kaderini kendin mi çizersin sorunsalı

son zamanlarda sosyal medyada yayılan cümleyi örnek vermek istedim. iki insanın karşılaşması kadere tanıştıktan sonra yan yana kalmaları onların çabalarına bağlıdır.

kaderini kendin çizemezsin ama kendin yön verebilirsin bence.

aslında ben yazıyordum ama kalemim tükendi...

kaderini kendin mi çizersin tanımını başka bir insanla olan birliktelikle tanımlamış yazar başlığı.
bazı şeyleri seçimlerimiz yani biz belirleriz. bazıları ise elimizde değildir.

kader nedir?
tanrının hükmü mü? öyle ise; o irade vermiştir lakin özgür bırakmamıştır. hep bir yol ayrımı vardır. sağ ya da sol. ne olacağı yine onun izniyledir.

eğer inanmıyorsak; çevresel ve ailesel şartlar dahilinde, hayatın bir yere kadar senin elindedir.

hem evet hem de hayır.ben kendi gerçekliğimin yaratıcısıyım.gerçeklik benim sadece bir olasılığım.tüm olasılıkların süperpozisyonu ise tanrıdır.

şimdi birileri konuya dini katıp zırvalamadan (üstelik bilmeden) konuya el atmak istiyorum.
ilk okul çocuklarının bile anlayabileceği şekilde size kaderi açıklayacağım.

bir binanın tepesindesiniz, binanın köşesinden aşağı bakıyorsunuz ve elinizde bir defter var. binanın sağ tarafından bir araba çok hızlı bir şekilde geliyor aynı sekilde sol tarafından da bir araba hic hızını kesmeden geliyor. siz bu durumu gördünüz ve çarpışmama gibi bir olanaklarının olmadığını da gördünüz. elinizdeki deftere iki araba kaza yaptı yazdınız. şimdi size soruyorum siz yazdığınız için mi kaza oldu yoksa siz kazanın olacağını bildiğiniz için mi yazdınız bunu?

kaderimizi biz belirliyoruz. bunu inkar ederseniz allah'ın bilgisini de inkar etmiş olursunuz. kaderimiz bellidir ama bunun belirlenmesi dinen allah'ın tüm kullarını tanımasıyla olacakları bilmesiyle alakalıdır kesinlikle. siz bunu allah oturdu yazdı biz de yaşıyoruz seklinde lanse edemezsiniz. zaman şeridi olarak düşünmeyin zira islam allah'ın zamandan ve mekandan münezzeh olduğunu söyler.

kalem bende değil belli ki olsa böyle olmazdı.

kader zaten öyle bir kavramdır, müdahale edemezsin. soru başka olmalıydı, elendiniz

kaderin sana sunduğu seçenekler arasında tercih yaparsın. bu da seni iyi veya kötü yapar. başka da bir hükmün yoktur bu dünyada. tıpçısalyangoz'un benzetmesi allah benim kaderimi biliyorsa nasıl özgür iradeden bahsedebilirim? sorusuna iyi bir cevap bence. allah bildiği için değil sen istediğin için o tercihi yapıyorsun. onun ne bildiği seni etkilemiyor bu noktada. ama unutma sen sadece önüne gelen seçenekler arasında tercih yapabilirsin. işte bu da senin kaderin.

insan herşeyi kendi seçimleri ile yapar. kader kısmet deyip sağa sola itelemeyelim yaptıklarımızı.

yaşayan ve daha önce yaşamış herkes, varolan her şey birbirinin kaderini belirliyor bence. geçmişten günümüze tüm o birikimlerle gelen ortak yaşantıya doğup "kaderimi kendim çiziyorum" demek komik olurdu. yolumuzu belirlediğini düşündüğümüz kararlarımızda bile farkında olmadan kimlerin kimlerin etkisinde kalıyoruz. bizler çoktan seçmeli soruları cevaplıyoruz, açık uçlu sorulmuyor kaderimizi belirleyen sorular.

adımızı, ailemizi, doğduğumuz yeri, dinimizi, cinsiyetimizi hiçbirini seçmedik ama irademiz var ve belli bir olgunluğa eriştiğimizde hayatın farkına varıp bunları istersek değiştirebiliriz. zaten dünyaya baktığımızda cinsiyetçilik, ırkçılık, milliyetçilik, dini çatışmalar almış başını gidiyor bunları sorun edenler ve yapanlar da aptal insanlar. ulan hiçbirini seçmemişiz ve bize dayatılan kimliklerle hayata gelmişiz. senin bunu sorgulaman gerekirken bunu sorgulamak yerine benimseyip başka bir canlıyı da geçtim kendi türüne savaş açıyorsun. akıl kârı değil gerçekten.

sonuç: kaderi bize dayatılan kimliklere ithaf edersek biz çizmedik ama hayatı anladıktan sonra her şey bizim elimizde.

son olarak. halil cibran'ın şu sözünü bırakıyorum.

alın yazısı: kader
alın teri: çalışmak

"alın yazınızı sadece alın terinizle silebilirsiniz." halil cibran

insan kaderini kendisi belirler, şansını kendi yaratır.

neyse ya yazcam ama çok uzun, etimolojik kökenden girip teolojik yaklaşımlardan çıkacam.

(bkz: üşendim)

senin hakettiğin son doğrultusunda, allah tarafından daha sen yaratılmadan çiziliyor. özgür iradenle yapacağın seçimler doğrultusunda kaderin yazıldı: emre1974tr.blogspot.com/201...

"biz, her insanın sorumluluğunu/kaderini kendisine verdik" isra 13

"başınıza gelen herhangi bir musibet, kendi ellerinizle işledikleriniz yüzündendir" şura 30

mapus damındaki kaderim der.
geneleve düşen kaderim der.
kocasının şiddetine kaderim der.

bir başarı sahibinden veya zenginden "kaderim" kelamı duyulmaz.. süper ego'nun tanrılaştırılması.

kaderimizi hepimiz çizeriz bu dünyaya gelmiş tüm insanlar olarak herkesin kaderini beraber belirleriz. belki o çorbaya bir tutam tuz oluruz belki de bir su bardağı kadar mercimeği ama içinde daima oluruz.

karma karışık bir sorunsaldır. yaptığımız seçimlerle belki kaderimizi şekillendirebiliriz, fakat kontrol edilemeyen faktörler vardır.

açıkçası sen ne kadar çabalarsan çabala ezelde takdir edilmişse senin çaban o şeyi oldurmaya yetmiyor. gerisi hep bahane, hep hikaye.. dileyen çaba, dileyen irade, dileyen salt kader desin. günün sonunda 'kader diyemezsin sen kendin ettin ' diyen arkadaşa katılmakla yetiniyorum.