1.
bugün ayakta olan ayasofyayı yaptıran roma imparatoru 1. jüstinyen'in eşi.
fakir olarak büyüyen theodora bazı tarihçilere göre fahişelik veya sirklerde dansçılık yaparak geçimini sürdürür. ileride roma imparatoru olacak ve kendisinden 14 yaş büyük olan flavius petrus sabbatius ıustinianus (1. jüstinyen) ile aşk yaşar. soylu değildir. ileri gelen insanların saygı duymadığı tabakadandır. jüstinyen imparator olduktan sonra kendisi ile evlenebilmek için yasa değiştirir. bildiğimiz ayasofya'nın yapılmadan önce yerinde bulunan ikinci ayasofya'da evlenmişlerdir. böylelikle roma imparatoriçesi olmuştur.
bugün sultanahmet meydanında kalıntılarını da görebileceğiniz hipodromda başlayarak şehre yayılan nika ayaklanması sırasında kaçmaya hazırlanan eşi 1. jüstinyen'i meşhur konuşması ile cesaretlendirerek ayaklanmayı bastırmasını sağlar. jüstinyen tahtında kalır. harabeye dönmüş şehri yapılandırarak ayasofyayı yaptırır.
theodora eşinden önce vefat eder ve havariyyun kilisesine gömülür. (bugünki fatih cami) hayatı benim de yaşadığım şehirde, belki de çok kereler yanından öylece geçip gittiğim yerlerde geçmiştir.
hakkında bir çok kitap yazılmıştır. daha iyi tanıyabilmek için radi dikici'nin sürükleyici theodora romanını da okuyabilirsiniz.
kaynak
fakir olarak büyüyen theodora bazı tarihçilere göre fahişelik veya sirklerde dansçılık yaparak geçimini sürdürür. ileride roma imparatoru olacak ve kendisinden 14 yaş büyük olan flavius petrus sabbatius ıustinianus (1. jüstinyen) ile aşk yaşar. soylu değildir. ileri gelen insanların saygı duymadığı tabakadandır. jüstinyen imparator olduktan sonra kendisi ile evlenebilmek için yasa değiştirir. bildiğimiz ayasofya'nın yapılmadan önce yerinde bulunan ikinci ayasofya'da evlenmişlerdir. böylelikle roma imparatoriçesi olmuştur.
bugün sultanahmet meydanında kalıntılarını da görebileceğiniz hipodromda başlayarak şehre yayılan nika ayaklanması sırasında kaçmaya hazırlanan eşi 1. jüstinyen'i meşhur konuşması ile cesaretlendirerek ayaklanmayı bastırmasını sağlar. jüstinyen tahtında kalır. harabeye dönmüş şehri yapılandırarak ayasofyayı yaptırır.
theodora eşinden önce vefat eder ve havariyyun kilisesine gömülür. (bugünki fatih cami) hayatı benim de yaşadığım şehirde, belki de çok kereler yanından öylece geçip gittiğim yerlerde geçmiştir.
hakkında bir çok kitap yazılmıştır. daha iyi tanıyabilmek için radi dikici'nin sürükleyici theodora romanını da okuyabilirsiniz.
kaynak
devamını gör...
2.
bir rivayete göre mısır başka bir rivayete göre de kıbrıs doğumlu theodora miladın 6. asrı ortalarına doğru doğmuştur. ailesi ile birlikte henüz çocuk yaşta istanbula gelmiş ve ahlak fesadının başı olan hipodromda büyümüştür. bizansın da en meşhur fahişesi olmuştur. hipodrom öyle bir yerdi ki en düşük tebadan en kibar tebaya kadar herkes fahişelerle düşüp kalkar ve onlarla eğlenirdi. saraylarım günlük dedikoları dahi hipodram kaynaklı olabilirdi... sirkler rakkashaneler fuhuşhaneler mevcuttu ve theodora nın ailesi de bu sirklere mensuptu. henüz theodora çok küçükken ölen babası ayı bekçisi idi, o öldükten sonra bu güzel kız istanbul’un birçok serserisi, hırsızı ve kibarının aguşunda büyüyüp serpildi. sahnede onu çıplak izlemek için gelenler salonları, sirkleri doldururdu... fakat namı kötü bir namdı tüm istanbul’u sarmıştı bu nam ama bazı kişiler onu görünce hastalıklı bir insan görmüş gibi kaçarlardı.
bir aralık bir rütbeli bir memur aşığı ile afrikaya kaçtı ve orada yapamadı. iskenderiyeye geldi, orada manastıra girdi ama yine yapamadı. evet yeniden istanbuldaydı şimdi de ... lakin artık uslu, yaşlı ve dingindi.
istanbulun kenar mahallelerinden bir eve kapandı, kırklı yaşlardaydı. hayatını burada sakince geçirmek niyetindeydi.
birden bir tesadüf eseri imparatorun meşhur yeğeni olan prens ıustinianus ile karşılaştı. kırkını geçmiş olan bu kadın onu hemen kendisine aşık etti ve aşkları için onunla evlenebilmek için ıustinianus kanunları değiştirdi (çünkü ahlaksız bir kadınla evlenmek yasaktı oysa imparatoriçelerin türlü ahlaksızlıkları hoşgörülürdü zira ahlaksız kadınla da evlenilmezdi). neticede prens ıustinianus ve theodora evlendi. bir zamanlar ahlaksızlıkla namussuzlukla suçlanan kadın şimdi imparatororiçe ve parmakla gösterilip özenilen, örnek alınan kadın olmuştu. imparatoriçe olduktan sonra ahlak metaneti içerisinde yirmi bir sene saltanat sürdü.
devrinde nika ihtilali baş gösterdi. ümidini kaybeden imparator ve generali tam kaçacak iken onları tuttu ve tesirli sözleri ile etkiledi, oradan ayrılmayacağını ölecekse de imparatoriçe olarak öleceği yeğlediği beyan etti. bunun üzerine tüm cesaretini toplayan imparator ve general ihtilalci halk üzerine saldırarak 50.000 kişiyi bir günde kılıçtan geçirerek ihtilali kanla bastırdı.
theodora, kansere yakalandı ve 548’de ruhu bedenini terk etti. cenazesinde ise imparator ıustinianus’un bir çocuk gibi günlerce ağlayarak “benim uğur yıldızım, mukaddes kadın!”, dediği rivayet ediledurur.
sevgiler...
bir aralık bir rütbeli bir memur aşığı ile afrikaya kaçtı ve orada yapamadı. iskenderiyeye geldi, orada manastıra girdi ama yine yapamadı. evet yeniden istanbuldaydı şimdi de ... lakin artık uslu, yaşlı ve dingindi.
istanbulun kenar mahallelerinden bir eve kapandı, kırklı yaşlardaydı. hayatını burada sakince geçirmek niyetindeydi.
birden bir tesadüf eseri imparatorun meşhur yeğeni olan prens ıustinianus ile karşılaştı. kırkını geçmiş olan bu kadın onu hemen kendisine aşık etti ve aşkları için onunla evlenebilmek için ıustinianus kanunları değiştirdi (çünkü ahlaksız bir kadınla evlenmek yasaktı oysa imparatoriçelerin türlü ahlaksızlıkları hoşgörülürdü zira ahlaksız kadınla da evlenilmezdi). neticede prens ıustinianus ve theodora evlendi. bir zamanlar ahlaksızlıkla namussuzlukla suçlanan kadın şimdi imparatororiçe ve parmakla gösterilip özenilen, örnek alınan kadın olmuştu. imparatoriçe olduktan sonra ahlak metaneti içerisinde yirmi bir sene saltanat sürdü.
devrinde nika ihtilali baş gösterdi. ümidini kaybeden imparator ve generali tam kaçacak iken onları tuttu ve tesirli sözleri ile etkiledi, oradan ayrılmayacağını ölecekse de imparatoriçe olarak öleceği yeğlediği beyan etti. bunun üzerine tüm cesaretini toplayan imparator ve general ihtilalci halk üzerine saldırarak 50.000 kişiyi bir günde kılıçtan geçirerek ihtilali kanla bastırdı.
theodora, kansere yakalandı ve 548’de ruhu bedenini terk etti. cenazesinde ise imparator ıustinianus’un bir çocuk gibi günlerce ağlayarak “benim uğur yıldızım, mukaddes kadın!”, dediği rivayet ediledurur.
sevgiler...
devamını gör...
3.
birçok manastır inşa ettiren hafif meşrep kadın. bu manastırlardan en ünlüsü tövbekar hayat kadınları için yaptırdığı “metanoia manastırı”dır.
ailesi ayak takımının en aşağı tabakasına mensuptu. istanbulda tanınmış ünlü bir dansöz ve aktristtir.
bizans’ta hafif meşrep kadınlarla evlenmek yasaktı. imparator bu kanunu tanımayıp theodora ile evlenmiştir.
imparator’un en büyük yardımcısı oldu. imparator, teodora’yı kendisine denk tuttu ve saltanat eşbaşkanı olarak tahta oturttu. idarecilerin yaptığı bağlılık yemininde adı, imparatorla birlikte anıldı.
dansöz theodora oldu mu sana imparatoriçe theodora ... *
ailesi ayak takımının en aşağı tabakasına mensuptu. istanbulda tanınmış ünlü bir dansöz ve aktristtir.
bizans’ta hafif meşrep kadınlarla evlenmek yasaktı. imparator bu kanunu tanımayıp theodora ile evlenmiştir.
imparator’un en büyük yardımcısı oldu. imparator, teodora’yı kendisine denk tuttu ve saltanat eşbaşkanı olarak tahta oturttu. idarecilerin yaptığı bağlılık yemininde adı, imparatorla birlikte anıldı.
dansöz theodora oldu mu sana imparatoriçe theodora ... *
devamını gör...
4.
"eflatun giyenlere tahta ölmek yakışır" diyerek kaçmakta olan eşini ikna etmiştir.
devamını gör...
5.
theodora, imparatoriçe olmadan önce pornai sokağı'nda çalışan bir fahişedir ve fahişelik zamanında pornonun temelini atan kişidir.
imparatoriçe theodora'nın ikonası
imparatoriçe theodora'nın ikonası
devamını gör...
6.
theodora hanım bizans’ın imparatoriçesi ama doğuştan saraylı falan değil. babası öldükten sonra aile parasız kalınca ablasıyla theodora da bir nevi aktrisliğe giriyor ki o dönemde bu da fahişelik demek. çünkü kadın zaten sahneye bir şey koyamaz. sonra justinianus ile tanışıyor ve imparator adayı olan bu bey de theodora ile evlenmek için “senatörler fahişelerle evlenemez” yasasını kaldırıyor. çocuğuyla birlikte kabul ediyor. *
theodora imparatoriçe olduktan sonra kocasıyla ülke yönetiminde baya söz sahibi oluyor. çeşitli hayırseverlikler falan… hatta seda sayan misali "ben disipline girmiş bir kadın olarak" deyip tövbekar fahişeler için manastırlar falan da açıyor.
o dönem theodorayı, baya karaladığı rivayet edilen prokopius isimli antik tarihçi (genelde bu beyin yazdıkları sonradan tarihçiler tarafından çok dikkate alınmıyor demeyeyim de, iftira olabilir gibi değerlendirilmiş) kadını baya kötü anlatıyor. “on erkek bitirir, hizmetçilere geçer yine durmaz” , sonradan ortaya çıkan oğlunu öldürmüştür vs… kadının pornocu gibi anılma sebebi olarak da yine bu tarihçi kaynak gösteriliyor daha çok. ama bu adamı da genelde tarihçiler “erkek tarihçilerin theodora gibi güçlü kadınları kendi dönemlerinin kalıplaşmış kadın rollerine oturtarak anlatmaları” gibi bir yerden değerlendirdikleri için daha çok pornocu değil de casta meretrix(iffetli fahişe) gibi bakıyorlar sanırım.
theodora'yı anlamak için onu dönemin edebi ve dini figürleri olan (lucretia, medea ve mecdelli meryem) kadın arketiplerinin karşılaştırıldığı bir makale vardı. (bulursam ayrıca eklerim)
makale genel olarak kadın anlatılarının, erkek yazarların kafasındaki kadın kalıplarına göre biçimlendiğini; ya azize ya günahkar olarak anlatıldıklarını ve başka türlü bir ara bulunmadığını anlatıyordu. *
işte mesela lucretia, roma’da iffeti uğruna intihar eden efsanevi kadın. theodora bu profile hiç uymuyor ama ikisinin ortak noktası, kendi dönemlerinde politik bir değişime etki etmeleri. medea da, mitolojide büyücü, hain, aile katili; theodora’ya da “oğlunu öldürttü” diye kara çalmışlar (gerçekliği bilinmiyor), tamamen annelikten vurma gibi değerlendirildiği için hainlik noktasında benzetiyordu. ya da mecdelli meryem de, günahkar kadından tövbekar azizeye dönüş hikayesi olduğundan genelde theodora’yı da bu kalıba koymuşlardı. falan falan.
theodora imparatoriçe olduktan sonra kocasıyla ülke yönetiminde baya söz sahibi oluyor. çeşitli hayırseverlikler falan… hatta seda sayan misali "ben disipline girmiş bir kadın olarak" deyip tövbekar fahişeler için manastırlar falan da açıyor.
o dönem theodorayı, baya karaladığı rivayet edilen prokopius isimli antik tarihçi (genelde bu beyin yazdıkları sonradan tarihçiler tarafından çok dikkate alınmıyor demeyeyim de, iftira olabilir gibi değerlendirilmiş) kadını baya kötü anlatıyor. “on erkek bitirir, hizmetçilere geçer yine durmaz” , sonradan ortaya çıkan oğlunu öldürmüştür vs… kadının pornocu gibi anılma sebebi olarak da yine bu tarihçi kaynak gösteriliyor daha çok. ama bu adamı da genelde tarihçiler “erkek tarihçilerin theodora gibi güçlü kadınları kendi dönemlerinin kalıplaşmış kadın rollerine oturtarak anlatmaları” gibi bir yerden değerlendirdikleri için daha çok pornocu değil de casta meretrix(iffetli fahişe) gibi bakıyorlar sanırım.
theodora'yı anlamak için onu dönemin edebi ve dini figürleri olan (lucretia, medea ve mecdelli meryem) kadın arketiplerinin karşılaştırıldığı bir makale vardı. (bulursam ayrıca eklerim)
makale genel olarak kadın anlatılarının, erkek yazarların kafasındaki kadın kalıplarına göre biçimlendiğini; ya azize ya günahkar olarak anlatıldıklarını ve başka türlü bir ara bulunmadığını anlatıyordu. *
işte mesela lucretia, roma’da iffeti uğruna intihar eden efsanevi kadın. theodora bu profile hiç uymuyor ama ikisinin ortak noktası, kendi dönemlerinde politik bir değişime etki etmeleri. medea da, mitolojide büyücü, hain, aile katili; theodora’ya da “oğlunu öldürttü” diye kara çalmışlar (gerçekliği bilinmiyor), tamamen annelikten vurma gibi değerlendirildiği için hainlik noktasında benzetiyordu. ya da mecdelli meryem de, günahkar kadından tövbekar azizeye dönüş hikayesi olduğundan genelde theodora’yı da bu kalıba koymuşlardı. falan falan.
devamını gör...