1.
14 temmuz 1942 yılında çanakkale açıklarında tcg atılay isimli denizaltımızın batışıyla son bulmuş faciadır.
atılay, genç cumhuriyetimizin ilk denizaltılarından biriydi. kendisiyle beraber üretilen diğer denizaltılar olan saldıray, batıray ve yıldıray ile birlikte onun da ismini atatürk koymuştu. ama 'ay sınıfı' ndaki diğer üç kardeşinden farklı bir şekilde tarihe geçti atılay.
ikinci dünya savaşı yıllarında, türkiye tarafsızlığını korumaya çabaladı son ana dek. bu amaçla ve montrö sözleşmesi gereğince boğazların da tarafsızlığını korumakla yükümlüydü. bu sebeple boğaza manyetik kablolar döşendi. bunların aktifliğinin kontrolü görevi ise atılay'a verildi. işte bu da onun son görevi oldu.halbuki 1 hafta sonra zaten havuza çekilecekti.
hava şartları kötüydü ve onu takip eden kartal römorkörü, dalışa geçtikten bir süre sonra atılay'ın yerini kaybetti. aradan saatler geçti ve gece vakti battı şamandırası ortaya çıktı. ama buradaki telefon da bağlantıyı sağlayamadı denizaltı ile. sonunda dalgıçlar derinlere doğru ilerledi ama şamandıranın halatı koptu ve atılay'ın izi tamamen yitirildi.
atılay'da 6 subay,17 astsubay ve 16 er olmak üzere toplam 39 mürettebat vardı. günlerce denizaltının yeri bulunamadı. her faciadan kurtulan bir şanslı kişi vardır ya, tesadüf eseri uçağı kaçırmıştır veya bileti kumarda kaybedip gemiye binmemiştir hani. burada da o şanslı kişi kumanya almak için karaya çıkmış olan er ahmet bağdat'tı. kazadan bir gün önce izin almıştı. ama kendisi 2000 yılında vefat edene dek onlarca silah arkadaşının yasını tuttu.
atılay'ın batış sebebinin ise mayınlar olduğu düşünülmekte.
kazada şehit olan bir isim daha vardı ki o da elektrik teknisyeni başçavuş fethi yüceses'ti. kendisi türk sanat müziği sanatçısı hamiyet yüceses'in eşiydi. hamiyet yüceses, faciayı ve yaşadığı derin acıyı 'gitti de gelmeyiverdi' şarkısıyla ifade etmiştir. bu eser, dede efendi'nin güftelerini yazıp bestesini yaptığı oldukça sitemkar ve hüzünlü bir türk sanat müziği parçasıdır.
gitti de gelmeyiverdi
gözlerim yollarda kaldı
hele nazlım nerde kaldı
ne zaman ne zaman gelir
gel a nazlım lahuri şallım
sağı solu dolaşalım
ne zaman ne zaman gelir
atılay, genç cumhuriyetimizin ilk denizaltılarından biriydi. kendisiyle beraber üretilen diğer denizaltılar olan saldıray, batıray ve yıldıray ile birlikte onun da ismini atatürk koymuştu. ama 'ay sınıfı' ndaki diğer üç kardeşinden farklı bir şekilde tarihe geçti atılay.
ikinci dünya savaşı yıllarında, türkiye tarafsızlığını korumaya çabaladı son ana dek. bu amaçla ve montrö sözleşmesi gereğince boğazların da tarafsızlığını korumakla yükümlüydü. bu sebeple boğaza manyetik kablolar döşendi. bunların aktifliğinin kontrolü görevi ise atılay'a verildi. işte bu da onun son görevi oldu.halbuki 1 hafta sonra zaten havuza çekilecekti.
hava şartları kötüydü ve onu takip eden kartal römorkörü, dalışa geçtikten bir süre sonra atılay'ın yerini kaybetti. aradan saatler geçti ve gece vakti battı şamandırası ortaya çıktı. ama buradaki telefon da bağlantıyı sağlayamadı denizaltı ile. sonunda dalgıçlar derinlere doğru ilerledi ama şamandıranın halatı koptu ve atılay'ın izi tamamen yitirildi.
atılay'da 6 subay,17 astsubay ve 16 er olmak üzere toplam 39 mürettebat vardı. günlerce denizaltının yeri bulunamadı. her faciadan kurtulan bir şanslı kişi vardır ya, tesadüf eseri uçağı kaçırmıştır veya bileti kumarda kaybedip gemiye binmemiştir hani. burada da o şanslı kişi kumanya almak için karaya çıkmış olan er ahmet bağdat'tı. kazadan bir gün önce izin almıştı. ama kendisi 2000 yılında vefat edene dek onlarca silah arkadaşının yasını tuttu.
atılay'ın batış sebebinin ise mayınlar olduğu düşünülmekte.
kazada şehit olan bir isim daha vardı ki o da elektrik teknisyeni başçavuş fethi yüceses'ti. kendisi türk sanat müziği sanatçısı hamiyet yüceses'in eşiydi. hamiyet yüceses, faciayı ve yaşadığı derin acıyı 'gitti de gelmeyiverdi' şarkısıyla ifade etmiştir. bu eser, dede efendi'nin güftelerini yazıp bestesini yaptığı oldukça sitemkar ve hüzünlü bir türk sanat müziği parçasıdır.
gitti de gelmeyiverdi
gözlerim yollarda kaldı
hele nazlım nerde kaldı
ne zaman ne zaman gelir
gel a nazlım lahuri şallım
sağı solu dolaşalım
ne zaman ne zaman gelir
devamını gör...