1.
bolşevik, çoğunluktan yana anlamına gelen rusça kelime, 1903 yılında düzenlenen rusya sosyal demokrat işçi partisi'nin ikinci kongresi'nde vladimir lenin ve julius martov arasında yeni kurulmakta olan partinin üyelik tanımı üzerine başlayan görüş ayrılığı sonucu yaşanan ayrışmadaki taraflardan lenin yanlısı grup.
devamını gör...
2.
unlu şekerleme ürünleri üretiminde uzmanlaşmış, rusya'da şekerleme endüstrisindeki en eski ve en büyük işletmelerden biridir.
devamını gör...
3.
lenin yanlısı.
çoğunluktan yana anlamına gelir.
azınlıktan yana ise, menşevik'tir.
1903 yılında düzenlenen rusya sosyal demokrat işçi partisi'nin ikinci kongresi'nde vladimir lenin ve julius martov arasında yeni kurulmakta olan partinin üyelik tanımı üzerine başlayan görüş ayrılığı sonucu yaşanan ayrışmadaki taraflardan lenin yanlısı grup.
çoğunluktan yana anlamına gelir.
azınlıktan yana ise, menşevik'tir.
1903 yılında düzenlenen rusya sosyal demokrat işçi partisi'nin ikinci kongresi'nde vladimir lenin ve julius martov arasında yeni kurulmakta olan partinin üyelik tanımı üzerine başlayan görüş ayrılığı sonucu yaşanan ayrışmadaki taraflardan lenin yanlısı grup.
devamını gör...
4.
bolşevikler evlerdeki eşyaları zorla alıp ev halkına burayı terkedin dediği zaman bu sadece eşya taşıyamayacak durumdaki çocukları sevindirmişti.
ögretmen levitski'nin pragda bastırdığı çocuklarin gözüyle devrimin anlatıldığı kitapta bu yazar. ayrıca hizmetciler o gün grevdeymiş
ögretmen levitski'nin pragda bastırdığı çocuklarin gözüyle devrimin anlatıldığı kitapta bu yazar. ayrıca hizmetciler o gün grevdeymiş
devamını gör...
5.
leninci.
aslında iyi bir denemeydi.
benim bu esitlik konularında kafam karısıyor.
yani dunyada sınırsız kaynak var. onları daha paylasmacı bir sekilde dagıtsak tum dunyanın yuzu guler. ben hep bu kafada oldum. okuyim ki dedim okumayana yardım edebileyim. okuyim ki okumayana ustunluk taslayayım kafalarında asla olmadım.
ama bir de soyle gorusler var.
ben daha cok calısıyorum. ben daha akıllıyım. ben daha zekiyim. ben daha donanımlıyım. ben neden senle aynı maası alayım?
bir arkadasım bogazici meznuyudu. yoneticiydi bir sirkette. altında calısanlarla bir konusmada altında calısanlar demis ki:
-tabi ki bizden fazla maas alacaksınız. biz bahcede top oynarken siz ders calısıyordunuz.
bu gorusu de anlıyorum. diyor ki benim daha cok calısmam icin beni motive et. benim daha verimli olmam icin hak ettigimi bana ver.
gectigimiz sene param bitmisti. issizdim. akbilimi bile doldurmıyordum. zar zor karnımı doyuruyordum. o zaman kendime dedim ki:
-dayan. yalnız degilsin. senin gibi zor durumda olan tam da su anda milyonlar var.
ne bilim gene de milyonların sefalet icinde olması benim daha zeki daha iyi okullarda okumus daha calıskan bir birey olarak daha cok para kazanmamdan daha onemli bir mesele geliyor bana.
benim kalbim hep soldan calısır.
cıkıslar soldan.
aslında iyi bir denemeydi.
benim bu esitlik konularında kafam karısıyor.
yani dunyada sınırsız kaynak var. onları daha paylasmacı bir sekilde dagıtsak tum dunyanın yuzu guler. ben hep bu kafada oldum. okuyim ki dedim okumayana yardım edebileyim. okuyim ki okumayana ustunluk taslayayım kafalarında asla olmadım.
ama bir de soyle gorusler var.
ben daha cok calısıyorum. ben daha akıllıyım. ben daha zekiyim. ben daha donanımlıyım. ben neden senle aynı maası alayım?
bir arkadasım bogazici meznuyudu. yoneticiydi bir sirkette. altında calısanlarla bir konusmada altında calısanlar demis ki:
-tabi ki bizden fazla maas alacaksınız. biz bahcede top oynarken siz ders calısıyordunuz.
bu gorusu de anlıyorum. diyor ki benim daha cok calısmam icin beni motive et. benim daha verimli olmam icin hak ettigimi bana ver.
gectigimiz sene param bitmisti. issizdim. akbilimi bile doldurmıyordum. zar zor karnımı doyuruyordum. o zaman kendime dedim ki:
-dayan. yalnız degilsin. senin gibi zor durumda olan tam da su anda milyonlar var.
ne bilim gene de milyonların sefalet icinde olması benim daha zeki daha iyi okullarda okumus daha calıskan bir birey olarak daha cok para kazanmamdan daha onemli bir mesele geliyor bana.
benim kalbim hep soldan calısır.
cıkıslar soldan.
devamını gör...
6.
yazara mesaj gönderemediğim için buraya yazacağım.
"ben daha zekiyim, donanımlıyım, çalışkanım. neden seninle aynı maaşı alayım?"
mantıklı bir soru gibi görünüyor. biraz deşelim.
ahmet doktor. hatta sizin güzel hatrınız için operatör doktor olsun. ali çöpçü.
ahmet, hayatı boyunca çalışmış. sosyal hayatından fedakarlık etmiş. doktor olmayı başarmış. tus'ta iyi bir derece almış, makaleler yayınlamış ve op. dr. unvanına hak kazanmış.
ali ise çöpçü. eğitimsiz. hatta sizin hatırınız için aptal, hayta, serseri ve tembel olsun. müthiş bir zıtlık yarattık.
birinci senaryoda, kaynaklar eşit dağılmıyor.
ahmet'in de ali'nin de yaşamsal kaynaklara ulaşabilmek için para kazanması lazım. ahmet, daha zeki olduğu ve daha çok çalıştığı için daha çok para kazanıyor. ali ise daha az kazanıyor. bu başlangıçta adil görünüyor.
ancak şöyle bir problem var:
- ali, hayatını idame ettirecek kadar kazanamazsa suça meyledebilir. insan doğası böyle.
- ali, sağlık hizmetlerini finanse edemezse ölebilir. tembel diye ölsün mü?
- ali, ona eşit olanaklar sunulmazsa başını okşayan ilk popülist sağ partiye oy verir ve hepimizin hayatı mikilir.
- ali, kafasında "aptal çöpçü akıllı doktor", "çalışkan doktor, tembel çöpçü", "faydalı doktor, işe yaramaz çöpçü" gibi bir zıtlıkla yaşarsa şunlar olabilir:
-- önüne dr unvanı ekleyen bütün şarlatanları (ertun oybaş gibi) peygamber zannedebilir ve söyledikleri bütün saçmalıkları doğru kabul edebilir. bu kabuller de halk sağlığı için tehdit yaratabilir.
-- kaçınılmaz sınıfsal kinini zenginlere değil, kendisi gibi orta sınıftan gelen doktora yöneltebilir. mesela günde 35 saat çalıştığı için doğal olarak aksi ve öfkeli olan bir doktorun kendisine gösterdiği tavrı bu diyalektikle yorumlayıp kinlenebilir ve adamı vurabilir.
gördüğünüz gibi bir saatli bomba yarattık. ali'nin daha aptal, tembel ve serseri olduğu önkabuluyle düşündüğümüzde iş tehlikeli bir yere varıyor.
ikinci senaryoya gelelim. kaynaklar eşit dağılıyor.
ahmet de ali de yaşamsal ihtiyaçlarını karşılayabiliyor. eğitim, sağlık, barınma, beslenme, entelektüel ve sanatsal doyum gereksinimlerini karşılayabiliyorlar.
ahmet zaten zeki ve çalışkan biri olduğu için yaptığı çalışmalar, bu çalışmalar sayesinde edindiği toplumsal statü ve aldığı övgüler onu memnun edecektir. yani ali'nin temel ihtiyaçlarını karşılayabilmesini niye sorun etsin? ali'nin maaşı ahmet'in yaşam dengesini bozmuyor. ali, artık mafya örgütlerinin, tarikatların istismar edebileceği bir konumda değil.
"niye aynı maaşı alsınlar?"
düşünen bir zihnin soracağı bir soru bu. gayet mantıklı.
ancak, arzuladığımız şey zaten paranın kendisi değildir. para dijital bir rakamdır.
paranın getireceği güvenlik, konfor ve huzura ihtiyacımız vardır. esas arzuladığımız bu. ancak gelir dengesiz biçimde dağıldığında toplum da dengesizleşir.
kapitalist düzende varlıklı olmak da sizi korumayabilir. güçlü bağlantılarınız yoksa ya da milyarder değilseniz parayla satın alacağınızı düşündüğünüz kazanımları elde etmenin ve sürdürmenin garantisi yoktur.
"ben daha zekiyim, donanımlıyım, çalışkanım. neden seninle aynı maaşı alayım?"
mantıklı bir soru gibi görünüyor. biraz deşelim.
ahmet doktor. hatta sizin güzel hatrınız için operatör doktor olsun. ali çöpçü.
ahmet, hayatı boyunca çalışmış. sosyal hayatından fedakarlık etmiş. doktor olmayı başarmış. tus'ta iyi bir derece almış, makaleler yayınlamış ve op. dr. unvanına hak kazanmış.
ali ise çöpçü. eğitimsiz. hatta sizin hatırınız için aptal, hayta, serseri ve tembel olsun. müthiş bir zıtlık yarattık.
birinci senaryoda, kaynaklar eşit dağılmıyor.
ahmet'in de ali'nin de yaşamsal kaynaklara ulaşabilmek için para kazanması lazım. ahmet, daha zeki olduğu ve daha çok çalıştığı için daha çok para kazanıyor. ali ise daha az kazanıyor. bu başlangıçta adil görünüyor.
ancak şöyle bir problem var:
- ali, hayatını idame ettirecek kadar kazanamazsa suça meyledebilir. insan doğası böyle.
- ali, sağlık hizmetlerini finanse edemezse ölebilir. tembel diye ölsün mü?
- ali, ona eşit olanaklar sunulmazsa başını okşayan ilk popülist sağ partiye oy verir ve hepimizin hayatı mikilir.
- ali, kafasında "aptal çöpçü akıllı doktor", "çalışkan doktor, tembel çöpçü", "faydalı doktor, işe yaramaz çöpçü" gibi bir zıtlıkla yaşarsa şunlar olabilir:
-- önüne dr unvanı ekleyen bütün şarlatanları (ertun oybaş gibi) peygamber zannedebilir ve söyledikleri bütün saçmalıkları doğru kabul edebilir. bu kabuller de halk sağlığı için tehdit yaratabilir.
-- kaçınılmaz sınıfsal kinini zenginlere değil, kendisi gibi orta sınıftan gelen doktora yöneltebilir. mesela günde 35 saat çalıştığı için doğal olarak aksi ve öfkeli olan bir doktorun kendisine gösterdiği tavrı bu diyalektikle yorumlayıp kinlenebilir ve adamı vurabilir.
gördüğünüz gibi bir saatli bomba yarattık. ali'nin daha aptal, tembel ve serseri olduğu önkabuluyle düşündüğümüzde iş tehlikeli bir yere varıyor.
ikinci senaryoya gelelim. kaynaklar eşit dağılıyor.
ahmet de ali de yaşamsal ihtiyaçlarını karşılayabiliyor. eğitim, sağlık, barınma, beslenme, entelektüel ve sanatsal doyum gereksinimlerini karşılayabiliyorlar.
ahmet zaten zeki ve çalışkan biri olduğu için yaptığı çalışmalar, bu çalışmalar sayesinde edindiği toplumsal statü ve aldığı övgüler onu memnun edecektir. yani ali'nin temel ihtiyaçlarını karşılayabilmesini niye sorun etsin? ali'nin maaşı ahmet'in yaşam dengesini bozmuyor. ali, artık mafya örgütlerinin, tarikatların istismar edebileceği bir konumda değil.
"niye aynı maaşı alsınlar?"
düşünen bir zihnin soracağı bir soru bu. gayet mantıklı.
ancak, arzuladığımız şey zaten paranın kendisi değildir. para dijital bir rakamdır.
paranın getireceği güvenlik, konfor ve huzura ihtiyacımız vardır. esas arzuladığımız bu. ancak gelir dengesiz biçimde dağıldığında toplum da dengesizleşir.
kapitalist düzende varlıklı olmak da sizi korumayabilir. güçlü bağlantılarınız yoksa ya da milyarder değilseniz parayla satın alacağınızı düşündüğünüz kazanımları elde etmenin ve sürdürmenin garantisi yoktur.
devamını gör...