selatin camii

selâtin, arapça “sultan” kelimesinin çoğuludur. bir diğer mânâsı ise sıfat olarak “büyük” ve “geniş”tir. selâtin camii ise osmanlı tarihinde padişahların, hanım sultanların, valide sultanların ve şehzadelerin yaptırdığı camilere denir. bu camiler, ekseriyetle civarın en büyük camileri olmakla beraber bu camileri inşa ettirmenin bazı şartları bulunmakta idi. saray geleneğine binaen bir padişah, selâtin camisi inşa ettirmek için nispeten mühim bir savaş galibiyeti neticesinde büyük bir ganimet elde etmeliydi. selâtin camilerinin inşasında bu koşulların karşılanma geleneği, bir açıdan bakılırsa padişahın, bu denli büyük bir eser bırakabilmesi için kendini ispatlama süreci olarak yorumlanabilir. bu inşalarda padişahın şahsî serveti kullanılır, devlet hazinesine dokunulmazdı. bu gelenek, 17. yüzyılda ı. ahmed’in sultanahmet camii’ni inşa ettirmesi ile bozulmuş ve bu tarihten itibaren selâtin camilerinin sayısı hızla artmıştır. imparatorluk tarihindeki ilk selâtin camii, bursa ulu camii olarak kabul edilebilir. tamamlanması 1399 yılına denk gelen bu camiyi, yine bursa’da bulunan 1424’te açılan yeşil cami izlemektedir. bu camiler, ilk iki selâtin camii olarak kabul edilebilir. ancak devletin, yükselme dönemine girmesi yani bir imparatorluğa dönüşümü göz önüne alındığında istanbul’daki selâtin camileri öne çıkmaktadır. umumi kanının aksine istanbul’un ilk selâtin camii, ayasofya değil fatih camiidir. selâtin camileri, tüm gün açık olurlardı. padişahlar; cuma, bayram ve kandil gecelerinin yatsı namazlarını selâtin camilerinde eda ederlerdi. bu da selâtin camilerinde neden hünkâr mahfili olduğunu açıklar. hünkâr mahfili, padişahların namaz kılmaları için yapılmış hususi mekânlara denir. selâtin camilerinin en mühim ve değinmek istediğim hususlardan birisi de birden fazla minareleri olmasıdır. osmanlı geleneğinde birden fazla minareler sadece selâtin camilerinde bulunurdu. günümüzde sıradan bir köy camiinde dahi birden fazla minare rahatlıkla görülebilir. bu tür gelenekler, sadece devlet özelinde incelenmemeli, bir kültürün parçası olarak görülmelidir. bu geleneklere sahip çıkmak, biraz da bu mühim hususları himaye ederek yapılmalıdır. selâtin camilerini eşsiz kılan bir diğer husus ise bu camilere mahya asma geleneğidir.

arapça bir sözcük olan selatin, sultanın çoğuludur ve tarihte hükümdarların* savaşta kazandığı büyük ganimetlerle yaptırdığı camilere denilir. osmanlı'da selatin camii geleneği, yıldırım bayezid'in bursa'da yaptırdığı bursa ulu cami ve yeşil cami ile başlamış, sultan 1.ahmed han'ın sultanahmet camii'sini inşa ettirmesiyle bozulmuştur ve ganimet kazanma geleneği de 18. yüzyıl'da terk edilmiştir.
selatin camilerini diğer camilerden ayıran özellik şudur: hünkar mahfili, birden fazla minare ve şerefe, mahya, büyük camiler, 24 saat açık

osmanlı döneminde sultanların yaptırdıkları camilere verilen isim.