tayyare

eskiden uçağa verilen isim.
aklıma, bizimkiler dizisindeki alamancı davut'un sözünü getirmiştir :
uçağı tayyar bey adında bir türk bulmuştur.

arapça kökenlidir.

türk dil kurumu'nun ne işe yaradığını size en bariz gösterebilecek olan sözcük. bir zamanlar uçak için herkes arapça'dan türemiş olan tayyare sözcüğünü kullanırken, şimdi herkes türkçe'den türemiş olan uçak sözcüğünü kullanıyor. bugün herhangi bir tümce içerisinde "tayyare" sözcüğünü "uçak" ı belirtmek için kullanırsanız, insanlardan çok garip tepkiler alabilirsiniz.

şimdi bu vb. değişimlerin ne önemi var? şu şekilde bir önemi var, türkçe'nin fenotipini değiştiriyor ve kültürünü koruyor. bu küçücük şeyler aslında çok önemli benim gözümde. çünkü dil her şeydir. konuştuğunuz dile göre ulusunuz belirlenir dünya genelinde. elbette diller arası etkileşimler olabilir. fakat türkçe'nin, türklerin islamiyet'i kabulunden cumhuriyet dönemi'ne kadar yaşadığı şey etkileşim değil, asimilasyondur. şu an bu düzeltilmiş türkçe içerisinde bile etkileşim seviyesinden fazla derecede yabancı sözcük var.

arapça'dan gelen, osmanlıca bir sözcük. uçağı belirtmek için kullanılır (idi). günümüzde tıpkı diğer ilginç osmanlıca sözcükler gibi kullanım ömrü bitmiştir.

eş anlamlısı için (bkz: uçak)

uçak anlamında, arapça tyr kökünden türetilmiş (tayyar-->arapça, uçucu, tayr-->arapça, kuş).
osmanlıcaya has bir sözcük. bu sözcüğü araplara söyleseniz anlamazlar. osmanlı döneminde, bu şekilde kökü arapça ya da farsça olan sözcüklerden yeni sözcükler yapılmıştır. tayyare de onlardan biridir. örn. bir diğeri müstemleke.

ucak