groundhog day

''bugün aslında dündü'' türkçe başlığı ile bilinen 1993 yapımı harold ramis'in yönetmenliğini üstlendiği film.
filmin anakarakterini canlandıran bill murray canlandırdığı hava durumu spikerliği rolü ile hafızalarda yer tutacak bir oyunculuk sergilemiştir. içerisinde verilmek istenen mesajı iyi işlenmiş film imdb'de 8.0 puanı ile film severlerin beğenisini topladığını kanıtlamıştır.

lost in translation ve broken flovers ile ilk üçe girer bill murray filmleri arasinda. harika bir feel good moviedir. üstüne kafa yorulucak bir çok alt metinde vardır.
film bitip de normal hayata dönülünce oluşacak burukluk kaçınılmazdır.

kötü haber geçmişi hatırlar üzülürsünüz, iyi haber gelecek hakkında umudunuz olur, öyle bir filmdir ki ehe romantik komedi, feel good film ya bu dersiniz ama verdiği mesajlarla sert bir filmdir aslında, hayatı monoton yaşayanlara, sürekli erteleyenlere sağlam bir şamar atar. göründüğünden daha da derin olan bu film bittiğin de derin düşüncelere daldırır, kendinizi sorgulattırır.

galiba 1993'te ki andie macdowell'a*aşık olduğum film.

filmi keşfetmeme sebep olan şey ise leyla ile mecnun dizisi. en sevdiğim dizilerden biri olan leyla ile mecnunun beşinci sezonunun 8. bölümü olan dünaydın isimli bölüm bu filmden esinlenerek yapılmış. filmi de daha önceden görmüştüm ama izlememişim. o bölümü izlerken böyle bir filmin olduğunu hatırladım.
izlemek için çok geç kaldığımı fark ettim ancak film gerçekten beni etkiledi. filmin sonunda içimde nedensiz bir huzur ve mutluluk vardı. normalde bazı filmlerde bu hissi nadir de olsa yaşarım ama bu biraz daha uzun sürdü.*

filmde benim için verilen mesaj monoton, mutsuz hayatlarımızın aslında iyilik yaparak, yardım ederek, sevdiğimiz insanlarla vakit geçirerek düzelebileceğiydi. çünkü bazılarımızın hayatı filmdeki phil connors'un(bkz: bill murray) tekrarlayan hayatı gibi. her gün aynı sabaha uyanmak, aynı şeyleri yapmak, işten eve gidip gelmek, sevmediğimiz insanlarla birlikte olmak ya da birlikte olduğumuz insanları sevememek...

phil connors'ta ilk başta insanlara çok yukardan bakan, insan ilişkileri hiç iyi olmayan bir sunucu. ancak hayatı geleneksel olarak her yıl 2 şubat'ta gerçekleştirilen ve onunda 4 senedir görevli olarak gönderildiği groundhog day'de değişiyor. bu gün gerçekten abd ve kanada'da eskiden beri her sene kutlamalar, etkinlikler yapılan bir günmüş. bu günde inanışa göre köstebek kışın kaldığı yuvasından dışarı çıkar, hava açık olursa kendi gölgesini görüp tekrar yuvasına kaçarmış. bu durumda altı hafta daha kışın devam edeceğine, eğer hava kapalı olup köstebek gölgesini görmeyip yuvadan ayrılırsa yazın erken geleceğine inanılırmış. işte filmde phil'de bu günün içerisinde kalıyor. ve ilk başta bu gün phil'in en sevmediği günlerden birisi. her gün ne yaşarsa yaşasın bu günun içerisinden kurtulamıyor ve her uyandığında önceki gün yaşadıkları hiç yaşanmamış oluyor. önceki gün ölse bile yeniden uyandığında tekrar aynı güne devam ediyor. ve filmde phil'in defalarca bu gün içerisinde yaşadıkları anlatılıyor. spoiler vermemek için daha başka şeyler anlatmak istemiyorum.
not: bu söylediklerim de spoiler yok gibi* zaten filmin konusunu okursanız bunlardan bahsediliyor.

oyunculuklara denebilecek bir şey yok. zaten phil ve rita filmin en önemli karakterleri. bill murray ve andie macdowel birbirlerine aşırı uymuşlar. ikisi de çok iyiydi. bill murray gerçekten phil karakterini çok iyi oynamış. ilk başlarda insanlara biraz tepeden bakan sonra tekrar eden günlerde arayış içerisinde olan, hayattan bezmiş ve en son olarak da mutluluğu bulan birisi ve farklı duyguları güzel yansıtmış. filmde bulunan diğer karakterler ise öyle çok üst düzey oyunculuk gerektirmeyen karakterlerdi.

yani özetle film güzel arkadaşlar. izlemeden önce buradan okuyup fikir almak isteyen varsa izleyebilir. bende buraya sinefil eleştirmeni gibi oyuncuları falan değerlendiriyorum, zaten imdb puanı da yüksek ve 25 sene önce çıkmış bir film.*

bir harold hamis filmidir.

filmin senaryosunu yönetmen harold hamis ve danny rubin, yine danny rubin'in bir öyküsünden uyarlayarak yazmıştır. filmin başrollerinde bill murray, andy macdowell ve chris elliott oynamıştır.

film 2 şubat tarihinde geçer. bir hava durumu sunucusu olan phil amerika halkının kendine bir tarih ve gelenek yaratma çabası ile uydurduğu yerel bir etkinliği sunmak için bir bölgeye gider ancak bir kasırga sonucu orada umduğundan fazla kalır. gece uyur ancak sabah onu yine aynı gün beklemektedir.

film 2 şubat tarihinde geçer. kendini beğenmiş, sadece kendi ile ilgilenen bir hava durumu sunucusu olan phil amerika halkının kendine bir tarih ve gelenek yaratma çabası ile uydurduğu ve hava durumu ile ilgili olan yerel bir etkinliği sunmak için bir bölgeye gider ancak büyük bir kasırga sonucu orada umduğundan fazla kalır ve bu uzun ziyaret onun hayatında bazı değişikliklere neden olur. gece uyur ancak ertesi sabah onu yine aynı garip gün beklemektedir.

film soğuk bir 2 şubat gününde geçer. kendini beğenmiş, sadece kendi ile ilgilenen ve diğer insanlara tepeden bakan kendi çapında ünlü bir hava durumu sunucusu olan phil amerika halkının kendine bir tarih ve gelenek yaratma çabası ile uydurduğu ve hava durumu ile ilgili olan yerel bir etkinliği sunmak için bir bölgeye gider ancak geleceği önceden bilinen ama phil'in pek de umırsamadığı büyük bir kasırga sonucu orada umduğundan fazla kalmak zorunda kalır ve bu uzun ziyaret onun hayatında bazı olumlu değişikliklere neden olur. gece uyur ancak ertesi sabah onu yine aynı garip gün beklemektedir.

en sevdiğim filmlerdendir. hikayesi bana herkesin böyle bir şansı olsa diye düşündürür. sonra bir bakarım, öyle bir şansımız var aslında. ya da yok, bilemedim. dönüşmek için tekrar tekrar yaşadığımız aynı şeyler. güzel film.

filmin ilk dönüm noktasında söylenen sözler sonunda ulaşacağı yola bir rehber niteliğindedir: yalnızca kendini düşünen zavallıya, hayat bir zenginlik kazandıramaz, o iki kez ölecek, içine kapanacak, toza dönüşecek, gözyaşı dökülmeden, onursuz ve anılmaksızın.

alternatifleri için
(bkz: time loop temalı film ve diziler)

1990'larda gösterime girmiş, türkçe'ye çevrilmiş ismi de "bugün aslında dündü" olan film. hep aynı gün, yani her gün 2 şubat gününe uyanan hava durumu sunucusu adamın fantastik ve komedi içerikli hikayesi.

izlediğim günden beri bu çalışmayı hep felsefi yönüyle düşünme eğilimindeydim. ilk seyredişimin üzerinden 20 seneden fazla süre geçmesine rağmen hala aynı noktadayım. bu filmin (bkz: das leben der anderen) ile bir ortak tarafı var. her ikisi de ''insanoğlunun değişebileceğini, bulunduğu noktadan daha iyi bir yere kişiliğini ilerletebileceğini '' söylüyor.

phil kötü bir insan değil ama insanda antipati duygusu yaratıyor. tom hanks'i değil bill murray'i seçen cast doğru bir iş yapmış. eğer, aynı hayatı her gün tekrar tekrar yaşamak zorunda kalsaydınız ne yapardınız ? bu, bir tür dünya cehennemi olabilir mi ? kutsal kitap, günahkarlar ve inkarcıların, cehenneme atılırken yaratıcıdan bir fırsat daha isteyip, dünyaya geri döndürülmeyi talep edeceklerinden bahseder ve onlar tekrar dünyaya gönderilseler de aynı kötülükleri yapar şeklinde hükmünü bildirir.

oysa ki groundhog day bu konuda daha iyimserdir. nobranlığın, umutsuzluğun, kibirin son noktasına varıldığında ve hiçbir şeyin değişmediği görüldüğünde, nereden çıktığı belirsiz bir iyilik hissi ile insanlara yaklaşıldığında, o iyilikten çıkan sevgi, bütün buzları eritir. satranç dahisi robert fischer'in ölüm döşeğinde söylediği gibi '' sevgiden daha iyileştirici hiçbir şey '' yoktur. benim phil'in gerçekten değiştiğini anladığım ve en sevdiğim kısım, her gün her gün yaptığı ve envai hakaretler ve aşağılamalarla doldurduğu dağ sıçanının çıkıp çıkmadığını haber veren o canlı yayın anında birgün kışı ve ismini bile yazamadığım o küçük şehrin insanını övdüğü konuşma. o an iş arkadaşının ona baktığı an galiba selvi boylum al yazmalım'da asya'nın, cemşit ile samet'i oynarken gördüğü sahnedeki yüz ifadesine benziyordu.