1.
mitolojide, tarihte bilinen en eski alkollü içkidir. "tanrıların içkisi", "odin'in içkisi", "odin'in ganimeti" olarak da bilinir. geçmişi milattan önce 7000'lere kadar dayanır.
iskandinavlar savaşta ölenlerin valhalla'ya gittiğine inanırlardı. bu içkiyi de o sarayda güzel bir kız tarafından dağıtılan bir içki olarak kabul etmişlerdir.
eski yunanlılar ise bahar yağmurlarıyla balı karıştırıp şöminenin yanına koyarlar ve afrodit'i memnun etmek için içerlermiş. tapınaktakiler ise geleceği görmek için bu içkiden içerlermiş.
miti de şu şekildedir(mead of poem):
"aesir ve vanir arasındaki savaş sonrasında tüm tanrılar toplanıp bir kavanozun içine tükürerek antlaşma mühürlerler. bu tükürükler boşa gitmesin diye de o tükürüklerden bir insan oluştururlar. adı kvasir olan bu insan da dokuz dünyadaki en bilge insandır. dünyayı gezerek tüm bilgisini insanlara aktarır.
bir gün iki cücenin yanına gider(fjalar, galar). bu iki cüce bu bilge insanı öldürüp kanıyla balı karıştırır ve bal şarabını oluşturur. şarabı içen bilge ya da şairw dönüşmektedir. bu şarabı da kendilerine saklarlar.
şir, adamın yerini öğrenmesi için birilerini gönderir fakat bu bilgenin kendi kendine öldüğü söylenir. daha sonra dev gilling ve karısı bu cüceleri ziyarete gider. cüceler de kocasını boğup karısını da değirmen taşıyla ezip öldürür.
bu devler eve dönmeyince oğulları suttung ailesini aramaya çıkar. cüce kardeşlerle karşılaşır ve ailesini bu cücelerin öldürdüğünü öğrenir. bu dev cüceleri ölümle tehdit eder. cüceler de yaşamaları karşısında adamın kendisine üç kavanoz bal şarabı verir ve adam cüceleri bırakır ve bal şaraplarını alıp hnitbjörg dağındaki evine götürür. dağın derinliklerinde bir oda yaratıp kızı gunnloğ' u bu bal şaraplarını gece gündüz koruması için görevlendirir.
odin bunu duyduğunda o bal şaraplarına sahip olmak ister ve erkek kılığına girerek kendisine bölverkr (keder işçisi) adını verir.
bölverkr, jötenheim'a gider ve sonunda dokuz kişinin bir tarlada çalıştığı ve çim biçtiği bir vadiye gelir. bölverkr, tırpanların keskin olmaması nedeniyle köylülerin işlerinin yavaş ilerlediğini fark eder. sohbeti başlatan bölverkr, erkeklerin suttung'un kardeşi baugi için çalıştığını öğrenir ve bölverkr onların tırpanlarını keskinleştirmeyi teklif eder. bölverkr bileme işlemini bitirdikten sonra işlerinin hızlandığını gören köylüler bileme taşını almak için bölverkr'e teklifte bulunurlar. bölverkr de bu teklifi kabul eder ve bileme taşını havaya fırlatır. tüm köylüler dönerek almaya çalışırken tırpanlarıyla birbirini öldürürler. dokuz köylü de yere yığılır.
o akşam bölverkr, dev baugi'nin çiftliğine gelir ve baugi köylülerinin öldüğünü öğrenir. bökverkr de tüm sezonluk işi kendi başına yapabileceğini söyler fakat karşılığında kardeşi suttung'un şarabından ister. baugi bunu kabul eder.
bir sezon sonunda bölverkr dokuz köylünün yaptığı işten fazlasını yapmıştır. baugi ve bölverkr, suttung'un yanına gider fakat suttung bal şarabından vermeyi reddeder.
baugi ve bölverkr bal şarabını bulmak için dağa çıkarlar. baugi bir burgu çıkarır. dağı birkaç yerden delerek sonunda odayı bulurlar. bölverkr kendisini yılana çevirerek delikten girer. o sırada baugi yılanı öldürmeye çalışır fakat yapamaz.
bölverkr kendisini tekrar insana çevirir ve taburede bal şaraplarının yanında oturan gunnloğ'u görür. kızı kandırır ve üç gün birlikte yatarlar. sonunda kız bölverkr'in her istediğini yapacak duruma gelmiştir. bölverkr bal şaraplarından üç yudum almayı teklif eder. kız da bunu kabul eder. ilk yudumda birinci kazandaki tüm bal şarabını mideye indirir. ikinci yudumda ikinci kazanı ve üçüncü yudumda da üçüncü kazanı mideye indirir. (ağzında tuttuğu da söylenir.)mağaradan çıkarak kendisini kartala dönüştürür ve sarayına uçar. suttung bunu gördüğünde o da kendisini kartala çevirir ve peşinden uçar.
bölverkr sarayına döndüğünde herkes dışarıda kavanoz ve kazanları dizmiştir. bölverkr(artık odindir) tüm şarapları kazanlara doldurur ve şair olmayı hak eden insanlara bundan ikram eder."
iskandinavlar savaşta ölenlerin valhalla'ya gittiğine inanırlardı. bu içkiyi de o sarayda güzel bir kız tarafından dağıtılan bir içki olarak kabul etmişlerdir.
eski yunanlılar ise bahar yağmurlarıyla balı karıştırıp şöminenin yanına koyarlar ve afrodit'i memnun etmek için içerlermiş. tapınaktakiler ise geleceği görmek için bu içkiden içerlermiş.
miti de şu şekildedir(mead of poem):
"aesir ve vanir arasındaki savaş sonrasında tüm tanrılar toplanıp bir kavanozun içine tükürerek antlaşma mühürlerler. bu tükürükler boşa gitmesin diye de o tükürüklerden bir insan oluştururlar. adı kvasir olan bu insan da dokuz dünyadaki en bilge insandır. dünyayı gezerek tüm bilgisini insanlara aktarır.
bir gün iki cücenin yanına gider(fjalar, galar). bu iki cüce bu bilge insanı öldürüp kanıyla balı karıştırır ve bal şarabını oluşturur. şarabı içen bilge ya da şairw dönüşmektedir. bu şarabı da kendilerine saklarlar.
şir, adamın yerini öğrenmesi için birilerini gönderir fakat bu bilgenin kendi kendine öldüğü söylenir. daha sonra dev gilling ve karısı bu cüceleri ziyarete gider. cüceler de kocasını boğup karısını da değirmen taşıyla ezip öldürür.
bu devler eve dönmeyince oğulları suttung ailesini aramaya çıkar. cüce kardeşlerle karşılaşır ve ailesini bu cücelerin öldürdüğünü öğrenir. bu dev cüceleri ölümle tehdit eder. cüceler de yaşamaları karşısında adamın kendisine üç kavanoz bal şarabı verir ve adam cüceleri bırakır ve bal şaraplarını alıp hnitbjörg dağındaki evine götürür. dağın derinliklerinde bir oda yaratıp kızı gunnloğ' u bu bal şaraplarını gece gündüz koruması için görevlendirir.
odin bunu duyduğunda o bal şaraplarına sahip olmak ister ve erkek kılığına girerek kendisine bölverkr (keder işçisi) adını verir.
bölverkr, jötenheim'a gider ve sonunda dokuz kişinin bir tarlada çalıştığı ve çim biçtiği bir vadiye gelir. bölverkr, tırpanların keskin olmaması nedeniyle köylülerin işlerinin yavaş ilerlediğini fark eder. sohbeti başlatan bölverkr, erkeklerin suttung'un kardeşi baugi için çalıştığını öğrenir ve bölverkr onların tırpanlarını keskinleştirmeyi teklif eder. bölverkr bileme işlemini bitirdikten sonra işlerinin hızlandığını gören köylüler bileme taşını almak için bölverkr'e teklifte bulunurlar. bölverkr de bu teklifi kabul eder ve bileme taşını havaya fırlatır. tüm köylüler dönerek almaya çalışırken tırpanlarıyla birbirini öldürürler. dokuz köylü de yere yığılır.
o akşam bölverkr, dev baugi'nin çiftliğine gelir ve baugi köylülerinin öldüğünü öğrenir. bökverkr de tüm sezonluk işi kendi başına yapabileceğini söyler fakat karşılığında kardeşi suttung'un şarabından ister. baugi bunu kabul eder.
bir sezon sonunda bölverkr dokuz köylünün yaptığı işten fazlasını yapmıştır. baugi ve bölverkr, suttung'un yanına gider fakat suttung bal şarabından vermeyi reddeder.
baugi ve bölverkr bal şarabını bulmak için dağa çıkarlar. baugi bir burgu çıkarır. dağı birkaç yerden delerek sonunda odayı bulurlar. bölverkr kendisini yılana çevirerek delikten girer. o sırada baugi yılanı öldürmeye çalışır fakat yapamaz.
bölverkr kendisini tekrar insana çevirir ve taburede bal şaraplarının yanında oturan gunnloğ'u görür. kızı kandırır ve üç gün birlikte yatarlar. sonunda kız bölverkr'in her istediğini yapacak duruma gelmiştir. bölverkr bal şaraplarından üç yudum almayı teklif eder. kız da bunu kabul eder. ilk yudumda birinci kazandaki tüm bal şarabını mideye indirir. ikinci yudumda ikinci kazanı ve üçüncü yudumda da üçüncü kazanı mideye indirir. (ağzında tuttuğu da söylenir.)mağaradan çıkarak kendisini kartala dönüştürür ve sarayına uçar. suttung bunu gördüğünde o da kendisini kartala çevirir ve peşinden uçar.
bölverkr sarayına döndüğünde herkes dışarıda kavanoz ve kazanları dizmiştir. bölverkr(artık odindir) tüm şarapları kazanlara doldurur ve şair olmayı hak eden insanlara bundan ikram eder."
devamını gör...
2.
temelde balın su ve maya ile karıştırılıp fermente edilmesi sonucu ortaya çıkan, mitolojide bilinen ilk alkollü içkidir. farklı dillerde mjod ve mead olarak da karşınıza çıkar.
bal şarabının keşfinin muhtemelen bir tesadüf sonucu olduğu düşünülür. yağmur suyunun bir ağaç kovuğundaki yabani arı kovanına dolması ve buradaki balın doğal mayalarla fermente olması, ilk mead’i ortaya çıkarmıştır.
vikingler için bal şarabı, bir içki olmanın dışında savaşçılık ve bilgelikle bağdaştırılan kutsal bir içecektir. balayı kelimesi de buradan gelir. çünkü orta çağ avrupasında bal şarabının doğurganlığı artırdığına inanıldığı için yeni evli çiftler bir ay boyunca bal şarabı içerlermiş. (bkz: honeymoon)
yapımı basittir. bal, su ve maya yeterlidir, ancak maya besini eklemek de şarttır denebilir. zira balın içinde azot bulunmaz. mayaların sağlıklı çalışabilmesi içinse azota ihtiyacı vardır. işte bu açık maya besini ile kapatılır. eğer maya besini kullanılmazsa, mayalar strese girer ve istenmeyen yan ürünler salgılar. bal şarabında çürük yumurta benzeri kötü koku oluşabilir ve altı aylık sabrın sonu çöp olur.
yaparken bal, maya ve maya besini birbirine karıştırılır ve fermentasyon süresi başlar. ancak içebilmek için çok uzun süre (en az 6 ay) beklemek gerekir. bir yıldan fazla beklenirse, daha da güzelleşir. daha erken zamanda içenler de var tabii ancak iyi bir bal şarabının en az altı aylık bir bekleme süresinden geçmesi gerekir. daha fazla beklerse daha iyi olur. ortalama iki ay süren ana fermantasyon bittikten sonra, içki tortudan arındırılmak için başka bir kaba alınır. buna ikinci fermantasyon denir. daha sonra şişelenme aşamasına geçilir.
bal şarabının da çeşitleri vardır. yukarıda anlattığım karışım en sade olan mead’dir. meyvelerle fermente edilen çeşidine melomel denir. bitki ve baharatlarla aromalandırılmış haline ise metheglin denir. metheglin isminin ilaç kelimesi bağı vardır. galce meddyglyn olması gerekiyor. yani ingilizce medicine kelimesi. birkaç farklı çeşidi daha var. yani aslında biraz da sizin hayal gücünüze ve damak tadınıza bağlı. ben metheglin’i severim. fermantasyonun bitmesine yakın içine portakal, karanfil, zencefil, tarçın, vanilya, kuru üzüm gibi şeyler atarım. balın çiçeksi aroması ile birlikte uyumlu bir tat profili oluşturur. tabii en önemlisi de kullandığınız balın ve suyun kaliteli olması gerekiyor. ısıl işlem görmemiş, aromatik çiçek balları (kestane, narenciye veya çam gibi) en iyi sonucu verir. fakat marketten alacağınız herhangi bir balla da yapılabilir. suyunuz ve balınız ne kadar kaliteli olursa bal şarabınız da o kadar lezzetli olur.
iskandinav mitolojisinde tanrılar aralarındaki savaşı bitirdiklerinde bir kazana tükürürler ve bu tükürükten kvasir adında dünyanın en bilge varlığı yaratılır. kvasir öldürüldüğünde, kanı balla karıştırılır ve ortaya şairlik balı çıkar. (bkz: poetic mead) inanışa göre bu şaraptan bir yudum içen kişi bir şaire ya da bir bilgine dönüşür. baş tanrı odin, bu kutsal içkiyi devlerden çalarak asgard’a getirmiş ve onu sadece tanrılara ve layık gördüğü seçilmiş insanlara sunmuştur. yine mitolojiye göre valhalla’nın çatısında duran heidrun adlı efsanevi bir keçi, dünya ağacı yggdrasil'in yapraklarını yer ve memelerinden süt yerine tükenmez bir bal şarabı akar. bu şarap, her gece valhalla'daki savaşçıların kupalarına akar.
viking toplumunda bal şarabı, bira gibi günlük tüketilen bir içki değildir. ziyafet salonlarında, özel ve kutsal anlarda içilirmiş. kadeh olarak hayvan boynuzları kullanılırmış. velhasıl bal şarabı vikingler için şiirin, bilgeliğin ve tanrılarla kurulan bağın bir yöntemiymiş.
bal şarabının keşfinin muhtemelen bir tesadüf sonucu olduğu düşünülür. yağmur suyunun bir ağaç kovuğundaki yabani arı kovanına dolması ve buradaki balın doğal mayalarla fermente olması, ilk mead’i ortaya çıkarmıştır.
vikingler için bal şarabı, bir içki olmanın dışında savaşçılık ve bilgelikle bağdaştırılan kutsal bir içecektir. balayı kelimesi de buradan gelir. çünkü orta çağ avrupasında bal şarabının doğurganlığı artırdığına inanıldığı için yeni evli çiftler bir ay boyunca bal şarabı içerlermiş. (bkz: honeymoon)
yapımı basittir. bal, su ve maya yeterlidir, ancak maya besini eklemek de şarttır denebilir. zira balın içinde azot bulunmaz. mayaların sağlıklı çalışabilmesi içinse azota ihtiyacı vardır. işte bu açık maya besini ile kapatılır. eğer maya besini kullanılmazsa, mayalar strese girer ve istenmeyen yan ürünler salgılar. bal şarabında çürük yumurta benzeri kötü koku oluşabilir ve altı aylık sabrın sonu çöp olur.
yaparken bal, maya ve maya besini birbirine karıştırılır ve fermentasyon süresi başlar. ancak içebilmek için çok uzun süre (en az 6 ay) beklemek gerekir. bir yıldan fazla beklenirse, daha da güzelleşir. daha erken zamanda içenler de var tabii ancak iyi bir bal şarabının en az altı aylık bir bekleme süresinden geçmesi gerekir. daha fazla beklerse daha iyi olur. ortalama iki ay süren ana fermantasyon bittikten sonra, içki tortudan arındırılmak için başka bir kaba alınır. buna ikinci fermantasyon denir. daha sonra şişelenme aşamasına geçilir.
bal şarabının da çeşitleri vardır. yukarıda anlattığım karışım en sade olan mead’dir. meyvelerle fermente edilen çeşidine melomel denir. bitki ve baharatlarla aromalandırılmış haline ise metheglin denir. metheglin isminin ilaç kelimesi bağı vardır. galce meddyglyn olması gerekiyor. yani ingilizce medicine kelimesi. birkaç farklı çeşidi daha var. yani aslında biraz da sizin hayal gücünüze ve damak tadınıza bağlı. ben metheglin’i severim. fermantasyonun bitmesine yakın içine portakal, karanfil, zencefil, tarçın, vanilya, kuru üzüm gibi şeyler atarım. balın çiçeksi aroması ile birlikte uyumlu bir tat profili oluşturur. tabii en önemlisi de kullandığınız balın ve suyun kaliteli olması gerekiyor. ısıl işlem görmemiş, aromatik çiçek balları (kestane, narenciye veya çam gibi) en iyi sonucu verir. fakat marketten alacağınız herhangi bir balla da yapılabilir. suyunuz ve balınız ne kadar kaliteli olursa bal şarabınız da o kadar lezzetli olur.
iskandinav mitolojisinde tanrılar aralarındaki savaşı bitirdiklerinde bir kazana tükürürler ve bu tükürükten kvasir adında dünyanın en bilge varlığı yaratılır. kvasir öldürüldüğünde, kanı balla karıştırılır ve ortaya şairlik balı çıkar. (bkz: poetic mead) inanışa göre bu şaraptan bir yudum içen kişi bir şaire ya da bir bilgine dönüşür. baş tanrı odin, bu kutsal içkiyi devlerden çalarak asgard’a getirmiş ve onu sadece tanrılara ve layık gördüğü seçilmiş insanlara sunmuştur. yine mitolojiye göre valhalla’nın çatısında duran heidrun adlı efsanevi bir keçi, dünya ağacı yggdrasil'in yapraklarını yer ve memelerinden süt yerine tükenmez bir bal şarabı akar. bu şarap, her gece valhalla'daki savaşçıların kupalarına akar.
viking toplumunda bal şarabı, bira gibi günlük tüketilen bir içki değildir. ziyafet salonlarında, özel ve kutsal anlarda içilirmiş. kadeh olarak hayvan boynuzları kullanılırmış. velhasıl bal şarabı vikingler için şiirin, bilgeliğin ve tanrılarla kurulan bağın bir yöntemiymiş.
devamını gör...
3.
ankarada bulamadım bi ya, bi denemek istiyorum ama nerden temin edicez.
devamını gör...