antik yunan'da demokrasi

m.ö. 8. yy civarında yeni zenginleşmekte olan bir zümre ile yerel aristokratlar arasındaki savaş, 6.yy'da demokrasi düşüncesinin yerleşmesiyle bir süreliğine konsensüsa varmalarına neden olmuştur. iki tarafın da mutlak hükümranlıktan vazgeçtiği, sınırlı bir özgürlük düşüncesine dayanır. vatandaşların politik yaşama müdahil olmasını sağlayan sınırlı alanların geliştirildiği bir ortamdır antik yunan'da demokrasi.

oğuz tekin- eski roma ve yunan tarihine giriş kitabında ilginç bir bilgi öğrendim: atina arkhon'u (yönetici) kleisthenes zamanında demokrasiyi daim kılmak ve tiranlığın geri dönmesini önlemek için çanak çömlek mahkemesi (ostrakismos) yapılırmış. bu uygulamaya göre her bir ekhlesia yani halk meclisi üyesi olan atinalı yurttaş, çömlek parçalarının üzerine (ostrakon) gözü tiranlıkta olduğunu düşündüğü üyenin adını yazar ve çoğunluk hangi isim çıkarsa o kişi herhangi bir onur ve varlık kaybına uğramaksızın 10 yıllığına atina'dan uzaklaştırılır yani sürgüne gönderilirmiş.

böyle bir şey yoktur adamlarla oturalım iki dk bişi konuşalım dedik hemen baldıran zehri he oldu babasını satayım bi de tüfek icat edip vursaydınız adamı. alla alla hayret bişi.

antik yunan filozoflarından hiçbiri demokrasiye falan inanmazdı. halk yönetsin falan diye retorik yapan bir tane bile filozof görmediğim gibi buna ait bir tane bile fragman da yok. onların hepsi bilgeler yönetsin istiyordu. çünkü filozoflara göre halk asla anlamazdı , görseler bile anlamazlardı, duysalar da anlamazlardı. domuz gibi yemek içmekten başka bir şeye yaramazlardı. hatta herakleitos'un " ruhu barbar olanlar için gözler ve kulaklar kötü birer tanıktır" sözü de halk için söylenmiştir. yine herakleitos'a göre devleti bilgeler yönetmiyorsa " ya intihar etmeliydiler ya da çocuklara bırakmalıydılar devleti". zaten kendisinin de her şeyi terk edip efes'te çocuklarla satranç oynayarak hayatının geri kalanını tamamladığı söylenir.

velhasıl yunan demokrasisi zaten hepi topu 50 sene hüküm sürmüş ve tekrar tiranlığa geçilmiş bir dönem. bunu ısıtıp ısıtıp insanlık tecrübesi olan bugünkü demokrasi ile kıyaslamak en hafif tabirle cahilliktir. bugünkü demokrasinin yunanla benzerliği tek şey sadece isim benzerliğidir başka hiçbir şeyi benzemez. bugünkü demokrasiyi eleştirmek ya da karşı çıkmak için çok farklı argümanlardan hareket etmek lazım gelir. antik yunan bir emsal teşkil etmez.