tezhip

bir süsleme, boyama sanatıdır. eskiden kitap sayfalarına, kenarlarına, hat lehvalarına, tuğlalara yapılmış. günümüzde daha geniş bir alana sahip. benim tanışmam sitedeki okulda kursu açılması ile oldu. ilk birkaç ay a4 kağıdında denemelerle başladık. daha düz boyar şekildeydi sonrasında tabii gelişti ve başka kağıtlara geçildi. çizmesi değil boyaması marifet iş. çizme konusuna geçilirse ilk olarak yapılan çizimi bulmak. kendi seçtiğimiz ya da tezhip başlığı altında çıkanların çıktısını alıyorduk. daha sonrasında şeffaf kopya kağıdına önlü arkalı olarak çiziyorduk. bu kopya kağıdında olan çizimi, kullanılacak kağıda geçirerek burdaki işlemi bitirmiş oluyorduk.
boyama ise eskilerde anlamında-altınla süslemek- olduğu gibi altından yapılan boyalar ile oluyormuş. günümüzde hazır boyalar kullanılıyor. biz kurs içerisinde guaj boyaları ve böyle simli, ışıltılı boyalar vardı. onları kullandık. altın rengi çokça kullanılan bir renk olmakla birlikte başka renkler de kullanılıyor. boyanın kalitesi ve kalıcılığı önemli bu hususta.
a4 kağıdından sonra kullanılan kağıtlar ise renkli kağıtlar, mukavvalar* ve kendi boyadığımız kağıtlardı. ben çay, kahve ve mor lahana* ile boyama yapmıştım. yeterli miktarda çayı sünger yardımıyla yavaş yavaş kağıda uygulamak, çayla boyama yöntemidir. kahve de aynı şekilde. lahana da doğranıp tencreye su ile eklenip, kaynatılması ile başlanıyor. sonrasında suya rengini verdikten sonra soğutulup sünger yardımıyla uygulanıyor. böylece renkli kağıtlar elde edebiliyoruz. genel olarak benim aktaracaklarım bu kadar. yaptığım örnekleri de bırakıyorum aşağıya. *

tezhip türk süsleme sanatlarından biridir. kelime anlamı “altınla süslemek” tir. 18 ve 22 ayar ezilmiş altınla ve muhtelif renklerle kitap ve levha gibi yazma eserlerin süslenmesidir. bu sanat; sevgi, sabır, zevk ve zarafetin ortaya koyduğu eserler bütünüdür. yazma kitapların sayfalarına, hat levhalarına, murakkalara, hatta tuğraların üst taraflarına altın tozu ve boya ile yapılan her türlü bezeme. sözcük yalnız altınla yapılanın dışında, toprak boyalarla yapılan bezemeler için de kullanılır. yalnız altınla yapılan tezhibe "halkari" denir. tezhip yapan sanatçıya "müzehhib" kadınlara müzehhibe adı verilir.
padişahlara, vezirlere, devlet büyüklerine, tanınmış kişilere sunulan ya da özel kitaplar için hazırlanan her çeşit yazma kitap, özellikle şiir kitaplarını tezhiplemek eski bir uygulamadır. ama tezhip en çok kuran-ı kerim'lerin ilk ve son sayfalarında, surelerin baş taraflarında kullanılmıştır.
yazma kitapların değişmez üçlüsü: ebru, tezhip, minyatür.
(bkz: https://www.kulturportali.g...)
(bkz: https://islamansiklopedisi....).

zeheb; arapça altın demekmiş.

tezhip; "altınlayarak süsleme sanatı" dır. dini musaf kenar süslemeleri örneği dir.



erkek tezhip sanatçısına "müzehhip" kadı olanına da "müzehhibe" denir.