herodot tarihi

iş bankası hasan ali yücel klasikler dizisindeki 2020 baskısını yeni bitirmiş bulunmaktayım. yer yer sıkıcı yer yer akıcı ama sonunda insanı sanki yıllar süren bir macera yaşamış gibi oturduğu yerde derin bir nefes çektiren bir kitap. herodot'un verdiği bilgilerin bazılarının bugün gerçeklikten uzak veya efsanevi anlatım olduğundan abartılmış olduğunu biliyoruz fakat bu kitaptaki bilgilerin küçük bir kısmı için geçerli. geriye kalan bilgiler ve anlatımlar gerçek ve gerçek olunca insan düşünmeden okuyamıyor. bu tarihten 2500 yıl önce de tıpkı bugün olduğu gibi insanoğlunun en basit duygulara hırslara yenik düşmesi, bilgelikten uzak liderlerin etrafında belki milyonlarca insanın heba olması, göz göre göre inanış uğruna yanlış işler yapılması... peki gerçekten 2500 yıl öncesine göre insanlıkta ve medeniyette ilerledik mi? yoksa kendimizi mi avutuyoruz? yorum sizin...

bilinen ilk tarih yazarı olduğu için 'tarihin babası' olarak nitelendirilen herodot'un, isa'dan önce 5. yy. da yazdığı ("written in 430 bc ") ve günümüze ulaşan ilk tarih kitabı. dünyanın hemen bütün dillerine çevrilen bir kitap herodot tarihi. ayrıca tarih bölümünde okuyan üniversite öğrencilerinin de okumasının zorunlu olduğu kitaplardan biri.
türkçeye birkaç defa farklı yayınevlerinden çevrilmişliği var.
bendeki çeviri; remzi kitabevi'nden, aralık 1973, birinci baskısı.
bu kitabı bulduğumda hazine bulmuş gibi sevinmiştim. şimdi kitaplığımda ön sıralarda bile değil. en arkalarda. kazara biri gelir, görür, ister diye.
bendeki herodot tarihi'ni türkçeye çeviren müntekim ökmen. ama çok daha önemlisi, yunanca aslıyla karşılaştıran ve sunan azra erhat. kitap, azra erhat'ın, 'akdeniz insanı' başlığıyla kısa bir sunuş yazısıyla başlıyor, arkasından da çevirmenin önsözü geliyor.
azra erhat ismi burada çok çok önemli; o azra erhat ki, anadolu uygarlıkları ve mitolojisi kavramını yaratanlardan biri, halikarnas balıkçısı'nın dostu, ilyada ve odissea'nın çevirmeni. türkçenin en saygın, en bereketli uzman yazarlarından biri.
halikarnas balıkçısı -cevat şakir kabaağaçlı-, azra erhat, bedri rahmi eyüboğlu, sabahattin eyüboğlu..........; bu isimler hem türk edebiyatının önemli isimleri hem de anadolu'daki yunan uygarlığı anlayışı yerine anadolu uygarlığı/akdeniz uygarlığı kavramını yerleştirmeye çalışan kişiler, bunun için gerçek bir edebiyat savaşı içine girmiş kişiler. bugün azra erhat'ın 'mitoloji sözlüğü' türkiye'deki mitoloji sözlüklerinin içinde biriciktir, referans kitabıdır.
yeniden herodot tarihi'ne dönersek, bu kitabın yeni baskıları muhakkak vardır. bence bu kitap, okumayla, yazmayla ilgili herkesin kütüphanesinde bulunması gereken bir kitap.
alın, okuyun ve herodot'un tatlı diliyle anlattığı 'masalların' içine gömülün, emin olun tarihten hoşlanıyorsanız bu kitaptan da çok keyif alacaksınız.

ünlü yunan tarihçi "tarihin babası" halikarnaslı(bodrumlu) herodotun çevre ülkelerdeki çeşitli toplumların tarihini, kültürünü, geleneklerini yazdığı o ünlü ve muhteşem eseridir. herodot, bu kitabında iskit(saka) türklerine de yer verir ve iskitleri 'örnek, adaletli ve uygar bir toplum' olarak görür.
herodot'un "herodot tarihi" adlı o ünlü kitabı