1.
hakan günday'ın 2013 yılında yayınladığı kitabının ismidir.
bir çocuk düşünün, öyle bir çocuk düşünün ki dünyaya gözlerini açtığındaki gözyaşları hayata geldiği için değil, yaşamının sonlanacağı amaçlandığı için olsun. öyle bir çocuk düşünün ki, babası bir katil olmasaydı, doğmayacak olan ve her şeye rağmen doğmak için tüm zorluklardan geçen...
o çocuk, gazâ. babası ahad olan gazâ, hani şu insan kaçakçılarından biri olan, 9 yaşındaki çocuğunu ise sırf param cebimde kalsın diye yanına çırak seçen ahad'ın oğlu gazâ... işte bu kitapta insan kaçakçılığı yapan ahad'ın oğlu gazâ'nın hayatında yer edinmeye çalışıyoruz, onun korkularına eşlik ediyor, belki bazen eleştiriyor, bazense ona tavsiyeler veriyoruz.
hakan günday bu kitabında da ince düşüncesini, farklı konulardaki bilgisini ve görüşlerini büyük bir ustalıkla işlemiş. örneğin; roman, rönesans resmindeki dört temel tekniğin isimlerinin verildiği alt bölümlere ayrılarak yazılmış. ikinci dikkatimi çeken olay ise yazarımızın platon'un devlet kitabında bahsettiği ''mağara alegorisi''nden esinlenebileceği düşüncesi oldu. bence kitapta fazla geçen ''devlet'' kelimesi ve alegorideki mağarayı çağrıştıran depo ve kayalık bu alegorinin ögelerindendi. ayrıca bir kısımda ''onlar sadece gördüklerine inanıyordu. gördükleri ne kadarsa, hayatları da oydu'' sözü, alegoride geçen mağaradaki gölgeleri gerçeklik sanan tutsakları çağrıştırdı bana.
uzun lafın kısası, zekice örülmüş olay örgüsü ve değindiği konularda insanı uzunca düşündüren yapısıyla gerçekten kalbe ve beyne dokunan bir romandı. kitabın kapağı bile büyük bir özenle hazırlanmış, kitaptaki en ufak kelimenin bile büyük bir titizlikle seçilmiş olması gibi.
şimdi kitaptaki en sevdiğim, geçmişimizin bir gölge gibi nasıl istemesek de peşimizden geldiğini en güzel özetleyen alıntıyı paylaşıp tanımımı sonlandıracağım.
hiçbir şey yerinde durmuyor bu hayatta. hiçbiri memnun değil yerinden. belki de hiçbir şeyin yeri yok aslında. onun için sığmıyorlar bıraktığın çukurlara. halbuki sırf onlar için, boylarını ölçüp de ona göre kazmışsın. ama hiçbir halta yaramıyor! hepsi de gözünü kırpmanı bekliyor. kaçıp gitmek için. ya da yer değiştirip seni delirtmek için. özellikle de geçmişin..
bir çocuk düşünün, öyle bir çocuk düşünün ki dünyaya gözlerini açtığındaki gözyaşları hayata geldiği için değil, yaşamının sonlanacağı amaçlandığı için olsun. öyle bir çocuk düşünün ki, babası bir katil olmasaydı, doğmayacak olan ve her şeye rağmen doğmak için tüm zorluklardan geçen...
o çocuk, gazâ. babası ahad olan gazâ, hani şu insan kaçakçılarından biri olan, 9 yaşındaki çocuğunu ise sırf param cebimde kalsın diye yanına çırak seçen ahad'ın oğlu gazâ... işte bu kitapta insan kaçakçılığı yapan ahad'ın oğlu gazâ'nın hayatında yer edinmeye çalışıyoruz, onun korkularına eşlik ediyor, belki bazen eleştiriyor, bazense ona tavsiyeler veriyoruz.
hakan günday bu kitabında da ince düşüncesini, farklı konulardaki bilgisini ve görüşlerini büyük bir ustalıkla işlemiş. örneğin; roman, rönesans resmindeki dört temel tekniğin isimlerinin verildiği alt bölümlere ayrılarak yazılmış. ikinci dikkatimi çeken olay ise yazarımızın platon'un devlet kitabında bahsettiği ''mağara alegorisi''nden esinlenebileceği düşüncesi oldu. bence kitapta fazla geçen ''devlet'' kelimesi ve alegorideki mağarayı çağrıştıran depo ve kayalık bu alegorinin ögelerindendi. ayrıca bir kısımda ''onlar sadece gördüklerine inanıyordu. gördükleri ne kadarsa, hayatları da oydu'' sözü, alegoride geçen mağaradaki gölgeleri gerçeklik sanan tutsakları çağrıştırdı bana.
uzun lafın kısası, zekice örülmüş olay örgüsü ve değindiği konularda insanı uzunca düşündüren yapısıyla gerçekten kalbe ve beyne dokunan bir romandı. kitabın kapağı bile büyük bir özenle hazırlanmış, kitaptaki en ufak kelimenin bile büyük bir titizlikle seçilmiş olması gibi.
şimdi kitaptaki en sevdiğim, geçmişimizin bir gölge gibi nasıl istemesek de peşimizden geldiğini en güzel özetleyen alıntıyı paylaşıp tanımımı sonlandıracağım.
hiçbir şey yerinde durmuyor bu hayatta. hiçbiri memnun değil yerinden. belki de hiçbir şeyin yeri yok aslında. onun için sığmıyorlar bıraktığın çukurlara. halbuki sırf onlar için, boylarını ölçüp de ona göre kazmışsın. ama hiçbir halta yaramıyor! hepsi de gözünü kırpmanı bekliyor. kaçıp gitmek için. ya da yer değiştirip seni delirtmek için. özellikle de geçmişin..
devamını gör...
2.
yüryüzünün en büyük çaresizliğini yaşadığı için en çetin yollarla kaçmayı kendine çare olarak gören insanlarla, bu durumdan kendine olabilecek en soğuk hesabı ve çıkarı sağlayarak bu durumun uygulayıcısı ve ortağı olan insan kaçakçılarının romanıdır daha. küçücük bir çocuğun hayatındaki her şeyin anlamsız olup kendi hayatını daha baştan böyle şekillendirmesi, sorgulamaya bile gerek görmeden kendini içine attığı kan donduran durum ve hayat anlatılır. gaza belki gereklilik olarak gördüğü zulmü soğukkanlılıkla bu biçare insanların arasına sızdırırken, biz de bu dehşet karşısında her şeyi sorgulamaya başlarız. bir hayat bu kadar ucuz mudur? ya da bir çocuğu kaybetmek nasıl ve neden bu kadar kolaydır?
devamını gör...
3.
bir hakan günday kitabıdır.
hakan günday ile yazar okur ilişkimiz çok dalgalı bir seyir izliyor. bazen yazdıklarını çok kısır ve tekrara düşmüş bulurken bazen de her cümlesini büyük bir hayranlık ve kıskançlıkla okuyorum. bu roman ikinci tür okumalarıma bir örnek oldu.
bazı insanların hayatlarını olumlu ya da olumsuz yönde başka insanların merhameti ya da merhametsizliği etkiler. merhamet çok önemli bir duygudur. ve ne yazık ki herkeste bulunmaz. huzur gibi bir şeydir. herkes kendisi için ister ama başkaları için de en az kendisi için olduğu kadar gerekli olduğunun farkına varmaz.
kitabımızın kahramanı her anlamda merhamet duygusunu bir köşeye atmış ve attığı yerde unutmuş olan bir insan kaçakçısının yukarıda defalarca bahsettiğim duygudan mahrum büyümüş olan oğludur.
herkes bir gün canavara dönüşebilir. hala dönüşmemiş olanlar henüz doğru ya da yanlış insanlarla karşılaşmamış olanlardır. içimizdeki o canavar başka bir canavarın teşviki ile ortaya çıkacaktır.
okurken insanı geren, öfkelendiren ama dünyayı anlamasına ve anlamlandırmasına yardımcı olan güzel bir kitaptır.
hakan günday ile yazar okur ilişkimiz çok dalgalı bir seyir izliyor. bazen yazdıklarını çok kısır ve tekrara düşmüş bulurken bazen de her cümlesini büyük bir hayranlık ve kıskançlıkla okuyorum. bu roman ikinci tür okumalarıma bir örnek oldu.
bazı insanların hayatlarını olumlu ya da olumsuz yönde başka insanların merhameti ya da merhametsizliği etkiler. merhamet çok önemli bir duygudur. ve ne yazık ki herkeste bulunmaz. huzur gibi bir şeydir. herkes kendisi için ister ama başkaları için de en az kendisi için olduğu kadar gerekli olduğunun farkına varmaz.
kitabımızın kahramanı her anlamda merhamet duygusunu bir köşeye atmış ve attığı yerde unutmuş olan bir insan kaçakçısının yukarıda defalarca bahsettiğim duygudan mahrum büyümüş olan oğludur.
herkes bir gün canavara dönüşebilir. hala dönüşmemiş olanlar henüz doğru ya da yanlış insanlarla karşılaşmamış olanlardır. içimizdeki o canavar başka bir canavarın teşviki ile ortaya çıkacaktır.
okurken insanı geren, öfkelendiren ama dünyayı anlamasına ve anlamlandırmasına yardımcı olan güzel bir kitaptır.
devamını gör...