatırken toplumsal olaylara değiniyor. tabii bunu yer yer kara mizahla yapıyor. yani ağlanacak halimize güldürüyor, güldürürken düşündürüyor ince ince dokundurmalar yapıyor.
kitap berber hayri’nin hikayesi ama aziz nesin’in kitapta asıl irdelediği sürekli değişim ve idam cezası. cezaevine ilk giren berber hayri’nin halkın önünde idam edilene kadar geçen sürede gösterdiği değişim gibi.
berber hayri’nin son sözleri ;
‘’sonsuz değişime inanıyorum ben , dedi, her şey ama her şey durmadan değişiyor’’
''bende değiştim. değişiyorum da… dört yıl önce ağır suç işlemiştim, suçluydum. ama dört yılda o denli çok değiştim ki, başka bir hayri oldum , başka insan oldum. o suçu işleyen insan ben değilim artık. siz suçlu diye bambaşka bir insanı, bambaşka bir hayri’yi asıyorsunuz, tam bambaşka bir insan olduğum zaman..''
kitapta en sevdiğim sözlerden biri de ;
"tartı çekmez suçlarımız, yer götürmez günahlarımız var."
aziz nesin okuyun lütfen !!!
kitap berber hayri’nin hikayesi ama aziz nesin’in kitapta asıl irdelediği sürekli değişim ve idam cezası. cezaevine ilk giren berber hayri’nin halkın önünde idam edilene kadar geçen sürede gösterdiği değişim gibi.
berber hayri’nin son sözleri ;
‘’sonsuz değişime inanıyorum ben , dedi, her şey ama her şey durmadan değişiyor’’
''bende değiştim. değişiyorum da… dört yıl önce ağır suç işlemiştim, suçluydum. ama dört yılda o denli çok değiştim ki, başka bir hayri oldum , başka insan oldum. o suçu işleyen insan ben değilim artık. siz suçlu diye bambaşka bir insanı, bambaşka bir hayri’yi asıyorsunuz, tam bambaşka bir insan olduğum zaman..''
kitapta en sevdiğim sözlerden biri de ;
"tartı çekmez suçlarımız, yer götürmez günahlarımız var."
aziz nesin okuyun lütfen !!!
devamını gör...
3.
babamın kitaplığında olmasına rağmen ''eşek'' olduğumdan okumadığım bir kitaptı. tabi sonrasında üzerinde oldukça düşündüm ve aziz nesin'in bu alışılmadık ve çok kuvvetli bulduğum eserinde paradoksa düştüğü kanaatine vardım. kimse okumayacağı için spoiler ibaresi koymuyorum. buradaki kitle paragraf okumaktan aciz.
aziz nesin çocukken kendisine tecavüz eden ustasını öldüren kahramanın, ustayı öldürmesi neticesinde idama mahkum edilişini, bu idamların kitlesel bir eğlence aracına dönüşmesindeki ontolojik problemi ele alıyor. ayrıca hapiste yattığı süre zarfında katilin düşünceleri de değişmiş ve pişman olmuştur. aziz nesin burada hem idama karşı çıkar, hem de idamın devletin, halk adına bireyden intikam almasıyla beraber bunun bir şiddet gösterisi olarak alenen teşhirini mahkum eder. ancak kendi ana düşüncesiyle çelişmektedir.
madem idam edildiği andaki mahkum artık değişmiş ve pişman olmuş bir kişidir, yazar, kahramana çocukken tecavüz eden ustaya neden aynı hakkı vermez. ustanın pişman olup olmadığını bilemeyiz ama aradan seneler geçmişse tecavüzcü maktülün de değiştiğini var sayabiliriz. dolayısıyla romanın ahlaki argümanında bir açmaz var. nesin bize sadece kahramanın değişme hakkını sunuyor.
aziz nesin çocukken kendisine tecavüz eden ustasını öldüren kahramanın, ustayı öldürmesi neticesinde idama mahkum edilişini, bu idamların kitlesel bir eğlence aracına dönüşmesindeki ontolojik problemi ele alıyor. ayrıca hapiste yattığı süre zarfında katilin düşünceleri de değişmiş ve pişman olmuştur. aziz nesin burada hem idama karşı çıkar, hem de idamın devletin, halk adına bireyden intikam almasıyla beraber bunun bir şiddet gösterisi olarak alenen teşhirini mahkum eder. ancak kendi ana düşüncesiyle çelişmektedir.
madem idam edildiği andaki mahkum artık değişmiş ve pişman olmuş bir kişidir, yazar, kahramana çocukken tecavüz eden ustaya neden aynı hakkı vermez. ustanın pişman olup olmadığını bilemeyiz ama aradan seneler geçmişse tecavüzcü maktülün de değiştiğini var sayabiliriz. dolayısıyla romanın ahlaki argümanında bir açmaz var. nesin bize sadece kahramanın değişme hakkını sunuyor.
devamını gör...
