1.
bir (bkz: imam gazâli) kitabıdır. 
kitapta hâyır konuşmanın önemi devamlı olarak vurgulanır. içerisindeki ayet ve hadislerle bu konu sürekli olarak pekiştirilir.
insanın dünyada ve ahirette başını belaya sokan sırasıyla 20 ayrı dil afeti ele alınır.
bunlar:
birinci afet: mâlâyâni konuşmak
ikinci afet: fuzûli konuşmak
üçüncü afet: bâtıla dalmak
dördüncü afet: münakaşa ve mücadele
beşinci afet: düşmanlık
altıncı afet: yapmacık konuşmak
yedinci afet: sövmek ve çirkin sözler söylemek
sekizinci afet: lânet etmek
dokuzuncu afet: şarkı ve şiir
onuncu afet: mizah/şaka
on birinci afet: alay etmek
on ikinci afet: sırrı yaymak
on üçüncü afet: yalan yere söz vermek
on dördüncü afet: yalan konuşmak ve yalan yere yemin etmek
on beşinci afet: gıybet etmek
on altıncı afet: söz taşıma-kovuculuk
on yedinci afet: ikiyüzlülük
on sekizinci afet: övmek
on dokuzuncu afet: konuşulan sözdeki gizli hataların farkında olmamak
yirminci afet: halkın yersiz soruları
kitabı okuduktan sonra ağzımızdan çıkacak en basit bir cümleye bile ne kadar dikkat etmemiz gerektiğini fark edebiliriz.
yorumumu ekleyecek olursam,
anlatımı yer yer yoğun olsa da bu yoğunluk beni rahatsız etmedi. aksine, her sayfada biraz durup düşünme ihtiyacı hissettim. bazı bölümleri tekrar okumam gerekti ama bunun sebebi kitabın karmaşık olması değil, vermek istediği mesajların sindirilmeye değer olmasıydı.
kitap bana, kullandığımız kelimelerin ne kadar güçlü olduğunu yeniden hatırlattı. günlük hayatta çoğu zaman fark etmeden kullandığımız ifadelerin, aslında düşüncelerimizi ve davranışlarımızı nasıl etkileyebileceğini görmek oldukça ağır geldi ne yalan söyleyeyim.* konuşulan her şey dönüp bizi buluyor aman diyim..
bazı kısımlar da hiç aklıma yatması orası ayrı. nasıl yani bu günah değil mi dediğim yerler oldu..
velhâsılıkelâm dil belâsı, sabırla okunmayı hak eden, düşündüren ve etkisi kitabın son sayfasından sonra dâhi devam eden bir kitap. herkese hitap etmeyebilir hatta ağır gelebilir. amma velakin dilin, düşüncenin ve insanın iç dünyasının ilişkisini merak edenler için kesinlikle okunmaya değer bir kitap olduğunu düşünüyorum. yine de sıkabilir orası ayrı..

kitapta hâyır konuşmanın önemi devamlı olarak vurgulanır. içerisindeki ayet ve hadislerle bu konu sürekli olarak pekiştirilir.
insanın dünyada ve ahirette başını belaya sokan sırasıyla 20 ayrı dil afeti ele alınır.
bunlar:
birinci afet: mâlâyâni konuşmak
ikinci afet: fuzûli konuşmak
üçüncü afet: bâtıla dalmak
dördüncü afet: münakaşa ve mücadele
beşinci afet: düşmanlık
altıncı afet: yapmacık konuşmak
yedinci afet: sövmek ve çirkin sözler söylemek
sekizinci afet: lânet etmek
dokuzuncu afet: şarkı ve şiir
onuncu afet: mizah/şaka
on birinci afet: alay etmek
on ikinci afet: sırrı yaymak
on üçüncü afet: yalan yere söz vermek
on dördüncü afet: yalan konuşmak ve yalan yere yemin etmek
on beşinci afet: gıybet etmek
on altıncı afet: söz taşıma-kovuculuk
on yedinci afet: ikiyüzlülük
on sekizinci afet: övmek
on dokuzuncu afet: konuşulan sözdeki gizli hataların farkında olmamak
yirminci afet: halkın yersiz soruları
kitabı okuduktan sonra ağzımızdan çıkacak en basit bir cümleye bile ne kadar dikkat etmemiz gerektiğini fark edebiliriz.
yorumumu ekleyecek olursam,
anlatımı yer yer yoğun olsa da bu yoğunluk beni rahatsız etmedi. aksine, her sayfada biraz durup düşünme ihtiyacı hissettim. bazı bölümleri tekrar okumam gerekti ama bunun sebebi kitabın karmaşık olması değil, vermek istediği mesajların sindirilmeye değer olmasıydı.
kitap bana, kullandığımız kelimelerin ne kadar güçlü olduğunu yeniden hatırlattı. günlük hayatta çoğu zaman fark etmeden kullandığımız ifadelerin, aslında düşüncelerimizi ve davranışlarımızı nasıl etkileyebileceğini görmek oldukça ağır geldi ne yalan söyleyeyim.* konuşulan her şey dönüp bizi buluyor aman diyim..
bazı kısımlar da hiç aklıma yatması orası ayrı. nasıl yani bu günah değil mi dediğim yerler oldu..
velhâsılıkelâm dil belâsı, sabırla okunmayı hak eden, düşündüren ve etkisi kitabın son sayfasından sonra dâhi devam eden bir kitap. herkese hitap etmeyebilir hatta ağır gelebilir. amma velakin dilin, düşüncenin ve insanın iç dünyasının ilişkisini merak edenler için kesinlikle okunmaya değer bir kitap olduğunu düşünüyorum. yine de sıkabilir orası ayrı..
devamını gör...