türkiye'de resmi ideoloji karşıtı 10 önemli düşünür

cumhuriyet rejimi, tüm progresif ve aklı, bilimi ön olana çıkarak yapısına rağmen, özü itibariyle tek adam kültüne dayandığı için entelektüel açıdan kayda değer aydınlar yetiştiremedi. elde olanlar ilhan arsel, mümtaz soysal, doğan avcıoğlu ve niyazi berkes gibi birkaç isim. bunlar da ordunun rejim üzerinde resmi ideolojinin muhafızı bir pozisyonda olmasını savunan isimler. dolayısıyla iktidar mefhumu, kendini korumaya öncelik olarak aldığı için her vakit entelektüel açıdan muhaliflere göre zayıf kalır.

peki kemalist olmayan veya kemalizme eleştirel yaklaşan bir pozisyonda olup da cumhuriyet döneminde kayda değer politik, sosyolojik veya felsefi çalışmalar yapmış, orijinal fikirler ortaya koymuş düşünürler kimlerdir ? benim listem birden ona kadar olmakla beraber, birinciden sonuncuya kadar yapılan sıralama bir değer tayini değil numaralandırmadan ibarettir.

1- cemil meriç ( kemalist değil, modernite karşıyı, gelenek üzerinden kültürü okur)

2- nurettin topçu: ruhçu, ahlak merkezli bir aydınlanma, kemalist değil. bergson'a yakın çizgide

2- şerif mardin ( seküler ve cumhuriyet kazanımlarına önem veren bir düşünür ama kemalist değil. merkez-çevre kavramı
üzerinden türkiye siyaseti ve sosyolojisi yorumlar)

4- idris küçükömer : seküler ama anti kemalist. sağ-sol kavramlarını ters yüz eden provokatif bir siyaset bilimci.

5- sezai karakoç: islamcı bir medeniyet perspektifi ortaya koyan, içsel aydınlanmayı maneviyata bağlayan diriliş ideolojisinin kurucu lideri.

6- nihal atsız: ideoloji kurucusu değil ama anti kemalist. atatürkçülükle dinin devlet yapısı içerisinde ve sosyal hayatta müessir olmamasını esas alan laiklik dışında ortaklığı yok. ulusun ötesinde ırk temelli bir toplum ve siyaset yapısını savunmakta. kesinlikle egzantrik ve kayda değer bir figür.

7- ismet özel: sert kemalizm karşıtı. türklüğü ve islamlık kimliğini yeniden yorumlar.

8- erol güngör: muhafazakar modernleşme savunucusu. meriç'e yakın. kemalizmi reddetmez ama sınırlar.

9- hikmet kıvılcımlı: radikal sol cenahın önemli teorisyenlerinden olup, 30'larda kemalizm eleştirisi yapmıştır. kemalist çizgiyi ilerlemenin bir aşaması olarak tanımlar. ancak onu marksist teori açısından eleştirir.

10- mahir çayan ve ibrahim kaypakkaya: cumhuriyet rejimince 20'li yaşlarda öldürülen bu iki genç isim de kurucu ideolojiye soldan kuvvetli eleştiriler getirmişlerdir. kaypakkaya, henüz sosyalistler, atatürkçülükten kendilerini sıyıramamış iken kemalizmi sömürgeci olarak nitelemişti. mahir ise ibrahim kadar radikal olmamakla beraber, atatürkçülüğe karşı eleştireldir. sürekli devrim tezini savunur.