cezai ehliyet

bir kişinin işlediği suçtan dolayı sorumlu tutulabilmesi için gerekli niteliklerdir. bir kimsede cezai ehliyetinin tam olması için algılama ve irade yeteneklerinin sorunsuz çalışması gerekmektedir. kişinin işlediği suçun hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve kavrayabilme yeteneğinden mahrum olması durumunda cezai ehliyeti yok sayılır. bunlara 46 denilmektedir. 46'lara suç mevcut olsa dahi ceza verilemez, askerlikten muaf olurlar ve akıl hastalarına özgü güvenlik tedbirlerine hükmedilirler.

46'lık tabirinin çıkış noktası mülga türk ceza kanununun 46 ncı maddesinde yer alan; fiilin işlendiği zaman şuur ve hareketinin serbestisini kaldıracak derecede akıl hastalığına duçar olan kimseye ceza verilmez şeklindeki hükümdür.

12 yaşın altındaki çocuklarda bulunmayandır.

15 yaşına giren, sağlıklı herkesin sahip olduğu bir şeydir. bazı indirimler uygulanmakla beraber cezalandırılma yaşı 15'tir.

15 yaşındaki biri, suçundan sorumludur. 12-15 yaş arasındakilerin mutlaka farik ve mümeyyiz olduğunun tespiti gerekirken; 15 yaşındaki kişi engelli değilse yetişkinler gibi sorumlu tutulacaktır fiilden.

bu durum, aslında kişinin daha çok haklarını düzenleyen reşitlikle hayli çelişiktir. hakları oldukça kısıtlı olan 15 yaşındaki kişi, suç işlemesi halinde tıpkı bir reşit gibi sorumlu tutulabilmektedir. tabii dinin yasalara etkisi de bu yaşın 15 olarak belirlenmesinde etkilidir muhtemelen.

türkiye'de 12 yaş ceza-yı ehliyet için alt sınırdır. yani reşitlik ve ceza-yı ehliyet farklı şeylerdir. reşit olmak 18 yaşına girdiğiniz gün (zihni melekelerinizde bir sakatlık yoksa) bir anda büyülü değneğin size değmesi gibidir hooop reşit olursunuz (kanunen) lakin ergenlik dediğimiz dönem takribi 12 ile 16 arasıdır yani bu arada insan zihnen ve bedenen bir gelişim halindedir. islamiyette insan kendisi gibi bir insanla üreyebilme yeteneğine kavuşunca mükellef olur yani ergenliğe girmesi yapıp ettiklerinden sorumlu tutulması anlamına gelir. bence bu bizim kanunlarımda da benimsenmesi gereken muhteşem biyolojik bir eşiktir. bugün suça sürüklenmiş çocuk diye bir terane var çocukluk ceza-yı ehliyet yaşı ile biter yani 12 yaş ile. 12 yaş öncesi suça sürüklenmiş çocuk olabilir lakin 12 yaş sonrası resmiyette de çocuk olarak görülmemelidir. kanunlarımızda böyle bir açık var adam 17 yaşında karışmadığı suç kalmamış ama çocuk! böyle saçmalık mı olur? bıçağı eline alacak kadar yetişkin sana doğrultacak kadar yetişkin sana saplayacak seni öldürecek kadar yetişkin yapılan fiilin cezasını çekmeye geldi mi çocuk böyle saçmalık olmaz. modern dünya böyle saçmalıklar doludur insanın ve her toplumun bir tarihi olduğunu hesaba katmadan size bir kıyafet giydirir bir bakarsınız parmağınızdaki zile kadar sizi istediği gibi donatmış bir anda çengilik ederken buluverirsiniz kendinizi benden söylemesi. modern dünyaya (yani bu beterin beteri sisteme) güvenmeyin abiler ablalar.